วารสารกฎหมายสงขลานครินทร์

ปัญหาทางกฎหมายในการนำตัวผู้ติดยาเสพติดที่มีความผิดปกติทางจิตจากการใช้ยาเสพติดเข้ารักษาตามพระราชบัญญัติสุขภาพจิต พ.ศ. 2551

2025-05-08T14:50:14+07:00

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาแนวคิดทฤษฎีในการป้องกันสังคม การควบคุมผู้ป่วยจิตเวชในสังคม และวิเคราะห์มาตรการทางกฎหมาย เกี่ยวกับการควบคุมผู้ป่วยจิตเวชในต่างประเทศและประเทศไทย วิเคราะห์การนำตัวผู้ติดยาเสพติดที่มีความผิดปกติทางจิตจากการใช้ยาเสพติดเข้ารักษา ผลการวิจัยพบว่า พระราชบัญญัติสุขภาพจิต พ.ศ. 2551 มาตรา 3 ไม่ได้นิยาม “ความผิดปกติทางจิต” ครอบคลุมอาการผิดปกติของจิตใจที่เกิดจากสุรา และความผิดปกติทางจิตจากผู้ติดยาเสพติดให้โทษที่มีระยะเวลานานแต่อย่างใด ส่วนมาตรา 23 ไม่ได้บัญญัติหน้าที่ของผู้ปกครอง บิดา มารดา และผู้ดูแลของผู้ป่วยจิตเวชให้มีหน้าที่ในการควบคุมดูแลผู้ป่วยจิตเวช บทความนี้จึงนำเสนอแนวทางในการแก้ไขเพิ่มเติมพระราชบัญญัติสุขภาพจิต พ.ศ. 2551 มาตรา 3 ให้ครอบคลุมอาการผิดปกติของจิตใจที่เกิดจากผู้ติดยาเสพติดให้โทษด้วยการนำตัวผู้ติดยาเสพติดในระยะเวลานานที่เป็นผู้ป่วยจิตเวชเข้ารับการรักษาควบคู่กับการบำบัดผู้ติดยาเสพติด ทั้งเพิ่มเติมมาตรา 23 วรรคสองให้ผู้ปกครองดูแลผู้ป่วยจิตเวชมีหน้าที่ต้องแจ้งแก่เจ้าพนักงานของรัฐเพื่อนำตัวผู้ป่วยนั้นเข้ารับการรักษาบำบัด และแก้ไขเพิ่มเติมมาตรา 50/2 เป็นบทกำหนดโทษแก่ผู้ที่ฝ่าฝืนไม่แจ้งข้อเท็จจริงเกี่ยวกับการนำตัวผู้ป่วยเข้ารับการรักษาด้วย

สิทธิของชุมชนท้องถิ่นดั้งเดิมกับการจัดตั้งป่าชุมชนในป่าอนุรักษ์

2025-09-30T09:30:36+07:00

งานวิจัยนี้มุ่งศึกษาความเป็นไปได้ของการจัดตั้งป่าชุมชนในเขตป่าอนุรักษ์ตามพระราชบัญญัติป่าชุมชน พ.ศ. 2562 ซึ่งให้จัดตั้งป่าชุมชนได้เฉพาะนอกเขตป่าอนุรักษ์และพื้นที่อื่นของรัฐนอกเขตป่าอนุรักษ์ ได้แก่ เขตอุทยานแห่งชาติ เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า และเขตห้ามล่าสัตว์ป่า ผ่านกลไกการรับรองสิทธิของชุมชนท้องถิ่นดั้งเดิม ที่จะสามารถดูแล รักษา บริหารจัดการป่าและจัดตั้งป่าชุมชน ภายใต้รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย กฎหมายของประเทศไทยที่เกี่ยวข้องตลอดจนตราสารระหว่างประเทศที่แสดงถึงการดำรงอยู่ของชุมชนท้องถิ่นดั้งเดิมที่จะมีสิทธิในการฟื้นฟู ดูแล บำรุงรักษาและใช้ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติ โดยเสนอให้มีการทบทวนปรับปรุงนโยบายและกฎหมายให้สอดคล้องกับตราสารระหว่างประเทศ กฎหมาย และแนวทางการจัดตั้งป่าชุมชนของต่างประเทศที่ให้การรับรองสิทธิแก่ชุมชนท้องถิ่นดั้งเดิมในการจัดตั้งป่าชุมชนในเขตป่าอนุรักษ์ โดยการกำหนดให้มีป่าชุมชนแบบอนุรักษ์ ซึ่งมีวัตถุประสงค์เพื่อการบำรุงรักษาและใช้ประโยชน์จากทรัพยากรป่าไม้อย่างเข้มงวด เพื่อมิให้กระทบต่อวิถีชีวิตของชุมชนท้องถิ่นดั้งเดิมและสร้างความร่วมมือกับภาครัฐในการอนุรักษ์ป่าไม้

