ภัยพิบัติทางธรรมชาติกับความมั่นคงของชาติ: ปัญหาและผลกระทบจากการบังคับใช้กฎหมาย

ผู้แต่ง

  • รัชวิชญ์ วังศรี คณะนิติศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

คำสำคัญ:

ภัยพิบัติทางธรรมชาติ, ความมั่นคงของชาติ, มาตรการทางกฎหมาย, การบังคับใช้กฎหมาย

บทคัดย่อ

ภัยพิบัติทางธรรมชาติถือเป็นภัยคุกคามต่อความมั่นคงแห่งชาติอย่างหนึ่ง เพราะมีผลกระทบต่อความปลอดภัยของประชาชน การดำรงชีวิตโดยปกติสุขของประชาชน และประชาชนถือได้ว่าเป็นส่วนหนึ่งของชาติ นอกจากนี้ภัยพิบัติมักถูกจัดอยู่ในอันดับต้น ๆ ของความเสี่ยงสูงสุดที่มีผลกระทบต่อโลกนี้มาโดยตลอด ถึงแม้ว่าเราจะไม่สามารถป้องกันไม่ให้เกิดภัยพิบัติได้ แต่เราก็สามารถที่จะบรรเทาความเสียหายหรือป้องกันทรัพย์สินและชีวิตของประชาชนได้ กฎหมายถือเป็นเครื่องมือที่สำคัญประการหนึ่งในภารกิจนี้ รายงานฉบับนี้ได้นำเสนอการวิเคราะห์ถึงมาตรการทางกฎหมายที่ใช้เป็นเครื่องมือในการรับมือกับปัญหาภัยพิบัติ วิเคราะห์ถึงประเด็นปัญหาและผลกระทบของการบังคับใช้กฎหมายที่เกี่ยวข้องกับสถานการณ์ภัยพิบัติของไทย และได้นำเสนอแนวทางการแก้ปัญหาทางกฎหมายเพื่อให้ประเทศไทยสามารถตอบสนองต่อสถานการณ์ภัยพิบัติได้อย่างเหมาะสมและทันท่วงที เพื่อเป้าหมายสูงสุดใจการปกป้องรักษาชีวิตและทรัพย์สินของประชาชน และธำรงไว้ซึ่งความมั่นคงของชาติได้อย่างมั่นคง

เอกสารอ้างอิง

1. Robert J. Ursano, Ann E. Norwood, and Carol S. Fullerton, Bioterrorism: Psychological and Public Health Interventions, (Cambridge: Cambridge University Press, 2004), 202.

2. CRED and UNISDR, 2018 Review of Disaster Events [Online], 2019. Available from https://cred.be/downloadFile.php?file=sites/default/files/Review2018.pdf, accessed 1 July 2020.

3. Javier Baez, Alejandro de la Fuente, and Indhira Santos, “Do Natural Disasters Affect Human Capital? An Assessment Based on Existing Empirical Evidence,” The Institute for the Study of Labor (IZA) 5164 (September, 2010): 33-34.

4. World Economic Forum, The Global Risk Reports 2020 [Online], 7 October 2015. Available from http://www3.weforum.org/docs/WEF_Global_Risk_Report_2020.pdf, accessed 1 July 2020.

5. ADRC, Asian Disaster Reduction Center 2009 Annual Report [Online], 3 March 2010. Available from
https://www.adrc.asia/publications/databook/ORG/databook_2009/pdf/DataBook2009.pdf, accessed 1 July 2020.

6. Thomas Eisensee and David Strömberg, “News Drought, News Floods, and U.S. Disaster Relief,” The Quarterly Journal of Economics 2007 122, no. 2 (May 2007): 693.

7. รวินท์ ลีละพัฒนะ, “เอกสารวิชาสัมมนากฎหมายกับความมั่นคงของชาติชุดที่ 1,” 15.

8. Kim R. Holmes, What is national security? [Online], 7 October 2015. Available from https://www.heritage.org/military-strength-topical-essays/2015-essays/what-national-security, accessed 1 July 2020.

