การวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงสำรวจสมรรถนะนักศึกษาสาขาวิชาการศึกษาปฐมวัย คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร - เตมีรักษ์, ธราเทพ; หนูหมอก, อนงลักษณ์; วงค์คำ, บุญส่ง; อุคำ, สรินดา; ปลื้มโชค, ปิยะนันท์ (วารสารครุศาสตร์ปัญญา, 2025)
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงสำรวจของสมรรถนะนักศึกษาสาขาวิชาการศึกษาปฐมวัย กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ นักศึกษาสาขาวิชาการศึกษาปฐมวัยทุกชั้นปี คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2567 จำนวน 140 คน ได้มาโดยการสุ่มอย่างง่ายด้วยวิธีการจับสลาก เครื่องมือที่ใช้ ได้แก่ แบบสอบถามเพื่อศึกษาสมรรถนะนักศึกษาสาขาวิชาการศึกษาปฐมวัยที่มีค่าดัชนีความตรงเชิงเนื้อหาอยู่ระหว่าง .80 ถึง 1.00 มีค่าอำนาจจำแนกอยู่ระหว่าง .276 ถึง .797 และมีค่าความเชื่อมั่นทั้งฉบับเท่ากับ .930 วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้การวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงสำรวจ หมุนแกนองค์ประกอบแบบออโธโกนอลด้วยวิธีแวริแมกซ์ ผลการวิจัยพบว่า องค์ประกอบสมรรถนะนักศึกษาสาขาวิชาการศึกษาปฐมวัย ได้ตัวแปร 16 ตัว ที่ไม่เป็นเมทริกซ์เอกลักษณ์ (Bartlett’s test: = 2249.032, df = 300, p = .001) มีค่า KMO = .926 ผลการวิเคราะห์องค์ประกอบเมื่อหมุนแกนโดยวิธีแวริแมกซ์แล้ว พบว่าได้ 4 องค์ประกอบ ได้แก่ 1) คุณธรรมและจริยธรรมทางวิชาชีพ 2) ทักษะการสร้างความร่วมมือและสร้างเครือข่าย 3) ความรู้และการออกแบบการจัดประสบการณ์สำหรับเด็กปฐมวัย 4) ทักษะการจัดกิจกรรมและผลิตสื่อการเรียนรู้ ซึ่งสามารถทำนายสมรรถนะนักศึกษาสาขาวิชาการศึกษาปฐมวัย ได้ร้อยละ 63.900 โดยองค์ประกอบคุณธรรมและจริยธรรมทางวิชาชีพ สามารถทำนายสมรรถนะนักศึกษาสาขาวิชาการศึกษาปฐมวัยได้มากที่สุด (ร้อยละ 46.555) และองค์ประกอบทักษะการจัดกิจกรรมและผลิตสื่อการเรียนรู้ สามารถทำนายสมรรถนะนักศึกษาสาขาวิชาการศึกษาปฐมวัยได้น้อยที่สุด (ร้อยละ 4.256) ดังนั้น การพัฒนาสมรรถนะของนักศึกษาสาขาวิชาการศึกษาปฐมวัย ควรคํานึงถึงองค์ประกอบทั้ง 4 นี้ เพื่อเป็นกรอบในการพัฒนาแนวทางส่งเสริมสมรรถนะของนักศึกษาสาขาวิชาการศึกษาปฐมวัยต่อไป