วารสารนวัตกรรมการเรียนรู้และเทคโนโลยี

การวิจัยประเมินความต้องการจำเป็นเพื่อการพัฒนาทักษะการคิดออกแบบของนักศึกษา

ชิษณุพงศ์ ปัญญ์ชยธร, สุวิมล ว่องวาณิช — Wed, 31 Dec 2025 00:00:00 +0700

การคิดออกแบบเป็นแนวคิดที่เน้นความเข้าใจมนุษย์เป็นศูนย์กลางมาใช้พัฒนานวัตกรรม และถูกนำมาใช้ในการจัดการเรียนรู้ในปัจจุบัน การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อประเมินความต้องการจำเป็นในการจัดการเรียนการสอนที่ส่งเสริมทักษะการคิดออกแบบของนักศึกษา และ 2) เพื่อพัฒนาแนวทางการส่งเสริมทักษะการคิดออกแบบของนักศึกษาโดยใช้การวิจัยประเมินความต้องการจำเป็น ผลการวิจัยพบว่านักศึกษาต้องการพัฒนาทักษะด้านการทำความเข้าใจมากที่สุดโดยมีสาเหตุจากการจัดเวลาเรียนไม่เหมาะสม การเน้นการบรรยายมากกว่าการแลกเปลี่ยนความคิดเห็น และความไม่มั่นใจของนักศึกษา นอกจากนี้ยังพบว่าการขาดการตั้งคำถามเชิงต่อยอดมีสาเหตุจากบรรยากาศการเรียนที่เคร่งเครียด และการไม่เปิดโอกาสให้นักศึกษาแสดงความคิดเห็น ข้อเสนอแนะการจัดการเรียนการสอนที่ส่งเสริมทักษะการคิดออกแบบที่สอดคล้องกับบทบาทของผู้ที่มีความเกี่ยวข้องในการจัดการเรียนการสอน จำนวน 3 กลุ่ม ได้แก่ คณะผู้บริหารระดับหลักสูตร อาจารย์ผู้สอน และนักศึกษา

นวัตกรรมท่อกรองฝุ่น PM 2.5 แรงดันบวกเพื่อใช้ในครัวเรือน

ประเสริฐ สุเมธวานิชย์ — Wed, 31 Dec 2025 00:00:00 +0700

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อออกแบบและสร้างท่อฟอกอากาศแรงดันบวก เพื่อใช้ตามครัวเรือนและหาประสิทธิภาพของท่อฟอกอากาศที่สร้างขึ้นโดยเปรียบเทียบกับเครื่องฟอกอากาศทั่วไป ในเรื่องความสามารถในการกรองฝุ่น PM 2.5, ปริมาณก๊าซออกซินเจน (O₂) และก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ (CO₂) ภายในห้อง ท่อฟอกอากาศแรงดันบวกที่ออกแบบมีลักษณะเป็นท่อทรงกระบอกทำจากพลาสติก PVC ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 20 เซนติเมตร และยาว 1.1 เมตร โดยส่วนหัวต่อกับไส้กรองอากาศ HEPA ที่มีพัดลมขนาด 7.2 วัตต์ ติดตั้งอยู่ที่ฐานรองของไส้กรองใช้พลังงานไฟบ้าน 12 โวลต์ ส่วนท้ายต่อเข้าช่องเจาะทางหน้าต่างเพื่อนำอากาศที่กรองเข้าห้อง หลังจากการออกแบบและสร้าง ได้นำท่อฟอกอากาศแรงดันบวกทำการทดลองหาประสิทธิภาพของตัวอุปกรณ์ พบว่าท่อฟอกอากาศแรงดันบวกมีความสามรถในคงระดับปริมาณ O₂ ในห้องไม่ให้ลดลงและคงระดับปริมาณ CO₂ ไม่ให้เพิ่มสูงขึ้น ซึ่งแตกต่างจากการใช้เครื่องฟอกอากาศอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p-value < 0.001 และ p-value < 0.001 ตามลำดับ) ส่วนเรื่องความสามารถในการกรองฝุ่น PM 2.5 การใช้ท่อฟอกอากาศแรงดันบวกหรือเครื่องฟอกอากาศไม่มีความแตกต่างกัน (p-value 0.572) การทดสอบแสดงให้เห็นว่าท่อฟอกอากาศแรงดันบวกเป็นอุปกรณ์ทำให้อากาศบริสุทธิ์และภายในห้องมีปริมาณ O₂ และ CO₂ ที่ปลอดภัยต่อผู้อยู่อาศัย ไม่เสี่ยงต่อการเกิดภาวะ Hypoxia และ Hypercapnia ทั้งยังมีประสิทธิภาพการกรองฝุ่นไม่ต่างจากเครื่องฟอกอากาศ

การประเมินหลักสูตรโครงการจัดตั้งห้องเรียนวิทยาศาสตร์ในโรงเรียน โดยการกำกับดูแล ของมหาวิทยาลัย (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2564) โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยขอนแก่น ฝ่ายมัธยมศึกษา (มอดินแดง) โดยใช้ซิปป์ไอโมเดล (CIPPI Model)