กฎหมายว่าด้วยธรรมาภิบาลโลก: บทสำรวจความรู้เชิงวิพากษ์

2025-10-06T13:40:14+07:00

การศึกษาเรื่องธรรมาภิบาลถือได้ว่าเป็นเครื่องมือที่สำคัญอย่างยิ่งต่อการศึกษากฎหมายระหว่างประเทศและการพัฒนา เนื่องจากมีความสำคัญและมีอิทธิพลต่อโครงการในรูปแบบต่าง ๆ ที่ให้ความสำคัญต่อการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ การพัฒนาระบบเศรษฐกิจ และการพัฒนาทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม นอกจากนี้ กฎหมายว่าด้วยธรรมาภิบาลถือได้ว่าเป็นหัวใจสำคัญของกระบวนการพัฒนาประชาธิปไตย ทั้งนี้ สิทธิในการพัฒนาปรากฏอยู่ในรูปแบบของกติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิทางเศรษฐกิจ สังคมและวัฒนธรรม ค.ศ. 1966 รวมทั้งกติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง ค.ศ. 1966

การศึกษาวิจัยนี้นำเสนอมุมมองเชิงวิพากษ์ที่มีต่อธรรมาภิบาลโลกด้วยกรอบแนวคิดของกฎหมายระหว่างประเทศจากมุมมองของประเทศโลกที่สาม โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อการสร้างองค์ความรู้เรื่องธรรมาภิบาลโลก อย่างไรก็ตาม จากการศึกษา พบว่า กฎหมายระหว่างประเทศว่าด้วยธรรมาภิบาลยังมีข้อจำกัดทั้งในทางการศึกษาทางทฤษฎีและทางปฏิบัติ โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อพิจารณากรอบแนวความคิดทฤษฎีกฎหมายระหว่างประเทศจากมุมมองของประเทศโลกที่สาม ทำให้เห็นปัญหาการนำกฎหมายว่าด้วยธรรมาภิบาลไปใช้ในทางปฏิบัติ โดยเฉพาะในสถาบันหรือองค์กรระหว่างประเทศ ผ่านการวิเคราะห์จากมุมมองของกฎหมายระหว่างประเทศของประเทศโลกที่สาม เพื่อให้กฎหมายระหว่างประเทศว่าด้วยธรรมาภิบาลโลกสามารถประยุกต์ใช้และสามารถสร้างความเท่าเทียมในทางสังคม วัฒนธรรมและเศรษฐกิจโลกได้มากขึ้นกว่าที่เป็นอยู่

ข้อพิพาทระหว่างประเทศเกี่ยวกับทรัพย์สินทางปัญญาที่ประเทศไทยมีส่วนเกี่ยวข้อง

2025-08-28T15:11:17+07:00

ข้อพิพาทระหว่างประเทศด้านทรัพย์สินทางปัญญาที่มีประเทศไทยเกี่ยวข้องหรือเป็นคู่พิพาทสะท้อนถึงความสัมพันธ์อันซับซ้อนระหว่างระบบกฎหมายภายในประเทศกับพันธกรณีระหว่างประเทศในบริบทของเศรษฐกิจโลกาภิวัตน์ โดยเฉพาะภายใต้กรอบของความตกลงว่าด้วยสิทธิในทรัพย์สินทางปัญญาที่เกี่ยวข้องกับการค้า (TRIPS Agreement) ภายใต้องค์การการค้าโลก (WTO) ตลอดจนความตกลงการค้าเสรีทั้งในระดับทวิภาคีและพหุภาคี อาทิ ความตกลงหุ้นส่วนทางเศรษฐกิจภาคพื้นแปซิฟิก (CPTPP) และความตกลงหุ้นส่วนทางเศรษฐกิจระดับภูมิภาค (RCEP) บทความนี้มุ่งวิเคราะห์ข้อพิพาทสำคัญที่มีประเทศไทยเข้าเกี่ยวข้อง โดยเฉพาะกรณีศึกษาว่าด้วย การใช้มาตรการอนุญาตให้ใช้สิทธิตามสิทธิบัตรโดยรัฐ (Compulsory Licensing: CL) ซึ่งเกี่ยวพันกับการตีความ มาตรา 31 แห่งความตกลง TRIPS อันว่าด้วยเงื่อนไขการใช้สิทธิโดยรัฐเพื่อวัตถุประสงค์ด้านสาธารณสุข และการบังคับใช้ภายใต้พระราชบัญญัติสิทธิบัตร พ.ศ. 2522 และที่แก้ไขเพิ่มเติม ซึ่งเปิดช่องให้รัฐสามารถใช้สิทธิตามสิทธิบัตรเพื่อประโยชน์สาธารณะได้โดยชอบด้วยกฎหมาย ทั้งนี้ ยังเปรียบเทียบกับข้อพิพาทในมิติของสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ (Geographical Indications: GI) ซึ่งสัมพันธ์กับ มาตรา 22–24 แห่ง TRIPS Agreement ว่าด้วยขอบเขตและระดับการคุ้มครองชื่อแหล่งภูมิศาสตร์ และการบังคับใช้ตามพระราชบัญญัติคุ้มครองสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ พ.ศ. 2546 ที่สะท้อนพัฒนาการของไทยในการรองรับมาตรฐานกฎหมายระหว่างประเทศในระดับสากล นอกจากนี้ บทความยังขยายการวิเคราะห์ไปสู่ประเด็นการดำเนินคดีข้ามเขตอำนาจศาล (Cross-Border Litigation) ซึ่งมีนัยสำคัญต่อการตีความหลักรัฐมีอำนาจเหนือตัวบุคคล (Personal Jurisdiction) และการคุ้มครองสิทธิในทรัพย์สินทางปัญญาของผู้ประกอบการไทยในต่างประเทศ