https://so06.tci-thaijo.org/index.php/M-JICI/issue/feed มนารอ : วารสารประเด็นอิสลามร่วมสมัย 2025-12-31T00:00:00+07:00 ผศ. ดร.มุสลิม คาเรง habba_yabnee@hotmail.com Open Journal Systems <p><strong>มนารอ </strong><strong>: วารสารประเด็นอิสลามร่วมสมัย</strong></p> <p><strong>ISSN&nbsp; 2730-2547 (Online)</strong></p> https://so06.tci-thaijo.org/index.php/M-JICI/article/view/279163 รูปแบบสำนวนหุกมตักลีฟีย์ตามหลักอุศูลุลฟิกฮ์ กรณีศึกษาสูเราะห์อัลมุมตะหินะฮ์ 2025-11-19T16:12:36+07:00 สมชาย ภูมิมาโนช somchai.p@pnu.ac.th <p>การวิจัยเรื่อง "รูปแบบสำนวนหุกมตักลีฟีย์ตามหลักอุศูลุลฟิกฮ์ กรณีศึกษาสูเราะห์อัลมุมตะหินะฮ์" เป็นการวิจัยเชิงเอกสารที่มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. ศึกษาความสำคัญของสูเราะห์ อัลมุมตะหินะฮ์ 2. ศึกษาความสำคัญของหลักอุศูลุลฟิกฮ์และหุกมตักลีฟีย์ในกฎหมายอิสลาม และ 3. วิเคราะห์รูปแบบสำนวนหุกมตักลีฟีย์ในสูเราะห์อัลมุมตะหินะฮ์ แหล่งข้อมูลประกอบด้วยข้อมูลปฐมภูมิจากอัลกุรอาน อัลหะดีษ และตำราอุศูลุลฟิกฮ์ที่สำคัญ และข้อมูลทุติยภูมิจากตำราตัฟสีร หนังสือและงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง ดำเนินการวิจัยโดยการรวบรวมข้อมูลจากเอกสารทางวิชาการและวิเคราะห์ข้อมูล ด้วยวิธีการวิเคราะห์เนื้อหา (Content Analysis) โดยศึกษาสำนวนภาษาอาหรับในอายะฮ์ต่างๆ และจำแนกประเภทตามหลักการของอุศูลุลฟิกฮ์ ผลการวิจัยพบว่า 1. สูเราะห์อัลมุมตะหินะฮ์เป็นสูเราะห์มะดะนียะฮ์ ประกอบด้วย 13 อายะฮ์ อยู่ในลำดับที่ 60 ของอัลกุรอาน มีเนื้อหาเกี่ยวกับการทดสอบความศรัทธา การเลือกคบหาสมาคม และหลักการรักและเกลียดเพื่ออัลลอฮ์ 2. อุศูลุลฟิกฮ์เป็นวิธีวิทยาการวินิจฉัยทางกฎหมายอิสลามที่อิงบนอัลกุรอานและสุนนะฮ์ ส่วนหุกมตักลีฟีย์หมายถึงโองการของอัลลอฮ์เกี่ยวกับการกระทำของมุสลิมที่บรรลุศาสนภาวะ แบ่งเป็น 5 ประเภท คือ วาญิบ ฮะรอม มันดูบ มักรูฮ์ และมุบาฮ์ 3. รูปแบบสำนวนหุกมตักลีฟีย์ในสูเราะห์อัลมุมตะหินะฮ์ที่พบประกอบด้วย 3 ประเภทหลัก ได้แก่ “อัลอีญาบ” (วาญิบ) ในรูปแบบคำสั่ง (افعل), “อัลอิบาหะฮ์” (مباح) ในรูปแบบประโยคบอกเล่าเชิงอนุญาต การปฏิเสธคำห้าม และการปฏิเสธความผิดบาป และ “อัลตะห์รีม” (หะรอม) ในรูปแบบคำห้าม (لا تفعل)</p> 2025-12-31T00:00:00+07:00 ลิขสิทธิ์ (c) 2025 มนารอ : วารสารประเด็นอิสลามร่วมสมัย https://so06.tci-thaijo.org/index.php/M-JICI/article/view/278586 Pendidikan Islam bagi Mualaf di Malaysia: Satu Perspektif Pengurusan untuk PERKIM Selangor, Malaysia 2025-09-25T13:27:19+07:00 Ashari Abu Hasan ashari888@yahoo.com <p>Mengelola pendidikan adalah tugas yang mencabar terutama ketika melibatkan pendidikan orang dewasa di mana konten pembelajaran baru bagi para pembelajar dan pendekatan terhadap proses pembelajaran boleh menjadi sesuatu yang sukar. Dalam senario sebegini, kajian ini mengeksplorasi pengelolaan pendidikan Muallaf, atau para mualaf Muslim di negeri Selangor, Malaysia, dengan tujuan untuk lebih memahami upaya pendidikan oleh badan-badan terkait yang bertugas memantau kesejahteraan para mualaf tersebut. Dalam memahami tantangan manajemen yang dihadapi oleh Organisasi Kesejahteraan Muslim Malaysia atau yang lebih dikenal sebagai PERKIM (Pertubuhan Kebajikan Islam Malaysia) dan para pengajar dalam upaya mereka mendidik para mualaf, di mana upaya pendidikan tersebut mungkin memerlukan pendekatan yang lebih inovatif dan penggunaan teknologi yang sekarang menjadi relevan. Penelitian ini membahas perspektif manajemen dalam mengelola pendidikan Islam karena PERKIM sebagai badan pengelola para mualaf bertugas untuk memastikan keperluan pendidikan dan kesejahteraan para mualaf tercapai dengan efektif. Dengan menggunakan pendekatan kualitatif, wawancara mendalam dilakukan dengan para pengurus dan pengajar di PERKIM untuk memahami pandangan mereka tentang pendidikan bagi para mualaf. Pada dasarnya, kaedah ‘purposive sampling’ yang digunakan mampu memilih informan kunci yang memberikan perspektif mendalam tentang Pendidikan Islam bagi para mualaf. Secara spesifik, objektif kajian ini adalah yang pertama, untuk mengenalpasti isu pengurusan yang dihadapi oleh PERKIM, Selangor dalam menguruskan pendidikan Muallaf; yang kedua, meniliti cabaran yang dihadapi oleh para pendidik di PERKIM, Selangor dan yang ketiga, membentuk cadangan dalam membantu PERKIM, Selangor dalam menguruskan pendidikan Muallaf. Penemuan kajian ini mencapai objektif pertama kajian dalam mengenalpasti isu pengurusan pendidikan di PERKIM, Selangor dalam aspek penyelarasan tindakan pengurusan di antara agensi yang terlibat dan objektif kedua menemui cabaran dalam bentuk penyampaian pengajaran dikalangan para pendidik. Dalam mencapai objektif ketiga, penelitian ini menyatakan bahwa arah pengelolaan harus berasal dari pemahaman tentang Filosofi Pendidikan Islam dan fundamental Manajemen Islam. Diakui bahwa studi lebih lanjut mungkin diperlukan untuk merinci elemen-elemen manajemen yang spesifik dan ini akan semakin menambah kontribusi ilmiah di masa depan dalam bidang ini.</p> 2025-12-31T00:00:00+07:00 ลิขสิทธิ์ (c) 2025 มนารอ : วารสารประเด็นอิสลามร่วมสมัย https://so06.tci-thaijo.org/index.php/M-JICI/article/view/278577 Integrasi Psikologi Pendidikan Islam dalam Meningkatkan Penghargaan Kendiri dan Implikasinya Terhadap Kepuasan Kerja Dakwah 2025-09-25T10:13:30+07:00 Nawi jusof 1dnjsam@gmail.com <p>Kajian ini dijalankan bertujuan untuk meneroka peranan integrasi elemen psikologi pendidikan Islam (PPI) dalam memperkukuh penghargaan kendiri penggerak dakwah serta implikasinya terhadap peningkatan kepuasan kerja dalam melaksanakan tugas-tugas dakwah. Metodologi kajian yang digunakan ialah kajian kepustakaan yang bersifat kualitatif. Data dikumpul daripada sumber primer seperti kitab <em>Ihya' Ulumuddin</em> dan sumber sekunder daripada artikel jurnal terindek serta tesis antara tahun 2015 hingga 2025. Proses analisis data dilakukan melalui analisis kandungan kualitatif yang bersifat deskriptif analitikal menggunakan teknik analisis tematik dan komparatif. Hasil kajian mendapati bahawa PPI berfungsi sebagai asas pertahanan mental melalui proses <em>Tazkiyah al-Nafs</em> (penyucian jiwa) dan <em>Tarbiat al-Aql</em> (pendidikan akal). Integrasi ini berjaya meningkatkan penghargaan kendiri berteraskan tauhid (<em>izzah</em>) yang tidak bersandar kepada pujian manusia, sebaliknya kepada ketaatan kepada Allah. Seterusnya, hal ini membawa implikasi positif terhadap kepuasan kerja dakwah yang bersifat transendental, di mana tugasan dilihat sebagai peluang ibadah yang berasaskan konsep <em>Ikhlas</em> dan <em>Ihsan</em>. Implikasi kajian ini menekankan keperluan mendesak bagi institusi dakwah untuk merekayasa modul latihan kepimpinan dan pembangunan insan yang menyuntik elemen psikologi Islam secara formal. Selain itu, kajian ini menyarankan agar kurikulum pendidikan Islam di peringkat tinggi mengintegrasikan PPI sebagai subjek teras bagi melahirkan graduan yang memahami dinamika jiwa manusia dan mempunyai daya tahan dalaman yang ampuh</p> 2025-12-31T00:00:00+07:00 ลิขสิทธิ์ (c) 2025 มนารอ : วารสารประเด็นอิสลามร่วมสมัย https://so06.tci-thaijo.org/index.php/M-JICI/article/view/278590 Konseptualisasi Model Pengurusan Zakat Terarah 2025-09-26T08:55:33+07:00 Sarip Hamid sarip_hamid1@yahoo.com <p>Kajian ini didasarkan pada premis bahawa pengurusan zakat yang berstruktur dan terencana dengan baik amat diperlukan dalam merangka sistem pengurusan yang memenuhi keperluan baik pembayar zakat (muzakki) mahupun penerima zakat (asnaf) sesuai dengan tuntutan Al-Qur'an dan As-Sunnah. Oleh kerana itu, akronim Model Pengurusan Zakat Terarah digunakan untuk menggambarkan pentingnya memahami keperluan para muzakki dan asnaf bagi memastikan semua pihak yang terlibat dipenuhi dengan efektif. Metodologi kualitatif digunakan dalam kajian ini, di mana dua institusi zakat terkenal, iatu Majlis Agama Islam dan Adat Istiadat Melayu Kelantan (MAIK) di Malaysia dan Majlis Agama Islam Wilayah Pattani (MAIWP) di Thailand Selatan, bersama dengan dua penerima zakat dipilih secara purposif sebagai informan kunci dan diwawancara secara langsung. Dengan menggunakan teknik analisis kualitatif dalam dan antara-kes, data yang dikumpulkan dari wawancara tersebut diolah secara tematik. Penemuan dari kajian ini menunjukkan pentingnya struktur dalam pengurusan dan perlunya formaliti yang terintegrasi dalam struktur tersebut. Institusi zakat ini harus melaksanakan proses operasi dengan integriti dan kredibiliti sesuai dengan tuntutan Islam. Kepercayaan terhadap sistem pengurusan zakat terarah ini harus menjadi kekuatan pendorong dalam pentadbiran zakat di institusi-institusi ini. Meskipun masih ada keterbatasan, kajian ini menekankan keperluan sistem pengurusan zakat yang lebih berstruktur, holistik, dan terencana dengan baik sesuai dengan prinsip-prinsip pengurusan Islam, di samping menangani situasi tak terduga yang mungkin memerlukan pendekatan pengurusan yang lebih fleksibel</p> 2025-12-31T00:00:00+07:00 ลิขสิทธิ์ (c) 2025 มนารอ : วารสารประเด็นอิสลามร่วมสมัย https://so06.tci-thaijo.org/index.php/M-JICI/article/view/279424 ผลการจัดการเรียนรู้รายวิชาอัลกุรอานและอัตตัฟซีรโดยใช้หนังสืออิเล็กทรอนิกส์ ที่มีผลต่อทักษะการอ่านและผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน สำหรับนักเรียน ชั้นอิสลามศึกษาตอนกลางปีที่ 2 2025-11-14T09:11:10+07:00 ตัสนีม ยีเลาะ 736396016@yru.ac.th มูหำมัดสุใหมี เฮงยามา muhammadsuhaimi.h@yru.ac.th อับดุลรอแม สุหลง abdulramae.s@yru.ac.th <p>การศึกษาวิจัยเรื่องนี้เป็นการวิจัยเชิงวิจัยและพัฒนา (R&amp;D) ซึ่งมีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) พัฒนาและประเมินประสิทธิภาพของหนังสืออิเล็กทรอนิกส์ตามเกณฑ์มาตรฐาน 80/80 2) พัฒนาทักษะการอ่านขอนักเรียนโดยใช้หนังสืออิเล็กทรอนิกส์ 3) เปรียบเทียบผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของการทดสอบก่อน-หลังเรียน 4) ศึกษาความพึงพอใจของนักเรียนที่มีต่อการจัดการเรียนรู้ กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัยได้แก่ นักเรียนชั้นอิสลามศึกษาตอนกลางปีที่ 2 ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2567 โรงเรียนซอลีฮียะห์ จังหวัดปัตตานี จำนวน 1 ห้อง 40 คน ได้มาโดยวิธีเลือกแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ประกอบด้วยหนังสืออิเล็กทรอนิกส์ แบบประเมินทักษะการอ่านรายวิชาอัลกุรอานและอัตตัฟซีร แบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของการทดสอบก่อน-หลังเรียน และแบบสอบถามความพึงพอใจของนักเรียนที่มีต่อการจัดการเรียนรู้ สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการทดสอบค่าที ผลการวิจัยพบว่า 1) ประสิทธิภาพของหนังสืออิเล็กทรอนิกส์มีประสิทธิภาพเท่ากับ 81.93/84.20 เป็นไปตามเกณฑ์ที่กำหนด 2) ทักษะการอ่านโดยใช้หนังสืออิเล็กทรอนิกส์หลังเรียนสูงกว่าเกณฑ์ร้อยละ 80 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 3) ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนหลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 และ 4) ความพึงพอใจของนักเรียนที่มีต่อการจัดการเรียนรู้อยู่ในระดับมากที่สุด = 4.68, S.D. = 0.47</p> 2025-12-31T00:00:00+07:00 ลิขสิทธิ์ (c) 2025 มนารอ : วารสารประเด็นอิสลามร่วมสมัย https://so06.tci-thaijo.org/index.php/M-JICI/article/view/280192 การบริหารจัดการมัสยิดในฐานะนิติบุคคลในจังหวัดชายแดนภาคใต้ 2025-11-14T09:14:25+07:00 นายือมิง มาหะมะ nayeming.m@psu.ac.th นุมาน หะยีมะแซ hayimas@hotmail.com ไพซอล ดาโอ๊ะ phaison7886@gmail.com ยูเนียนสาสมีต้า สาเมาะ uniansasmita.s@psu.ac.th <p>การศึกษาเรื่องการบริหารจัดการมัสยิดในฐานะนิติบุคคลในจังหวัดชายแดนภาคใต้ ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของงานวิจัยเรื่อง สถานการณ์สุขภาวะเพื่อพัฒนาเครือข่ายการเปลี่ยนผ่านสุขภาวะมุสลิมมลายูในพื้นที่ 3 จังหวัดชายแดนใต้ (ปัตตานี ยะลา นราธิวาส) มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เพื่อศึกษาองค์ความรู้เกี่ยวกับนิติบุคคลที่เกี่ยวข้องกับศาสนสถานโดยเน้นมัสยิด 2) เพื่อศึกษาบทบาทมัสยิดจากมัสยิดกรณีศึกษาในฐานะนิติบุคคลในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ และ 3) เพื่อเป็นแนวทางการยกระดับศักยภาพของมัสยิดในการขับเคลื่อนชุมชนจากมัสยิดกรณีศึกษาในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ วิธีดำเนินการวิจัยโดยการศึกษาเอกสารและงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง การศึกษากรณีมัสยิดตัวอย่าง การศึกษาพบว่า พระราชบัญญัติการบริหารองค์กรศาสนาอิสลาม พ.ศ. 2540 และ และกฎกระทรวงฉบับที่ 2 (พ.ศ.2542) ออกตามความในพระราชบัญญัติการบริหารองค์กรศาสนาอิสลาม พ.ศ. 2540 ระบุมัสยิดจัดอยู่นิติบุคคลตามกฎหมายมหาชนเทียบได้กับจังหวัด กระทรวง ทบวง กรม และองค์กรมหาชนอื่น ๆ หากคณะกรรมการมัสยิดโดยเฉพาะอิหม่ามมัสยิดเข้าใจนัยยะของกฎหมาย จะทำให้เข้าได้ว่ามัสยิดสามารถบริหารจัดการกิจการต่าง ๆ อย่างเป็นระบบ ดังปรากฏในมัสยิดกรณีตัวอย่าง คือ มัสยิดอัตตะอาวุน มัสยิดนูร์อีมาน และมัสยิดบ้านเหนือ ได้มีการจัดตั้งอนุกรรมการฝ่ายต่าง ๆ เพื่อขับเคลื่อนสังคม</p> 2025-12-31T00:00:00+07:00 ลิขสิทธิ์ (c) 2025 มนารอ : วารสารประเด็นอิสลามร่วมสมัย https://so06.tci-thaijo.org/index.php/M-JICI/article/view/279427 ผลการจัดการเรียนรู้รายวิชาอัลหะดีษเรื่องคุณธรรมจริยธรรม โดยใช้หนังสืออิเล็กทรอนิกส์ สำหรับนักเรียนชั้นอิสลามศึกษาตอนกลางปีที่ 2 2025-09-26T09:36:04+07:00 บุรฮัน หะยีมะเละ hayimalehbh@gmail.com <p>การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อพัฒนาและหาประสิทธิภาพของหนังสืออิเล็กทรอนิกส์รายวิชาอัลหะดีษเรื่องคุณธรรมจริยธรรม สำหรับนักเรียนชั้นอิสลามศึกษาตอนกลางปีที่ 2ให้มีประสิทธิภาพตามเกณฑ์ E1/E2 = 80/80 2) เพื่อเปรียบเทียบผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนรายวิชาอัลหะดีษของนักเรียนก่อนและหลังการจัดการเรียนรู้โดยใช้หนังสือิเล็กทรอนิกส์ 3) เพื่อศึกษาความพึงพอใจของนักเรียนที่มีต่อการจัดการเรียนรู้รายวิชาอัลหะดีษโดยใช้หนังสืออิเล็กทรอนิกส์กลุ่มตัวอย่าง คือ นักเรียนชั้นอิสลามศึกษาตอนกลางปีที่ 2/1 โรงเรียนซอลีฮียะห์ ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2567 จำนวน 27 คน ได้มาโดยการสุ่มอย่างง่ายด้วยวิธีการจับฉลาก จากกลุ่มประชากรนักเรียนที่กำลังศึกษาระดับมัธยมศึกษา ชั้นอิสลามศึกษาตอนกลางปีที่ 2 โรงเรียนซอลีฮียะห์ ภาคการเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2567 จำนวน 4 ห้อง รวมทั้งหมด 100 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยได้แก่ 1) แผนการจัดการเรียนรู้รายวิชาอัลหะดีษเรื่องคุณธรรมจริยธรรม โดยใช้หนังสืออิเล็กทรอนิกส์ 2) หนังสืออิเล็กทรอนิกส์รายวิชาอัลหะดีษเรื่องคุณธรรมจริยธรรม 3) แบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนก่อนและหลังการจัดการเรียนรู้รายวิชาอัลหะดีษ 4) แบบสอบถามความพึงพอใจของนักเรียนที่มีต่อการจัดการเรียนรู้โดยใช้หนังสืออิเล็กทรอนิกส์ สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการทดสอบ t-test ผลการวิจัยพบว่า 1) ประสิทธิภาพของหนังสืออิเล็กทรอนิกส์รายวิชาอัลหะดีษเรื่องคุณธรรมจริยธรรม มีประสิทธิภาพ E1/E2 = 81.36/82.59 ตามเกณฑ์ที่กำหนด 2) ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนรายวิชาอัลหะดีษของนักเรียนโดยใช้หนังสืออิเล็กทรอนิกส์หลังเรียน (𝑥̅ = 32.84) สูงกว่าก่อนเรียน(𝑥̅ = 25.19 ) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 และ 3) ความพึงพอใจของนักเรียนที่มีต่อการจัดการเรียนรู้รายวิชาอัลหะดีษโดยใช้หนังสืออิเล็กทรอนิกส์ เฉลี่ยโดยรวมอยู่ในระดับมาก (𝑥̅ = 4.50, S.D. = 0.81) หรือมีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 4.50 และส่วนค่าเบี่ยงเบนมาตรฐานเท่ากับ 0.81 ตามลำดับ</p> 2025-12-31T00:00:00+07:00 ลิขสิทธิ์ (c) 2025 มนารอ : วารสารประเด็นอิสลามร่วมสมัย https://so06.tci-thaijo.org/index.php/M-JICI/article/view/285094 ปัญหาการอ่านและการเขียนภาษามลายูของผู้เรียนในศูนย์การศึกษาอิสลามประจำมัสยิด (ตาดีกา) มัสยิดประจำจังหวัดนราธิวาส 2025-11-14T09:15:25+07:00 อานิส พัฒนปรีชาวงศ์ anis521420@hotmail.com เจ๊ะเหล๊าะ แขกพงศ์ cheloh.k@pnu.ac.th มูฮัมมัด อูมูดี muhammad.u@pnu.ac.th วันอิมรอน แวปา waeamrene.w@pnu.ac.th อิบรอเฮง ดอเลาะ ibrorheng.d@pnu.ac.th <p>วิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงปริมาณมีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) สำรวจปัญหาการอ่านและการเขียนภาษามลายูของผู้เรียนในศูนย์การศึกษาอิสลามประจำมัสยิด (ตาดีกา) มัสยิดประจำจังหวัดนราธิวาส 2) ศึกษาแนวทางการพัฒนาการอ่านและการเขียนภาษามลายูในศูนย์การศึกษาอิสลามประจำมัสยิด (ตาดีกา) มัสยิดประจำจังหวัดนราธิวาส ผู้วิจัยได้รวบรวมข้อมูลจากกลุ่มตัวอย่างจำนวน 32 คน ประกอบด้วย ประธานศูนย์ ครูผู้สอน และผู้ปกครองของนักเรียนชั้นปีที่ 5-6 ของศูนย์การศึกษาอิสลามประจำมัสยิด(ตาดีกา) มัสยิดประจำจังหวัดนราธิวาส โดยใช้แบบสอบถาม ผลการวิจัยพบว่า ปัญหาการอ่านและการเขียนภาษามลายูของผู้เรียน อยู่ในระดับมาก มีค่าเฉลี่ย 3.78 และส่วนค่าเบี่ยงเบน 0.992 เนื่องจากผู้เรียนส่วนใหญ่ไม่ให้ความสำคัญกับการอ่านและเขียนภาษามลายู ส่วนแนวทางการพัฒนาการอ่านและการเขียนภาษามลายูในศูนย์ตาดีกาพบว่า โดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก มีค่าเฉลี่ย 4.36 และค่าเบี่ยงเบน 0.741 คือควรมีสื่อการเรียนการสอนที่เพียงพอและทันสมัยต่อการพัฒนาการอ่านและเขียนภาษามลายู ส่วนประเด็นข้อเสนอแนะของผู้ตอบแบบสอบถาม พบว่าควรมีการจัดอบรมครูผู้สอนและอบรมทักษะการสอนที่ใหม่ๆในด้านภาษามลายู จัดให้มีสื่อและเครื่องมือเทคโนโลยีที่ทันสมัย และมีกิจกรรมเสริมแก่ผู้เรียน เช่น เช่น การประกวดเขียนเรียงความ การเล่าเรื่องจากนิทาน โดยใช้ภาษามลายู เป็นต้น</p> 2025-12-31T00:00:00+07:00 ลิขสิทธิ์ (c) 2025 มนารอ : วารสารประเด็นอิสลามร่วมสมัย https://so06.tci-thaijo.org/index.php/M-JICI/article/view/279217 การพัฒนาทักษะการคิดวิเคราะห์รายวิชาอัลหะดีษโดยใช้รูปแบบปัญหาเป็นฐาน (PBL) สำหรับนักเรียนชั้นอิสลามศึกษาตอนกลางปีที่ 3 2025-09-26T09:13:22+07:00 อารอฟาต สาเมาะ hahaha00755@gmail.com มูหำมัดสุใหมี เฮงยามา muhammadsuhaimi.h@yru.ac.th