Wed, 31 Dec 2025 00:00:00 +0700

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ประเมินหลักสูตรโครงการสนับสนุนการจัดตั้งห้องเรียนวิทยาศาสตร์ในโรงเรียน โดยการกำกับดูแลของมหาวิทยาลัย (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2564) โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยขอนแก่น ฝ่ายมัธยมศึกษา (มอดินแดง) และ 2) ศึกษาแนวทางการพัฒนาหลักสูตรโครงการสนับสนุนการจัดตั้งห้องเรียนวิทยาศาสตร์ในโรงเรียน โดยการกำกับดูแลของมหาวิทยาลัย (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2564) โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยขอนแก่น ฝ่ายมัธยมศึกษา (มอดินแดง) ดำเนินการวิจัยแบบผสานวิธี โดยใช้การประเมินหลักสูตรแบบซิปป์ไอโมเดล กลุ่มเป้าหมาย ได้แก่ นักเรียนโครงการ วมว.-มข. 73 คน ผู้ปกครอง 73 คน ผู้บริหารและอาจารย์ 26 คน รวมทั้งสิ้น 172 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสอบถาม แบบบันทึกการสนทนากลุ่ม และแบบบันทึกข้อมูล วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ค่าเฉลี่ย ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า 1) ผลการประเมินหลักสูตรตามความคิดเห็นของกลุ่มเป้าหมายในภาพรวมทั้ง 5 ด้าน อยู่ในระดับมากที่สุด เมื่อพิจารณารายกลุ่มผู้ประเมินพบว่า นักเรียนมีความคิดเห็นต่อด้านผลกระทบในระดับมากที่สุด (M=4.56; S.D.=0.76) ส่วนผู้ปกครองมีความคิดเห็นต่อด้านบริบท (M=4.79; S.D.=0.04) และด้านผลกระทบในระดับมากที่สุด (M=4.79; S.D.=0.03) ผู้บริหารและอาจารย์มีความคิดเห็นต่อด้านปัจจัยนำเข้าในระดับมากที่สุด (M=4.71; S.D.=0.47) และ 2) แนวทางการพัฒนาและปรับปรุงหลักสูตร ดังนี้ (1) ด้านบริบท ควรเรียงลำดับเนื้อหาในกลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์ และกลุ่มรายวิชาเพิ่มเติม 2 (AP) ให้สอดคล้องกับเนื้อหาของสถาบันส่งเสริมวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (สสวท.) (2) ด้านปัจจัยนำเข้า อาจารย์ควรปรับปริมาณงานที่มอบหมายให้เหมาะสมกับช่วงเวลาเรียน และ (3) ด้านกระบวนการ ควรเพิ่มกิจกรรมเสริมหลักสูตร หรือรายวิชาที่ส่งเสริมให้ผู้เรียนมีปฏิสัมพันธ์กับเพื่อนต่างห้องมากขึ้น และการวัดประเมินผลการเรียนรู้ ควรให้น้ำหนักความสำคัญกับจุดประสงค์หน่วยการเรียนรู้ที่เรียนมากขึ้น

ประสบการณ์ที่มีผลต่อความพึงพอใจในการเรียนออนไลน์ของนักเรียนนักศึกษาช่างอุตสาหกรรม วิทยาลัยเทคนิคจันทบุรี

นัยนา ศรีภักดี, มงคล นามลักษณ์ — Wed, 31 Dec 2025 00:00:00 +0700

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาประสบการณ์ในการเรียนออนไลน์ของนักเรียนนักศึกษาสาขาช่างอุตสาหกรรม วิทยาลัยเทคนิคจันทบุรี และ (2) วิเคราะห์ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อความพึงพอใจในการเรียนออนไลน์ กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ นักเรียนระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ (ปวช.) และประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง (ปวส.) จำนวน 323 คน ได้จากการสุ่มแบบชั้นภูมิตามสูตรของทาโร่ ยามาเน่ เครื่องมือวิจัยเป็นแบบสอบถามออนไลน์ที่ผ่านการตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหาโดยผู้เชี่ยวชาญ และมีค่าสัมประสิทธิ์แอลฟาของครอนบาคทั้งฉบับเท่ากับ 0.89 การวิเคราะห์ข้อมูลใช้สถิติพรรณนาและการวิเคราะห์ถดถอยพหุคูณ ผลการวิจัยพบว่า นักศึกษามีประสบการณ์การเรียนออนไลน์ในภาพรวมอยู่ในระดับมาก โดยเฉพาะด้านการเข้าถึงห้องเรียนและเนื้อหาวิชาออนไลน์ ด้านการวัดและประเมินผล ด้านปฏิสัมพันธ์ระหว่างครูและนักเรียน และด้านภาระทางการเรียน ส่วนด้านประสิทธิภาพการเรียนการสอนอยู่ในระดับปานกลาง และมีความพึงพอใจต่อการเรียนโดยรวมอยู่ในระดับปานกลาง สำหรับการวิเคราะห์ถดถอยพบว่า ประสบการณ์ด้านการวัดและประเมินผล ประสิทธิภาพของการสอน และภาระงาน มีอิทธิพลเชิงบวกอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติต่อความพึงพอใจ ขณะที่ปฏิสัมพันธ์ระหว่างครูและนักเรียนมีอิทธิพลในทางลบ และการเข้าถึงเนื้อหาไม่มีอิทธิพลอย่างมีนัยสำคัญ

อัตราส่วนผสมระหว่างหมึกพิมพ์และสารเร่งแห้งสำหรับพิมพ์สติ๊กเกอร์พีวีซี

พงศ์ยุทธ์ จั่นทอง — Wed, 31 Dec 2025 00:00:00 +0700

งานพิมพ์ออฟเซตลงบนสติ๊กเกอร์พีวีซี ขาวเงา (Glossy White PVC) มักพบปัญหาการแห้งตัวช้าเพราะสติ๊กเกอร์พีวีซี ไม่สามารถดูดซับหมึกพิมพ์ได้ การผสมสารเร่งแห้งลงในหมึกพิมพ์จะช่วยให้หมึกพิมพ์แห้งได้ดีขึ้น วัตถุประสงค์ของงานวิจัย เพื่อเปรียบเทียบระยะเวลาในการแห้งตัวกับคุณภาพงานพิมพ์ ระหว่างหมึกพิมพ์ทั่วไปที่ไม่ผสมสารเร่งแห้ง หมึกที่ผสมสารเร่งแห้ง 3 %, 5%, 15 % และหมึกพิมพ์สูตรแห้งเร็ว (quick dry) ที่มีการผลิตเชิงพาณิชย์ การทดลองโดยการออกแบบแผ่นพิมพ์ทดสอบ นำไปพิมพ์เปรียบเทียบด้วยเครื่องพิมพ์ออฟเซต 4 สี ทดสอบระยะการแห้งตัว ค่าความมันเงา (gloss) ความคมชัดของลายเส้นขนาดเล็ก (line) ตัวอักษรขนาดเล็ก (text) เม็ดสกรีนที่ 40% ความทนทานต่อการขัดถู (rub test) และการยึดเกาะด้วยเทปกาว (tape test) ผลการวิจัยพบว่า หมึกพิมพ์ออฟเซตที่ผสมสารเร่งแห้งในอัตราส่วน 3% สามารถแห้งตัวบนสติ๊กเกอร์พีวีซีได้เร็วกว่าหมึกพิมพ์ที่ไม่ได้ผสมสารเร่งแห้ง ร้อยละ 57.65 และให้คุณภาพของงานพิมพ์ใกล้เคียงกับหมึกพิมพ์ทั่วไปที่ไม่ผสมสารเร่งแห้ง การผสมสารเร่งแห้งจะส่งผลกระทบกับคุณภาพด้านการยึดเกาะวัสดุพิมพ์ของหมึกพิมพ์ การผสมสารเร่งแห้งในหมึกพิมพ์ทั่วไปเพื่อพิมพ์สติ๊กเกอร์พีวีซีสามารถทำได้แต่ไม่ควรผสมเกิน 3% เพราะจะส่งผลกระทบกับระยะเวลาในการแห้งตัวและคุณภาพงานพิมพ์

การประยุกต์ใช้เทคโนโลยีการประมวลผลบนคลาวด์เพื่อการบริหารจัดการระบบน้ำประปา แบบมิเตอร์แยกในชุมชนซอยโรงปูน เขตห้วยขวาง

Wed, 31 Dec 2025 00:00:00 +0700

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) วิเคราะห์ระบบการประมวลผลบนคลาวด์สำหรับการบริหารจัดการน้ำประปาแบบมิเตอร์แยกในชุมชนซอยโรงปูน เขตห้วยขวาง 2) พัฒนาระบบการประมวลผลบนคลาวด์เพื่อการบริหารจัดการน้ำประปาแบบมิเตอร์แยกในชุมชนซอยโรงปูน เขตห้วยขวาง และ 3) ประเมินประสิทธิภาพการใช้งานระบบการประมวลผลบนคลาวด์สำหรับการบริหารจัดการน้ำประปาแบบมิเตอร์แยกในชุมชนซอยโรงปูน เขตห้วยขวางที่พัฒนาขึ้น ข้อมูลเบื้องต้นถูกรวบรวมจากการใช้แบบสัมภาษณ์เชิงลึกของชาวบ้านที่อาศัยอยู่ในชุมชนซอยโรงปูน จำนวน 5 คน ซึ่งสะท้อนให้เห็นว่าชุมชนมีการใช้น้ำประปาผ่านมิเตอร์หลักร่วมกันและติดตั้งมิเตอร์แยกเพื่อวัดปริณมาณการใช้น้ำรายครัวเรือน แต่ยังขาดระบบการจัดเก็บและเผยแพร่ข้อมูลที่มีประโยน์และประสิทธิภาพให้กับผู้ใช้น้ำ จากนั้นจึงได้พัฒนาระบบการประมวลผลบนคลาวด์เพื่อเพื่อการบริหารจัดการน้ำประปาแบบมิเตอร์แยก โดยใช้ Google Sheet, Google Apps Script, AppSheet และ Line Official Account รวมถึงการออกแบบแชทบอทสำหรับการโต้ตอบอัตโนมัติ กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้อาศัยในชุมชนซอยโรงปูน จำนวน 73 คน โดยใช้การเลือกแบบเจาะจง เครื่องมือวิจัยได้แก่ แบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้างและแบบสอบถามประเมินความพึงพอใจ ซึ่งมีค่าความเชื่อมั่น (Cronbach’s Alpha) เท่ากับ 0.865 ผลการวิจัยพบว่าระบบที่พัฒนาขึ้นประกอบด้วย 6 ส่วนหลัก ได้แก่ 1) ระบบจัดการข้อมูลเจ้าหน้าที่ 2) ระบบจัดการข้อมูลผู้ใช้น้ำ 3) ระบบตรวจสอบการใช้น้ำ 4) ระบบฐานข้อมูลบนคลาวด์ 5) ระบบการแจ้งเตือนและสื่อสารผ่าน Line Official Account และ 6) ระบบชำระค่าน้ำ โดยประเด็นการประเมินประสิทธิภาพของระบบมี 4 ด้าน ได้แก่ ด้านความสอดคล้องตามวัตถุประสงค์ (𝑥̅=4.32, S.D.=0.64) ด้านการใช้งาน (𝑥̅=4.38, S.D.=0.61) ด้านฟังก์ชันการทำงาน (𝑥̅=4.31, S.D.=0.61) และด้านความปลอดภัยของข้อมูลส่วนบุคคล (𝑥̅=4.30, S.D.=0.62) อยู่ในระดับมากทุกด้าน แสดงว่าระบบบริหารจัดการน้ำบนคลาวด์ที่พัฒนาขึ้นตอบโจทย์ความต้องการของผู้ใช้งานในชุมชนได้เป็นอย่างดี