9. วทัญญู ใจบริสุทธิ์. “ทฤษฎีอธิปไตยเหนือดินแดนอันจำกัดกับปัญหาข้ามพรมแดนสมัยใหม่ ในกรณีโครงการเขื่อนบนแม่น้ำโขงของจีน,” วารสารเอเชียตะวันออกศึกษา 14, ฉ. 2 (25 กุมภาพันธ์ 2553): 53.

10.สันติพงศ์ ธรรมปิยะ. แนวทางการรับมือต่อผลกระทบด้านความมั่นคงที่เกิดจาก ภัยคุกคาม กรณีศึกษาในพื้นที่รับผิดชอบของกองกำลังบูรพา (กรุงเทพฯ: วิทยาลัยป้องกันราชอาณาจักร, 2560), 6.

11. รวินท์ ลีละพัฒนะ, “เอกสารวิชาสัมมนากฎหมายกับความมั่นคงของชาติชุดที่ 1,” 18.

12. เกรียงไกร เจริญธนาวัฒน์, หลักพื้นฐานกฎหมายมหาชน, พิมพ์ครั้งที่ 5, (กรุงเทพฯ: วิญญูชน, 2562), 41-42.

13. รวินท์ ลีละพัฒนะ, “เอกสารวิชาสัมมนากฎหมายกับความมั่นคงของชาติชุดที่ 1,” 14.

14. สันติพงศ์ ธรรมปิยะ. แนวทางการรับมือต่อผลกระทบด้านความมั่นคงที่เกิดจาก ภัยคุกคาม กรณีศึกษาในพื้นที่รับผิดชอบของกองกำลังบูรพา (กรุงเทพฯ: วิทยาลัยป้องกันราชอาณาจักร, 2560), 7.

15. Münchener Rückversicherungs-Gesellschaft, Geo risks research [Online], 2011. Available from https://natcatservice.munichre.com, accessed 1 July 2020.

16. Munich RE, NatCatSERVICE - The natural catastrophe loss database [Online], 2011. Available from https://www.munichre.com/en/solutions/for-industry-clients/natcatservice.html, accessed 1 July 2020.

17. เจริญศักดิ์ เร่งถนอมทรัพย์, “ปัญหาและผลกระทบจากการบังคับใช้กฎหมายในสถานการณ์ภัยพิบัติทางธรรมชาติ” วารสารจันทรเกษม 8, ฉ. 36 (มกราคม-มิถุนายน 2556): 102-103.

18. ชานน หมื่นธง, “ปัญหาทางกฎหมายเกี่ยวกับสิทธิและเสรีภาพของประชาชนกับการจัดการ ของรัฐในสถานการณ์ภัยพิบัติฉุกเฉิน,” (สารนิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีปทุม, 2560), บทคัดย่อ ใน http://dspace.spu.ac.th/handle/123456789/5381 (เข้าถึงเมื่อ 13 กรกฎาคม 2563).

19. อภิรดี บรรณสาร, “ปัญหาทางกฎหมายเกี่ยวกับการจัดการภัยพิบัติอุทกภัย และความ รับผิดของรัฐต่อความเสียหายที่เกิดจากภัยพิบัติอุทกภัย,” (สารนิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีปทุม, 2559), บทคัดย่อ ใน http://dspace.spu.ac.th/handle/123456789/4856 (เข้าถึงเมื่อ 13 กรกฎาคม 2563).

20. UNDRR, Disasters are "greatest threats to our national security" [Online], 29 October 2012. Available from https://www.undrr.org/news/disasters-are-greatest-threats-our-national-security, accessed 2 July 2020.

21. สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี, “มติคณะรัฐมนตรีที่ นร. 0504/ว. 7 เรื่อง เหตุการณ์แผ่นดินไหวที่เกาะสุมาตรา ประเทศอินโดนีเซีย,” 29 มีนาคม 2548.

