การพัฒนารูปแบบการส่งเสริมการมีส่วนร่วมของชุมชนในการพัฒนาโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา นนทบุรี - พระครูวิมลสุวรรณกร; อาลากุล, พระมหาศุชัยกรณ์; Pannipa, Natnicha; ผ่องสุวรรณ, พิภู; บุญมาทัศ, พระเจษฎา; พระครูสุจิตรัตนากร (วารสาร มจร การพัฒนาสังคม, 2025)
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เพื่อศึกษาสภาพปัจจุบันและปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับการมีส่วนร่วมของชุมชนในการพัฒนาโรงเรียนในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา นนทบุรี 2) เพื่อพัฒนารูปแบบในการส่งเสริมการมีส่วนร่วมของชุมชนในการพัฒนาโรงเรียนในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา นนทบุรี 3) เพื่อทดลองใช้รูปแบบการส่งเสริมการมีส่วนร่วมของชุมชนในการพัฒนาโรงเรียนในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา นนทบุรี และ 4) เพื่อประเมินรูปแบบการมีส่วนร่วมของชุมชนในการพัฒนาโรงเรียนในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา นนทบุรี การวิจัยเป็นแบบผสานวิธี โดยใช้กลุ่มตัวอย่างประกอบด้วยผู้บริหาร ครู ผู้เชี่ยวชาญ และผู้ปกครอง จำนวน 275 คน และผู้ให้ข้อมูลสำคัญแบบเจาะจง 25 คน เครื่องมือวิจัยประกอบด้วยแบบสอบถาม การสัมภาษณ์เชิงลึก และการประชุมกลุ่มย่อย วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการศึกษาพบว่า ระดับการมีส่วนร่วมของชุมชนในการพัฒนาโรงเรียนโดยรวมอยู่ในระดับมาก (x̄ = 3.51, S.D. = 0.80) โดยด้านการดำเนินงานและจัดกิจกรรมมีค่าเฉลี่ยสูงสุด ขณะที่ด้านการติดตามและประเมินผลมีค่าเฉลี่ยต่ำสุด ปัจจัยสนับสนุนสำคัญ ได้แก่ ภาวะผู้นำของผู้บริหารและความสัมพันธ์เชิงบวกระหว่างครูกับผู้ปกครอง ส่วนอุปสรรคคือช่องทางการสื่อสารที่ไม่เป็นระบบและข้อจำกัดด้านเวลา ผลการพัฒนารูปแบบปรากฏเป็น “บวร+นนท์ โมเดล” ประกอบด้วยองค์ประกอบหลัก 4 ด้าน ได้แก่ การสร้างสัมพันธ์ การร่วมปฏิบัติ การแบ่งปันภูมิปัญญา และการสร้างความเป็นเจ้าของร่วม ควบคู่กับกระบวนการดำเนินงานแบบ P-D-C-A-R ผลการทดลองใช้ในโรงเรียนวัดกู้ (นันทาภิวัฒน์วิทยา) พบว่าระดับการมีส่วนร่วมหลังการใช้รูปแบบ (x̄ = 4.65, S.D. = 0.55) สูงกว่าก่อนใช้รูปแบบอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 อีกทั้งเกิดผลลัพธ์เชิงประจักษ์ เช่น ช่องทางสื่อสาร LINE Official Account โครงการ “ปราชญ์ชุมชนสอนศิลป์” และอาสาสมัครชุมชนสนับสนุนการพัฒนาภูมิทัศน์โรงเรียนเพิ่มขึ้น ผลการประเมินรูปแบบพบว่ามีความเหมาะสมและความเป็นไปได้ในระดับสูงมาก องค์ประกอบมีความชัดเจน ครอบคลุม และสอดคล้องกับบริบทพื้นที่ ช่วยเสริมสร้างการมีส่วนร่วมในทุกด้าน และก่อให้เกิดวัฒนธรรมการทำงานร่วมกันระหว่างบ้าน วัด และโรงเรียนอย่างยั่งยืน