การพัฒนาสื่อประชาสัมพันธ์อินโฟกราฟิกข้อบังคับประมวลจริยธรรม พ.ศ. 2567 และ แนวปฏิบัติ Dos & Don’ts เพื่อสร้างการรับรู้สำหรับประชาคมชาวจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

เพียงเพ็ญ จิรชัย, อวิรุทธิ์ ฉัตรมาลาทอง, พิยดา ศรีวะรมย์, แสงตะวัน อนุตรอริยกุล — Wed, 31 Dec 2025 00:00:00 +0700

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) พัฒนาสื่อประชาสัมพันธ์อินโฟกราฟิกข้อบังคับประมวลจริยธรรม พ.ศ. 2567 และแนวปฏิบัติ Dos & Don’ts เพื่อสร้างการรับรู้สำหรับประชาคมชาวจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย 2) ประเมินคุณภาพของสื่อประชาสัมพันธ์อินโฟกราฟิกข้อบังคับประมวลจริยธรรม พ.ศ. 2567 และแนวปฏิบัติ Dos & Don’ts 3) ประเมินการรับรู้ของกลุ่มตัวอย่างที่มีต่อสื่อประชาสัมพันธ์อินโฟกราฟิกข้อบังคับประมวลจริยธรรม พ.ศ. 2567 และแนวปฏิบัติ Dos & Don’ts และ 4) ประเมินความพึงพอใจของกลุ่มตัวอย่างที่มีต่อสื่อประชาสัมพันธ์อินโฟกราฟิกข้อบังคับประมวลจริยธรรม พ.ศ. 2567 และแนวปฏิบัติ Dos & Don’ts เครื่องมือที่ใช้ในการศึกษา คือ 1) สื่อประชาสัมพันธ์อินโฟกราฟิกข้อบังคับประมวลจริยธรรม พ.ศ. 2567 และแนวปฏิบัติ Dos & Don’ts 2) แบบประเมินคุณภาพด้านเนื้อหาและด้านสื่อ 3) แบบประเมินการรับรู้ และ 4) แบบประเมินความพึงพอใจ กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการศึกษาครั้งนี้ คือ สมาชิกกลุ่มไลน์ CU-ITA Agent โดยการสุ่มอย่างง่าย จำนวน 40 คน ผลการวิจัย พบว่า ผลการประเมินคุณภาพด้านเนื้อหาโดยผู้เชี่ยวชาญอยู่ในระดับดีมาก ( 𝑥̅ = 4.90, S.D.= 0.49) ผลการประเมินคุณภาพด้านสื่อโดยผู้เชี่ยวชาญอยู่ในระดับดี ( 𝑥̅ = 4.17, S.D. = 0.72) ผลการรับรู้ของกลุ่มตัวอย่างอยู่ในระดับมาก ( 𝑥̅ = 4.26, S.D. = 0.81) และความพึงพอใจของกลุ่มตัวอย่างอยู่ในระดับมาก ( 𝑥̅ = 4.46, S.D. = 0.73) ดังนั้น การพัฒนาสื่อประชาสัมพันธ์อินโฟกราฟิกข้อบังคับประมวลจริยธรรม พ.ศ. 2567 และแนวปฏิบัติ Dos & Don’ts เพื่อสร้างการรับรู้สำหรับประชาคมชาวจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยมีคุณภาพและนำไปใช้ในการสร้างการรับรู้ได้

ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการตั้งใจแนะนำหลักสูตรออนไลน์ต่อผู้อื่น