อับดุลรอแม สุหลง abdulramae.s@yru.ac.th <p>การศึกษาวิจัยนี้เป็นการวิจัยกึ่งทดลอง One Group Pretest-Posttest Design มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. พัฒนาและหาประสิทธิภาพของแผนการจัดการเรียนรู้ผ่านการจัดการเรียนรู้โดยใช้รูปแบบปัญหาเป็นฐาน (PBL) ตามเกณฑ์มาตรฐาน 70/70 2. เพื่อวัดทักษะการคิดวิเคราะห์ทางการเรียนของนักเรียน ชั้นอิสลามศึกษาตอนกลางปีที่ 3 รายวิชาอัลหะดีษระหว่างก่อนและหลังการจัดการเรียนรู้โดยใช้รูปแบบปัญหาเป็นฐานโดยเปรียบเทียบกับเกณฑ์ร้อยละ 70 3. เพื่อเปรียบเทียบผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียนชั้นอิสลามศึกษาตอนกลางปีที่ 3 รายวิชาอัลหะดีษระหว่างก่อนและหลังการจัดการเรียนรู้โดยใช้รูปแบบปัญหาเป็นฐาน 4. เพื่อศึกษาความพึงพอใจของนักเรียนหลังการจัดการเรียนรู้โดยใช้รูปแบบปัญหาเป็นฐาน ของนักเรียนชั้นอิสลามศึกษาตอนกลางปีที่ 3 จำนวน 1 ห้อง 40 คน ภาคเรียนที่ 2 ปี การศึกษา 2566 โรงเรียนอัตตัรกียะห์อิสลามียะห์ได้มาโดยการสุ่มแบบกลุ่ม (Cluster random sampling ) โดยใช้ห้องเรียนเป็นหน่วยในการสุ่ม เครื่องมือวิจัยประกอบด้วย 1. แผนการจัดการเรียนรู้โดยใช้รูปแบบปัญหาเป็นฐานรายวิชาอัลหะดีษ 2. แบบทดสอบวัดทักษะการคิดวิเคราะห์รายวิชาอัลหะดีษ 3. แบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนรายวิชาอัลหะดีษ 4. แบบประเมินความพึงพอใจของนักเรียน สถิติที่ใช้คือ ค่าร้อยละ ส่วนเฉลี่ยและค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน ผลการวิจัยพบว่า 1. ประสิทธิภาพของแผนการจัดการเรียนรู้ของการพัฒนาทักษะการคิดวิเคราะห์โดยใช้รูปแบบปัญหาเป็นฐาน มีค่าร้อยละโดยรวมเท่ากับ E1/E2 = 75.46/84.94 2. ผลการวัดทักษะการคิดวิเคราะห์ทางการเรียนหลังการจัดการเรียนรู้โดยใช้รูปแบบปัญหาเป็นฐานมีคะแนนเฉลี่ย 74.13 ซึ่งสูงกว่าเกณฑ์ที่กำหนด 3. ผลการเปรียบเทียบผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนรายวิชาอัลหะดีษหลังเรียน (33.18) สูงกว่าก่อนเรียน (21.10) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ 0.01 4. ความพึงพอใจของนักเรียนด้วยการจัดการเรียนรู้โดยใช้รูปแบบปัญหาเป็นฐานโดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก (𝑥̅= 4.24, S.D. =0.11)</p> 2025-12-31T00:00:00+07:00 ลิขสิทธิ์ (c) 2025 มนารอ : วารสารประเด็นอิสลามร่วมสมัย https://so06.tci-thaijo.org/index.php/M-JICI/article/view/279817 ศึกษาส่วนประกอบหนังสืออะกีดะฮ์การศรัทธาในพระเจ้าโดยศาสตราจารย์ ดร.ฮายี อับดุลมาลิก การีม อัมรุลเลาะฮ์ (ฮัมกา) 2025-10-09T15:35:15+07:00 อีสมาแอ กาเต๊ะ ali_katih@hotmail.com <p>การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาส่วนประกอบสำคัญของหนังสืออะกีดะฮ์ “การศรัทธาในพระเจ้า” ซึ่งเขียนโดย ศาสตราจารย์ ดร. ฮายี อับดุลมาลิก การิม อัมรุลเลาะฮ์ (ฮัมกา) อันเป็นงานเขียนด้านความเชื่อที่มุ่งอธิบายหลักการศรัทธาต่อพระเจ้าและแนวทางในการแสวงหาพระองค์ตามทัศนะของอิสลาม การศึกษาครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยใช้การศึกษาวิเคราะห์เอกสาร (documentary analysis) จากแหล่งข้อมูลหลัก ได้แก่ อัลกุรอาน อัลหะดีษ งานเขียนชีวประวัติของฮัมกา และตำราวิชาการที่เกี่ยวข้อง โดยผู้วิจัยใช้การวิเคราะห์เชิงพรรณนา (descriptive analysis) เพื่ออธิบายเนื้อหาและประเด็นสำคัญในหนังสือเล่มดังกล่าว ผลการวิจัยพบว่า หนังสือ “การศรัทธาในพระเจ้า” ของฮัมกามีเนื้อหาที่ให้ความสำคัญกับ “การแสวงหาพระเจ้า” (God-seeking process) ผ่านการพิจารณาความงดงามและความเป็นระเบียบของจักรวาล ซึ่งธรรมชาติถูกมองว่าเป็น “อัยยาตุลลอฮ์” หรือหลักฐานเชิงประจักษ์ที่ชี้นำให้มนุษย์ตระหนักถึงการมีอยู่ของพระผู้สร้าง ฮัมกายังวิพากษ์แนวคิดฆราวาสนิยมในโลกตะวันตกซึ่งพยายามแยกคุณค่าทางศาสนาออกจากธรรมชาติ นำไปสู่การลดทอนความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กับพระเจ้า นอกจากนี้ หนังสือยังครอบคลุมประเด็นด้านความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กับศาสนา ศิลปะ ปรัชญา และแนวทางปฏิบัติทางจิตวิญญาณแบบซูฟี โดยอาศัยหลักฐานจากอัลกุรอานและซุนนะฮ์เป็นฐานสำคัญ ฮัมกาเสนอวิธีการแสวงหาพระเจ้าผ่านการใช้เหตุผล การใคร่ครวญความหมายของการดำรงอยู่ และการพัฒนาจิตวิญญาณเพื่อเชื่อมโยงกับพระองค์ ผลการศึกษามีส่วนช่วยเสริมสร้างความเข้าใจด้านอะกีดะฮ์ โดยนำเสนอองค์ประกอบความเชื่ออย่างเป็นระบบ ทั้งในเรื่องเสาหลักแห่งศรัทธาและคุณลักษณะของอัลลอฮ์ อีกทั้งงานเขียนของฮัมกายังมีบทบาทสำคัญในการส่งเสริมความตระหนักรู้เกี่ยวกับหลักการศรัทธาที่ถูกต้องตามแนวทางอิสลาม</p> 2025-12-31T00:00:00+07:00 ลิขสิทธิ์ (c) 2025 มนารอ : วารสารประเด็นอิสลามร่วมสมัย https://so06.tci-thaijo.org/index.php/M-JICI/article/view/285940 ศึกษาแนวทางการปฏิบัติตนของเยาวชนมุสลิมต่อผู้สูงอายุในชุมชนบ้านบือแนแล อำเภอเมือง จังหวัดนราธิวาส 2025-09-26T09:57:01+07:00 วันอิมรอน แวปา rannazee2@gmail.com อานิส พัฒนปรีชาวงศ์ anis.p@pnu.ac.th เจ๊ะเหล๊าะ แขกพงศ์ cheloh.k@pnu.ac.th มูฮัมมัด อูมูดี muhammad.u@pnu.ac.th อัลอามิน เจ๊ะนิ 6460903039@pnu.ac.th <p>การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงปริมาณโดยมีวัตถุประสงค์ 1. ศึกษาการปฏิบัติตนของเยาวชนมุสลิมต่อผู้สูงอายุในอิสลาม 2. เพื่อศึกษาปัญหาของการปฏิบัติตนของเยาวชนมุสลิมต่อผู้สูงอายุในชุมชนบ้านบือแนแล อำเภอเมือง จังหวัดนราธิวาส จัดเก็บรวบรวมข้อมูลจากหนังสือ ตำราวิชาการอิสลาม เอกสารทางวิชาการและงานวิจัยอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง โดยวิธีการสุ่มตัวอย่างอย่างง่าย มีแบบสอบถามเป็นเครื่องมือวิจัย จากกลุ่มตัวอย่างเยาวชนมุสลิมที่อาศัยอยู่ในชุมชนบ้านบือแนแล จำนวน 86 คน นำมาวิเคราะห์ข้อมูล โดยการหาค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ผลการวิจัยพบว่า 1. การปฏิบัติตนของเยาวชนมุสลิมต่อผู้สูงอายุในอิสลาม โดยภาพรวมมีระดับค่าเฉลี่ยอยู่ในระดับมาก โดยคิดค่าเฉลี่ย = 4.26 เมื่อพิจารณาเป็นรายข้อพบว่าส่งเสริมให้ผู้สูงอายุมีการเข้าถึงบริการต่าง ๆ เช่นการช่วยเหลือในกรณีฉุกเฉิน อยู่ในอันดับแรก มีค่าเฉลี่ย 4.45 และ 2. พบว่าเยาวชนมุสลิมส่วนใหญ่มีปัญหาในการปฏิบัติตนต่อผู้สูงอายุ ทั้งในคำพูดและการกระทำ เช่น การพูดจาไม่สุภาพพูดจาหยาบคายหรือแสดงกิริยาที่ไม่เหมาะสม เพราะในศาสนาอิสลาม การให้เกียรติผู้อาวุโสถือเป็นสิ่งสำคัญที่สร้างความสัมพันธ์อันดีในชุมชน มีการเปิดใจรับฟังเรื่องราวประสบการณ์จากผู้สูงอายุ เพื่อเรียนรู้และสืบทอดคุณค่าทางวัฒนธรรม และมีสวัสดิการที่ทั่วถึงและครอบคลุม เพราะผู้สูงอายุบางท่านต้องใช้ชีวิตลำพังไม่ได้มีลูกหลานคอยดูแล อีกทั้งผู้สูงอายุบางท่านยังคงต้องทำงานหนัก หาเช้ากินค่ำ เพื่อประทังชีวิตทั้งนี้ขอให้เห็นคุณค่าและความสำคัญของผู้สูงอายุ ผู้ที่เป็นรากฐานสำคัญของชุมชน</p> 2025-12-31T00:00:00+07:00 ลิขสิทธิ์ (c) 2025 มนารอ : วารสารประเด็นอิสลามร่วมสมัย https://so06.tci-thaijo.org/index.php/M-JICI/article/view/279407 บทบัญญัติว่าด้วยการทำกุรบาน: กรณีศึกษาทัศนะของอุละมาอฺที่เกี่ยวข้องกับการทำกุรบาน 2025-09-26T09:20:30+07:00 ฮามดัน ดาตู drhamdandatu@gmail.com ฮานาฟี วงษ์หลี hanafi.w@yru.ac.th <p>บทความวิจัยเชิงเอกสารนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาบทบัญญัติการทำกุรบานตามหลักฐานทางศาสนาอิสลาม และวิเคราะห์ทัศนะที่แตกต่างกัน (คิลาฟ) ของอุละมาอฺเกี่ยวกับประเด็นสำคัญของการทำกุรบาน โดยใช้วิธีการวิจัยเชิงคุณภาพผ่านการศึกษาเอกสารปฐมภูมิ (อัลกุรอาน และอัลหะดีษ) และทุติยภูมิ (ฟิกฮ์ทั้งสี่มัซฮับและงานวิชาการร่วมสมัย) จากนั้นวิเคราะห์ข้อมูลด้วยวิธีการวิเคราะห์เชิงเนื้อหาและการสังเคราะห์เชิงเปรียบเทียบ ผลการศึกษาพบว่า อุละมาอฺส่วนใหญ่ถือว่าการทำกุรบานเป็นสุนนะฮฺมูอักกัด สำหรับผู้ที่มีความสามารถทางการเงิน