ปัญญาประดิษฐ์ (AI) : วิถีการเผยแผ่แห่งอนาคต - พระครูสุทธิวรญาณ, (มจร การพัฒนาสังคม, 2022)
แนวคิดหลักในการสร้างหุ่นปัญญาประดิษฐ์หรือ AI (ARTIFICIAL INTELLIGENCE ) เป็นการนำข้อมูลของงานใดงานหนึ่งมาออกแบบระบบให้สามารถปรับตัวและเรียนรู้ได้ด้วยตนเอง จากข้อมูลและบริบทต่าง ๆ เพื่อประมวลผลออกมาเสมือนการเลียนแบบระบบเซลล์ประสาทในสมองของมนุษย์ กระบวนการนี้เรียกว่า Deep Learning (DL) เมื่อผู้สร้างต้องการนำ AI มาใช้ในงานเฉพาะด้านศาสนา ที่มีพื้นฐานต้องการให้ศาสนิกของตนเป็นคนดี สร้างความสุขแก่มวลชน อนุเคราะห์โลก เพื่อประโยชน์เกื้อกูล ตลอดจนรักษาหลักธรรมคำสอนให้มั่นคง ก้าวทันต่อโลกที่เปลี่ยนแปลงตลอดเวลา จึงได้เริ่มมีการพัฒนาหุ่นยนต์ AI ขึ้นในประเทศญี่ปุ่น และทดลองใช้ในหลายปีที่ผ่านมา หุ่น AI ถูกสร้างเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ ด้วยจุดเด่นหลักคือ สามารถที่จะเรียกใช้ข้อมูลเดิม ๆ ซ้ำ ๆ ได้หลายครั้งโดยไม่ผิดพลาด ซึ่งเมื่อเทียบกับมนุษย์ที่ใช้สมองในการจดจำ ย่อมมีความคลาดเคลื่อน ผู้ควบคุมดูแลการปฏิบัติศาสนกิจต่างๆ ตามตารางเวลา ตลอดจนเป็นแหล่งเก็บข้อมูลขนาดใหญ่ (Big Data) มีความผิดพลาดน้อย เรียกใช้งานได้รวดเร็ว ทำให้สามารถแก้ปัญหาที่เกี่ยวเนื่องได้อย่างมีประสิทธิภาพเที่ยงตรงตามหลักคำสอน แต่ด้วยรูปลักษณ์ และการเข้าถึงบริบทที่มีต่อมนุษย์นับได้ว่าเป็นข้อด้อยของ AI ที่กำลังถูกพัฒนาอย่างต่อเนื่อง คาดว่าในอนาคตโอกาสที่ AI จะถูกนำมาใช้งานในการเผยแผ่ศาสนาจะกลายเป็นสิ่งที่จำเป็นมากขึ้น เพียงแต่รอโอกาสคือการเปิดใจยอมรับจากศาสนิกที่มองถึงประโยชน์มากกว่ารูปลักษณ์ ก็จะสามารถนำมาซึ่งวิถีแห่งอริยมรรคได้เช่นกัน