Wed, 31 Dec 2025 00:00:00 +0700

งานวิจัยนี้ศึกษาความคิดเห็นของผู้เรียนออนไลน์ต่อหลักสูตรออนไลน์ และปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการตั้งใจแนะนำหลักสูตรออนไลน์ต่อผู้อื่น โดยใช้ข้อมูลทุติยภูมิจากแบบประเมินหลักสูตร จำนวน 5,234 ชุด วิเคราะห์ผลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและสถิติเชิงอนุมาน โดยใช้การวิเคราะห์การถดถอยลอจิสติกเชิงพหุในการหาปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ ผลการศึกษาพบว่าผู้เรียนส่วนใหญ่เห็นว่าสื่อประกอบเนื้อหามีคุณภาพดี (91.94%) และแบบทดสอบสอดคล้องกับวัตถุประสงค์การเรียนรู้ (90.64%) และหลังจากเรียนจบเห็นว่าได้เรียนรู้มากจากหลักสูตรนี้ (89.09%) และสามารถนำความรู้จากหลักสูตรไปใช้ในงานหรือชีวิตประจำวันได้ (85.52%) มากกว่าสองในสามของผู้เรียนจะตั้งใจแนะนำหลักสูตรนี้ต่อผู้อื่น (71.86%) โดยพบว่าผู้เรียนที่รู้สึกสนุกกับหลักสูตรนี้ (AOR=7.40; 95%CI=6.26-8.73) จะมีโอกาสตั้งใจแนะนำหลักสูตรออนไลน์ต่อผู้อื่นมากที่สุดอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ นอกจากนี้การที่ผู้เรียนเห็นว่าหลักสูตรมีเนื้อหาที่เข้าใจได้ง่าย มีสื่อประกอบเนื้อหาที่คุณภาพดี หลังจากเรียนแล้วได้เรียนรู้มาก ตอบเป้าหมายการเรียนรู้ของตนเอง และสามารถนำความรู้ไปใช้ในงานหรือชีวิตประจำวันได้ มีโอกาสที่จะตั้งใจแนะนำหลักสูตรออนไลน์ต่อผู้อื่นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติเช่นกัน ดังนั้นการผลิตหลักสูตรออนไลน์จึงควรคำนึงถึงการออกแบบเนื้อหาร่วมกับสื่อประกอบอย่างเหมาะสม เพื่อให้สามารถถ่ายทอดเนื้อหาสู่ผู้เรียนได้อย่างมีประสิทธิภาพ และมุ่งผลิตเนื้อหาที่ตอบสนองความต้องการและการนำไปใช้ในชีวิตประจำวันของผู้เรียน จึงจะช่วยเพิ่มโอกาสให้ผู้เรียนตั้งใจแนะนำหลักสูตรออนไลน์ต่อผู้อื่น

การออกแบบภาพอนาคตหลักสูตรบัณฑิตศึกษา สาขาวิชาสังคมศึกษา มหาวิทยาลัยทักษิณ ที่ตอบสนองต่อการพัฒนามหาวิทยาลัยนวัตกรรมสังคมระดับแนวหน้าของประเทศ

ฐากร สิทธิโชค, อัศว์ศิริ ลาปีอี, อภิรดี จิโรภาส — Wed, 31 Dec 2025 00:00:00 +0700

การกำหนดมาตรฐานมหาวิทยาลัยยุคใหม่ไปสู่เป้าหมายการสร้างนวัตกรรมสังคมสู่การขับเคลื่อนการพัฒนาประเทศนั้น จำเป็นที่ผู้มีส่วนเกี่ยวข้องต้องทบทวนจุดยืนการดำเนินงานอย่างเป็นระบบ พร้อมขยายพื้นที่รองรับการออกแบบหลักสูตรที่ตอบสนองต่อความต้องการของผู้มีส่วนได้ส่วนเสียอย่างกว้างขวาง การวิจัยนี้กำหนดวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการออกแบบภาพอนาคตหลักสูตรบัณฑิตศึกษา สาขาสังคมศึกษา มหาวิทยาลัยทักษิณ ให้สอดคล้องตามกรอบการพัฒนามหาวิทยาลัยนวัตกรรมสังคมระดับแนวหน้าของประเทศ โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสมผสาน ผ่านการเก็บข้อมูลจากกลุ่มตัวอย่างรวม 510 คน และผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 14 คน พร้อมทั้งวิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา การวิเคราะห์เนื้อหา และ SWOT Analysisผลการวิจัยพบว่า ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียทุกกลุ่มมีความต้องการให้เปิดหลักสูตรในระดับสูง (มากกว่า 90%) ซึ่งจากผลสังเคราะห์ได้ข้อสรุปหลักสูตรการศึกษามหาบัณฑิต สาขาสังคมศึกษาเชิงบูรณาการและนวัตกรรมสังคม สอดรับกับฐานคิดทางปรัชญาว่าด้วย “Social Innovation & Integrative Knowledge” โดยมีจุดเด่นสำคัญ คือการเชื่อมร้อยหลักการ Outcome-Based Education (OBE) และ Active Learning ผสมผสานการเรียนรู้เชิงการวิจัย การเรียนรู้เชิงพื้นที่ และการเรียนรู้เชิงบูรณาการ สะท้อนเป้าหมายการสร้างบัณฑิตที่มีความสามารถในการวิเคราะห์มุมมองหลากหลายทางสังคมศาสตร์ควบคู่กับการสร้างนวัตกรรมการศึกษาสังคมที่สามารถตอบโจทย์บริบทร่วมสมัย จากข้อค้นพบดังกล่าวมหาวิทยาลัยทักษิณ ควรสนับสนุนและพัฒนากลไกการจัดการเรียนรู้นวัตกรรมหลักสูตรใหม่นี้ ด้วยการสร้างเครือข่ายวิชาการครอบคลุมพื้นที่ภาคใต้สู่การขยายลในระดับชาติ เตรียมพร้อมการเป็นมหาวิทยาลัยนวัตกรรมสังคมระดับแนวหน้าของประเทศในอนาคต