22. ชลิต แก้วจินดา และภัทระ ลิมป์ศิระ, “สิทธิของผู้ได้รับผลกระทบจากภัยพิบัติธรรมชาติตามกฎหมายระหว่างประเทศ,” จุลนิติ 8, ฉ. 1 (มกราคม-กุมภาพันธ์ 2554): 74.

23. พัชร์ นิยมศิลป, เปรียบเทียบกฎหมายเกี่ยวกับการรักษาความมั่นคงของชาติ: พ.ร.บ.กฎอัยการศึก พ.ศ. 2457 พ.ร.ก.การบริการราชการในสถานการณ์ฉุกเฉิน พ.ศ. 2548 และ พ.ร.บ.การรักษาความมั่นคงภายในราชอาณาจักร พ.ศ. 2551 [ออนไลน์], 16 กรกฎาคม 2553. แหล่งที่มา http://www.public-law.net/publaw/view.aspx?id=1479, เข้าถึงเมื่อ 2 กรกฎาคม พ.ศ. 2563.

24. ไทยรัฐออนไลน์, 'อภิสิทธิ์'ย้ำรัฐบาลต้องใช้ พรก.ฉุกเฉินจัดการน้ำท่วม [ออนไลน์], 17 ตุลาคม 2554. แหล่งที่มา
https://www.thairath.co.th/content/210002, เข้าถึงเมื่อ 2 กรกฎาคม พ.ศ. 2563.

25. นันทวัฒน์ บรมานันท์, กฎหมายเฉพาะเกี่ยวกับการบริหารจัดการภัยพิบัติ [ออนไลน์], 20 พฤศจิกายน 2554. แหล่งที่มา
http://public-law.net/publaw/view.aspx?id=1662, เข้าถึงเมื่อ 2 กรกฎาคม 2563.

26. สราวุธ ทับทอง, ความท้าทายครั้งใหม่กับการใช้ พ.ร.ก.ฉุกเฉิน จัดการโรคระบาดเป็นครั้งแรก [ออนไลน์], 29 มีนาคม 2563. แหล่งที่มา
https://themomentum.co/thailand-state-of-emergency-fight-covid-19, เข้าถึงเมื่อ 2 กรกฎาคม 2563.

27. พระราชบัญญัติป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย พ.ศ. 2550, มาตรา 4.

28. กิตติศักดิ์ ปรกติ, “หลักกฎหมายป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย: หลักสำคัญที่ถูกมองข้าม” ใน รวมบทความวิชาการเนื่องในโอกาส 60 ปี
รองศาสตราจารย์ ดร. ดาราพร ถิระวัฒน์, (กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์เดือนตุลา, 2555), 41-72.

29. พระราชบัญญัติป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย พ.ศ. 2550, มาตรา 31.

30. ฉัตรชัย พรหมเลิศ, หลักนิติธรรมกับการจัดการสาธารณภัยของประเทศไทยภายใต้พระราชบัญญัติป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย พ.ศ. 2550, (กรุงเทพฯ: สำนักงานศาลรัฐธรรมนูญ, 2560), 10.

31. ข่าวไทยพีบีเอส, "ประชา" ยันห้ามม็อบปิดสนามบินสุราษฏร์-รบ.เน้นพูดคุยหวังสถานการณ์คลี่คลาย [ออนไลน์], 4 กันยายน 2556. แหล่งที่มา
https://news.thaipbs.or.th/content/193635, เข้าถึงเมื่อ 2 กรกฎาคม พ.ศ. 2563.

32. Carl Schmitt, Political Theology, trans. George Schwab (Chicago: The University of Chicago Press, 2005), 5.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2021-05-24

รูปแบบการอ้างอิง

วังศรี ร. (2021). ภัยพิบัติทางธรรมชาติกับความมั่นคงของชาติ: ปัญหาและผลกระทบจากการบังคับใช้กฎหมาย. วารสารนิติปริทัศน์, 1(2), 27–49. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/NitiPariJ/article/view/248447

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิชาการ