การพัฒนาศักยภาพพลังเยาวชนต้นแบบสร้างสันติสุขในพื้นที่พหุศาสนา 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้ - ใหมอ่อน สุชาติ; อินบัว ไชยยุทธ์; ชูเลื่อน ชนิศร์; ชุมภูประวิโร ภมรรัตน์ (วารสาร มจร การพัฒนาสังคม, 2025)
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ (1) เพื่อศึกษารูปแบบการใช้ชีวิตของเยาวชนร่วมกับเพื่อนต่างศาสนาในพื้นที่พหุศาสนาในสามจังหวัดชายแดนภาคใต้ (2) เพื่อวิเคราะห์ศักยภาพของเยาวชนในการสร้างสันติสุขในพื้นที่พหุศาสนา และ (3) เพื่อพัฒนาศักยภาพเยาวชนต้นแบบในการสร้างสันติสุขในพื้นที่ดังกล่าว การวิจัยใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสานวิธี โดยเก็บข้อมูลเชิงปริมาณจากแบบสอบถามกลุ่มเยาวชนจำนวน 100 คน และเก็บข้อมูลเชิงคุณภาพจากการสัมภาษณ์เชิงลึกและการสนทนากลุ่มผู้ให้ข้อมูลสำคัญจำนวน 16 คน รวมถึงการสังเกตและการดำเนินกิจกรรมพัฒนาศักยภาพเยาวชนต้นแบบจำนวน 60 คน ผลการวิจัยพบว่า (1) รูปแบบการใช้ชีวิตของเยาวชนร่วมกับเพื่อนต่างศาสนาในพื้นที่พหุศาสนาโดยรวมอยู่ในระดับมาก โดยเรียงลำดับค่าเฉลี่ยจากมากไปน้อย ได้แก่ การปฏิบัติตนตามหลักศาสนา (x̄ = 4.28, S.D. = 0.80) การพัฒนาตนเองด้านการสร้างสันติสุข (x̄ = 4.27, S.D. = 0.75) ความรู้เกี่ยวกับการสร้างสันติสุข (x̄ = 4.18, S.D. = 0.80) การสื่อสารอย่างสันติ (x̄ = 4.12, S.D. = 0.82) และการมีส่วนร่วมกับเพื่อนต่างศาสนา (x̄ = 4.12, S.D. = 0.90) เยาวชนส่วนใหญ่มีทัศนคติที่ดีต่อการอยู่ร่วมกันอย่างสันติในสังคมที่มีความหลากหลายทางศาสนาและวัฒนธรรม สามารถยอมรับความแตกต่าง ปรับตัว และมีส่วนร่วมในกิจกรรมที่ส่งเสริมความเข้าใจซึ่งกันและกัน (2) ศักยภาพของเยาวชนในการสร้างสันติสุขประกอบด้วย 5 ด้าน ได้แก่ ศักยภาพด้านความรู้เกี่ยวกับการสร้างสันติสุข ศักยภาพด้านการสื่อสารอย่างสันติ ศักยภาพด้านการมีส่วนร่วมกับเพื่อนต่างศาสนา ศักยภาพด้านการพัฒนาตนเองด้านการสร้างสันติสุข และศักยภาพด้านการปฏิบัติตนตามหลักศาสนา และ (3) ผลการพัฒนาศักยภาพเยาวชนต้นแบบพบว่า เยาวชนมีพฤติกรรมด้านการสื่อสารเชิงสันติอยู่ในระดับดีถึงยอดเยี่ยม และมีความพึงพอใจต่อกิจกรรมในระดับมาก สะท้อนให้เห็นว่าเยาวชนในพื้นที่พหุศาสนามีศักยภาพที่จะเป็นพลังสำคัญในการสร้างสันติสุข และเป็นฐานรากของสังคมพหุวัฒนธรรมที่สงบสุขและยั่งยืน