กระบวนการฟื้นฟูสมรรถภาพสำหรับคนพิการทางการเห็น

ธรรม จตุนาม, พิมพา ขจรธรรม — Wed, 31 Dec 2025 00:00:00 +0700

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษากระบวนการฟื้นฟูสมรรถภาพและประเมินผลลัพธ์ของคนพิการทางการเห็นในศูนย์ฝึกอาชีพ โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสานวิธี (Mixed Methods) กลุ่มตัวอย่างประกอบด้วยผู้ปฏิบัติงานฟื้นฟูสมรรถภาพ 48 คน และคนพิการทางการเห็น 40 คน รวม 88 คน เก็บข้อมูลด้วยการสัมภาษณ์เชิงลึกและแบบสอบถาม และวิเคราะห์ผลตามกรอบบัญชีสากลเพื่อการจำแนกการทำงาน ความพิการ และสุขภาพ ผลการวิจัยพบว่า ศูนย์ฝึกอาชีพจัดหลักสูตรด้านอาชีพและทักษะชีวิต เช่น การนวดแผนไทย การใช้อักษรเบรลล์ การใช้คอมพิวเตอร์และสมาร์ทโฟน การฝึกทำความคุ้นเคยกับสภาพแวดล้อมและการเคลื่อนไหว รวมถึงหัตถกรรมและเกษตรกรรม ควบคู่กับการให้คำปรึกษาเพื่อการปรับตัว ทั้งด้านร่างกาย จิตใจ และการวางแผนชีวิต อย่างไรก็ตาม การดำเนินงานยังมีข้อจำกัดจากการขาดความร่วมมือของครอบครัว การมีความพิการซ้อน และแรงจูงใจของผู้เรียนที่อยู่ในระดับต่ำ สำหรับผลการประเมินความบกพร่อง ความยากลำบาก หรือข้อจำกัดในการมีส่วนร่วมหรือทำกิจกรรมในสังคมเปรียบเทียบก่อนและหลังการฟื้นฟูสมรรถภาพ พบว่าคนพิการทางการเห็นส่วนใหญ่มีข้อจำกัดไม่มีเลยหรือมีเพียงเล็กน้อยใน 7 กิจกรรมหลักของชีวิตประจำวัน เช่น การดูแลสุขภาพตนเอง การทำงานบ้าน การใช้ชีวิตในชุมชน การเคลื่อนที่ การเตรียมอาหาร การใช้บริการขนส่ง และการศึกษา ขณะที่กิจกรรมนันทนาการ ยามว่าง และการพึ่งพาตนเองทางเศรษฐกิจมีข้อจำกัดตั้งแต่ระดับเล็กน้อยถึงปานกลาง ส่วนลักษณะของการเห็นยังเป็นกิจกรรมที่มีข้อจำกัดในลักษณะรุนแรงที่สุด สรุปได้ว่ากระบวนการฟื้นฟูสมรรถภาพมีบทบาทสำคัญต่อการเพิ่มทักษะชีวิต โอกาสทางอาชีพ การทำกิจกรรมในชีวิตประจำวัน การมีส่วนร่วมในสังคม และการยกระดับคุณภาพชีวิตของคนพิการทางการเห็น โดยควรดำเนินการอย่างยืดหยุ่น เหมาะสมกับรายบุคคล และได้รับความร่วมมืออย่างต่อเนื่องจากครอบครัว ชุมชน และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง

ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการยอมรับการใช้ ChatGPT ของเจเนอเรชันแซด: กรณีศึกษา ของนักศึกษามหาวิทยาลัยนครพนม

ขจิต ณ กาฬสินธุ์, ภูมินทร์ ฮงมา, ระวิวร ฮงมา — Wed, 31 Dec 2025 00:00:00 +0700

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการรับรู้ถึงประโยชน์ เจตนาใช้งาน และพฤติกรรมการใช้งาน ChatGPT ของนักศึกษามหาวิทยาลัยนครพนมที่อยู่ในเจเนอเรชันแซด โดยใช้กรอบแนวคิดของทฤษฎีการยอมรับเทคโนโลยี กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการศึกษา ได้แก่ นักศึกษาระดับอาชีวศึกษาและระดับปริญญาตรี จำนวน 400 คน โดยเก็บข้อมูลด้วยแบบสอบถามออนไลน์และใช้สถิติโมเดลสมการโครงสร้างในการทดสอบสมมติฐาน ผลการวิจัยพบว่า บรรทัดฐานอัตวิสัยไม่มีอิทธิพลต่อการรับรู้ถึงประโยชน์ ขณะที่ภาพลักษณ์ ความเกี่ยวข้องของงาน คุณภาพผลลัพธ์ ความสามารถในการแสดงผลลัพธ์ และการรับรู้ความง่ายในการใช้งานมีอิทธิพลเชิงบวกต่อการรับรู้ถึงประโยชน์อย่างมีนัยสำคัญ การรับรู้ถึงประโยชน์และการรับรู้ความง่ายในการใช้งานมีอิทธิพลเชิงบวกต่อเจตนาใช้งาน และเจตนาใช้งานมีอิทธิพลเชิงบวกต่อพฤติกรรมการใช้งานจริงอย่างมีนัยสำคัญ ผลการวิจัยยืนยันความเหมาะสมของทฤษฎีการยอมรับเทคโนโลยี ในการอธิบายพฤติกรรมผู้ใช้และมีประโยชน์ต่อการออกแบบและพัฒนาเทคโนโลยีให้ใช้งานง่ายและสะท้อนคุณค่าที่ผู้ใช้รับรู้

