การพัฒนาความสามารถในการอ่านออกเขียนได้ของนักเรียนระดับประถมศึกษา: การวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม - ลาภหลาย เฉลิมวุฒิพิทักษ์; ไหลงาม ภัทรนันฐ์; นำนาผล สุรินทร์ (วารสารครุศาสตร์ปัญญา, 2024)
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัญหา และแนวทางการพัฒนาความสามารถในการอ่านออกเขียนได้ของนักเรียนระดับประถมศึกษาด้วยกระบวนการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม 2 วงจร 10 ขั้นตอน ผู้ร่วมวิจัย แบ่งเป็น 2 กลุ่ม ได้แก่ กลุ่มบุคคลภายในโรงเรียน คือ ผู้บริหารโรงเรียน หัวหน้าฝ่ายวิชาการ หัวหน้ากลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย และครูผู้สอนภาษาไทยในระดับประถมศึกษา 9 คน และกลุ่มบุคคลภายนอกโรงเรียน คือ ผู้ปกครองนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 1-6 ที่สมัครเข้าร่วมโครงการ 6 คน กลุ่มเป้าหมายในการพัฒนา คือ นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 1-6 จำนวน 31 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบสัมภาษณ์ แบบสำรวจ แบบบันทึก แบบสังเกต และแบบประเมิน วิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา และข้อมูลเชิงปริมาณด้วยค่าความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ผลการวิจัยพบว่า นักเรียนไม่ผ่านการประเมินความสามารถในการอ่านออกเขียนได้ ร้อยละ 28.00 และกำหนดแนวทางพัฒนาความสามารถในการอ่านออกเขียนได้ของนักเรียน 3 โครงการ ได้แก่ โครงการอ่านออกเขียนได้ด้วยแพลตฟอร์มดิจิทัล (YouTube, TikTok) โครงการพัฒนากระบวนการเรียนรู้ และโครงการเปิดบ้านวิชาการ และยังพบว่า ผู้วิจัย และผู้ร่วมวิจัยเกิดการเรียนรู้จากการปฏิบัติในด้านความรู้ ประสบการณ์ และเกิดความรู้ใหม่จากการปฏิบัติ 3 ลักษณะคือ 1) หลักการของการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมในบริบทเฉพาะของโรงเรียนที่เริ่มต้นจากผู้บริหารโรงเรียนเป็นผู้นำการเปลี่ยนแปลง 2) ความรู้ใหม่ที่เกิดขึ้นต่อผู้ร่วมวิจัยโดยมีกิจกรรมการอ่านและการเขียนทุกวันโดยครูประจำชั้น มีการประชุมครูเพื่อแก้ปัญหาร่วมกันสม่ำเสมอ และการสื่อสารระหว่างครูกับผู้ปกครองโดยสมุดรายงานประจำตัวนักเรียนทุกสัปดาห์ และ3) ความรู้ใหม่ที่เกิดขึ้นจากการถอดบทเรียนที่ได้จากการทำงานร่วมกัน คือ การสร้างชุมชุมการเรียนรู้ทางวิชาชีพ