โดยดำเนินการหลังละหมาดวันอีดิลอัฎฮา (10 ซุลหิจญะฮฺ) ถึงสิ้นสุดวันตัชรีก (13 ซุลหิจญะฮฺ) อย่างไรก็ตาม มีความแตกต่างระหว่างมัซฮับในประเด็นสถานะทางกฎหมาย (ฮะนะฟีถือว่าเป็นวาญิบ) เงื่อนไขของสัตว์ และลำดับความเหมาะสมของชนิดสัตว์ (ชาฟิอีให้ความสำคัญกับแกะ-แพะ ขณะที่มัซฮับอื่นเน้นอูฐ-วัว) การศึกษานี้แสดงให้เห็นถึงความยืดหยุ่นของฟิกฮ์อิสลามในการตอบสนองต่อบริบทสังคมที่หลากหลาย</p> 2025-12-31T00:00:00+07:00 ลิขสิทธิ์ (c) 2025 มนารอ : วารสารประเด็นอิสลามร่วมสมัย https://so06.tci-thaijo.org/index.php/M-JICI/article/view/286958 นวัตกรรมสื่อการเรียนรู้แบบโต้ตอบผ่านระบบภาพและเสียงเสมือนจริง เพื่อพัฒนาผลสัมฤทธิ์ในการเรียนภาษาอาหรับ โรงเรียนศาสนาเค๊มเป๊กเมืองเจรือบอน 2025-11-19T16:39:19+07:00 Manapiyah Maoti manapiyah.maoti@gmail.com Mubarok Fatahillah mubarokfatahillah@gmail.com Husnul Hafidhoh husnulhafidho@gmail.com <p>งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการใช้สื่อการเรียนรู้แบบโต้ตอบผ่านภาพและเสียงเสมือนจริง (<strong>VR) </strong>เพื่อพัฒนาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนภาษาอาหรับในโรงเรียนศาสนาเค๊มเป๊กเมืองเจรือบอน การใช้เทคโนโลยี <strong>VR </strong>ทำให้การเรียนรู้มีปฏิสัมพันธ์และน่าสนใจมากขึ้นช่วยให้นักเรียนมีส่วนร่วมในกระบวนการเรียนรู้โดยตรง วิธีการวิจัยที่ใช้เป็นการวิจัยแบบกึ่งทดลองเชิงปริมาณ จากผลการศึกษา พบว่าการใช้สื่อ <strong>VR </strong>ในรูปแบบโสตทัศน์เสมือนจริงช่วยพัฒนาความเข้าใจและทักษะภาษาอาหรับของนักเรียนได้อย่างมีนัยสำคัญ นอกจากนี้ การศึกษานี้ยังระบุถึงความท้าทายในการนำสื่อ <strong>VR </strong>ไปใช้ในสภาพแวดล้อมของชาว<strong><br /></strong>เปซันเตรน รวมถึงข้อเสนอแนะเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการใช้สื่อดังกล่าวในการเรียนรู้ภาษาอาหรับ</p> 2025-12-31T00:00:00+07:00 ลิขสิทธิ์ (c) 2025 มนารอ : วารสารประเด็นอิสลามร่วมสมัย https://so06.tci-thaijo.org/index.php/M-JICI/article/view/278792 Keberkesanan Jenis Bahan Bantu Mengajar dalam Pengajaran Bahasa Melayu: Sorotan Literatur Bersistematik Bagi Tempoh 2023-2024 2025-11-19T11:25:29+07:00 Samsiyah Malaheng samsiyah@tsu.ac.th <p>Kajian ini merupakan satu sorotan literatur bersistematik bagi tempoh 2023-2024 yang bertujuan untuk menilai keberkesanan pelbagai jenis bahan bantu mengajar (BBM) dalam pengajaran Bahasa Melayu berdasarkan kajian-kajian lepas. Sebanyak tujuh kajian telah dianalisis, melibatkan satu kajian dengan pelajar sekolah rendah, tiga kajian dengan pelajar sekolah menengah, satu kajian dengan pelajar universiti dan dua kajian melibatkan guru. Dapatan menunjukkan bahawa, bagi pelajar sekolah rendah, penggunaan bahan berasaskan KOMSAS mampu meningkatkan pemahaman teks, pemikiran kritis dan minat terhadap bahan bacaan. Bagi pelajar sekolah menengah, gamifikasi dan teknologi maklumat didapati berkesan dalam meningkatkan motivasi, tumpuan serta penglibatan aktif semasa pembelajaran. Di peringkat universiti pula, e-gamifikasi meningkatkan tahap kefahaman konsep, kemahiran kendiri dan interaksi dalam talian. Sementara itu, bagi guru, penggunaan peta minta i-Think menyokong perancangan P&amp;P yang lebih bersistematik, kreatif dan terancang. Secara keseluruhan, BBM berasaskan teknologi dikenal pasti sebagai trend yang paling dominan dan berpotensi tinggi dalam pengajaran Bahasa Melayu. Kajian ini dapat menjadi rujukan dalam memilih BBM yang sesuai mengikut keperluan dan tahap pembelajaran</p> 2025-12-31T00:00:00+07:00 ลิขสิทธิ์ (c) 2025 มนารอ : วารสารประเด็นอิสลามร่วมสมัย