การใช้เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์เพื่อพัฒนาทักษะการใช้เทคโนโลยีในสำนักงานของนิสิต: การวิจัยปฏิบัติการในชั้นเรียน

อินทิรา ตรีเดชี — Wed, 31 Dec 2025 00:00:00 +0700

การวิจัยนี้เป็นการวิจัยปฏิบัติการในชั้นเรียน มุ่งศึกษาผลของการใช้เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (Artificial Intelligence: AI) ในการพัฒนาทักษะการใช้เทคโนโลยีในสำนักงานของนิสิตด้านงานเอกสารและงานนำเสนอ รวมถึงศึกษาความพึงพอใจและการสะท้อนคิดของนิสิต ประชากรคือ นิสิตระดับปริญญาตรี ชั้นปีที่ 2 สาขาเทคโนโลยีดิจิทัลเพื่อการศึกษา คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ จำนวน 12 คน ดำเนินการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ต่อเนื่อง 4 สัปดาห์ โดยมอบหมายการสร้างผลงานจำนวน 4 ชิ้นงาน ประกอบด้วย งานเอกสาร 2 ชิ้น และงานนำเสนอ 2 ชิ้น เพื่อประเมินทักษะที่สนับสนุนด้วย AI เครื่องมือวิจัยประกอบด้วย แบบประเมินชิ้นงาน แบบสอบถามความพึงพอใจ และแบบสะท้อนคิด สถิติที่ใช้ในการวิจัยคือ ค่าเฉลี่ย ร้อยละ และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ผลการวิจัยพบว่า นิสิตมีคะแนนเฉลี่ยทักษะด้านงานเอกสารและงานนำเสนออยู่ในระดับดีเยี่ยม (μ = 64.83, ร้อยละ 81.04) ผลการประเมินความพึงพอใจอยู่ในระดับมากถึงมากที่สุดทุกด้าน โดยเฉพาะด้านการพัฒนาทักษะด้านงานเอกสารและงานนำเสนอ (μ = 4.92, σ = 0.29) ผลการสะท้อนคิดชี้ว่า นิสิตเห็นทั้งประโยชน์และข้อจำกัด ของการนำ AI มาใช้งาน รวมถึงตระหนักถึงความสำคัญของการตั้งคำสั่งที่ดีและการใช้เทคโนโลยีอย่างมีจริยธรรม โดยสรุปงานวิจัยนี้ยืนยันว่า การบูรณาการ AI ในการเรียนการสอน ช่วยพัฒนาทักษะการใช้เทคโนโลยีในสำนักงานของนิสิต ด้านงานเอกสารและงานนำเสนอ เพิ่มประสิทธิภาพการทำงาน ควบคู่กับความพึงพอใจในระดับสูงมากและการสะท้อนคิดเชิงบวก ซึ่งเป็นข้อมูลสำคัญต่อการปรับปรุงการจัดการเรียนการสอนและส่งเสริมการใช้เทคโนโลยีเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการเรียนของนิสิตต่อไป

การเรียนรู้แบบนำตนเองกับ Generative AI

อัญรัก ท้วมบริบูรณ์, บุญรัตน์ แผลงศร — Wed, 31 Dec 2025 00:00:00 +0700

บทความวิชาการนี้มีเป้าประสงค์ในการศึกษา ประโยชน์ ข้อดีและข้อจำกัดของการใช้ Generative AI ในการเรียนรู้แบบนำตนเอง เนื่องจาก Generative AI เป็นตัวช่วยที่สำคัญในด้านการศึกษา มีความสามารถในหลากหลายด้าน ทำให้สามารถสนับสนุนการเรียนในรูปแบบต่าง ๆ ได้ ตัวอย่างเช่น การเรียนรู้แบบนำตนเอง ซึ่งเป็นการเรียนรู้ที่มีผู้เรียนเป็นผู้กำหนดแนวทางในการเรียนรู้ด้วยตนเอง และมีการประเมินผลการเรียนรู้ได้ตลอดการเรียนรู้ 1) สามารถสร้างแผนการเรียนที่เหมาะสมกับผู้เรียนแต่ละบุคคลตามความถนัดหรือความสนใจ สร้างแบบทดสอบที่มีความเหมาะสมกับผู้เรียนรายบุคคล 2) สามารถช่วยพัฒนาทักษะที่จำเป็นสำหรับผู้เรียน เช่น ทักษะด้านการเขียน สามารถแก้ไขจุดบกพร่องในการเขียนเชิงวิชาการ การตรวจคำที่มีการสะกดผิด ทักษะการสื่อสาร สามารถแปลภาษาได้หลายภาษา 3) การใช้งาน Generative AI มีทั้งข้อดีและข้อจำกัดในการใช้งาน ข้อดีคือความรวดเร็วในการค้นหาคำตอบของผู้เรียน ทำให้สามารถประหยัดเวลาในการทำสิ่งต่าง ๆ ได้ อีกทั้งยังช่วยสร้างสรรค์สิ่งใหม่ ๆ ในส่วนของข้อจำกัดยังมีปัญหาทางด้านความแม่นยำ จริยธรรมของข้อมูล และขาดความเข้าใจในบริบทที่ซับซ้อน ทำให้ยังต้องมีการระมัดระวังและตรวจสอบในการใช้งานข้อมูลที่ได้

กลยุทธ์การใช้ปัญญาประดิษฐ์ (AI) เพื่อการบริหารสถาบันการอาชีวศึกษา สู่ความเป็นเลิศตามกรอบมาตรฐานคุณวุฒิอาชีวศึกษาของประเทศไทย

พงษ์ศักดิ์ ผกามาศ, ภิญญา สุขวิพัฒน์, ปรางทิพย์ เสยกระโทก, ณัฐชยา สมมาศเดชสกุล — Wed, 31 Dec 2025 00:00:00 +0700

การบริหารสถาบันการอาชีวศึกษาในยุคเศรษฐกิจดิจิทัลเผชิญความท้าทายในการผลิตกำลังคนที่มีสมรรถนะตรงตามความต้องการของตลาดแรงงาน บทความนี้นำเสนอแนวคิด ทฤษฎี และกลยุทธ์การประยุกต์ใช้ปัญญาประดิษฐ์ (AI) เพื่อขับเคลื่อนสถาบันอาชีวศึกษาสู่ความเป็นเลิศ โดยยึดกรอบมาตรฐานคุณวุฒิอาชีวศึกษาของประเทศไทย (TVQF) เป็นแนวทางหลัก บทบาทของ AI ครอบคลุมการเพิ่มประสิทธิภาพการบริหารจัดการข้อมูล การวิเคราะห์และออกแบบหลักสูตรให้สอดคล้องกับ TVQF และทักษะแห่งอนาคต การสร้างเส้นทางการเรียนรู้ส่วนบุคคลที่มุ่งเน้นสมรรถนะ การใช้ AI เพื่อประเมินผลการเรียนรู้และรับรองสมรรถนะที่แม่นยำ รวมถึงการสนับสนุนการพัฒนาทักษะของครูผู้สอนให้เป็น “โค้ชสมรรถนะ” และการเสริมสร้างความร่วมมือกับสถานประกอบการ ข้อเสนอแนะเชิงนโยบายเน้นการกำหนดแผนแม่บท AI ระดับชาติ การพัฒนามาตรฐานข้อมูลและแพลตฟอร์มกลาง การเร่งรัดพัฒนาทักษะบุคลากรด้าน AI และการส่งเสริมความร่วมมือภาครัฐ-เอกชน-การศึกษา ส่วนข้อเสนอแนะเชิงปฏิบัติมุ่งเน้นการจัดทำแผนแม่บท AI ของสถาบัน การลงทุนโครงสร้างพื้นฐาน การเลือกโครงการนำร่องที่สร้างผลกระทบสูง การพัฒนาบุคลากรอย่างต่อเนื่อง และการเสริมสร้างความร่วมมือกับภาคอุตสาหกรรม การประยุกต์ใช้ AI อย่างมีกลยุทธ์และรอบด้าน จะช่วยให้สถาบันอาชีวศึกษาสามารถผลิตบัณฑิตคุณภาพสูงที่ตอบโจทย์ความต้องการของประเทศ และเป็นกำลังสำคัญในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจดิจิทัลได้อย่างยั่งยืน

Play–Act–Feel (PAF): กรอบแนวคิดเชิงออกแบบเพื่อส่งเสริมจิตสำนึกด้านสิ่งแวดล้อม ในเด็กเจเนอเรชันอัลฟา

ณัชชา ศิริขวัญชัย — Wed, 31 Dec 2025 00:00:00 +0700

บทความนี้เป็นงานวิจัยเชิงแนวคิดแบบ Conceptual Design-Based Research (DBR) ที่มุ่งพัฒนา Play–Act–Feel (PAF) Model เพื่อเสริมสร้างจิตสำนึกด้านสิ่งแวดล้อมในเด็กเจเนอเรชันอัลฟา (อายุ 7–9 ปี) โดยสังเคราะห์จากกรอบแนวคิดหลัก เช่น Head–Heart–Hands Model, Social–Emotional Learning (SEL), Experiential Learning, และ Education for Sustainable Development (ESD) ซึ่งแม้มีคุณูปการต่อการพัฒนาเด็ก แต่ยังขาดการบูรณาการ “การเล่น” “การลงมือทำ” และ “การสะท้อนอารมณ์” เข้าด้วยกันอย่างเป็นระบบ

จากการสังเคราะห์เชิงทฤษฎี บทความนี้เสนอ PAF Model เป็นกรอบแนวคิดที่เชื่อมโยงกระบวนการเรียนรู้ทั้งสามมิติ เพื่อหล่อหลอมค่านิยมและพฤติกรรมที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ผ่านกิจกรรมสร้างสรรค์และการปฏิบัติที่เชื่อมโยงกับประสบการณ์ชีวิตจริง ตัวอย่างเช่น เกมการเรียนรู้ แอปพลิเคชัน และกิจกรรมสะท้อนคิดที่เน้นอารมณ์และคุณค่า กรอบแนวคิดนี้ถูกออกแบบให้สอดคล้องกับบริบททางสังคมและการศึกษาของไทยที่ต้องการพัฒนา “การเรียนรู้อารมณ์” และ “จิตสำนึกด้านสิ่งแวดล้อม” ควบคู่กัน

บทความนี้มีคุณูปการเชิงทฤษฎีในการขยายกรอบการเรียนรู้แบบเดิมให้ครอบคลุมมิติการเล่นและอารมณ์ และเชิงปฏิบัติในการเสนอแนวทางออกแบบกิจกรรมเพื่อการศึกษาอย่างยั่งยืนในบริบทไทย