การกลายเป็นคำไวยากรณ์ของคำนาม “ผม” - วารีเขตต์, กนกวรรณ; โพธิแพทย์, วิภาส (วรรณวิทัศน์, 2016)
บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยและกระบวนการที่ทำให้คำนาม “ผม” กลายเป็นคำสรรพนาม (สรรพนามบุรุษที่ ๑) และส่วนของคำลงท้าย (ครับผม) โดยใช้ข้อมูลจากเอกสารสมัยรัตนโกสินทร์ ตั้งแต่รัชกาลที่ ๑ จนถึงปัจจุบัน (พ.ศ. ๒๓๒๕-๒๕๕๕) ที่ตีพิมพ์แล้ว ผลการศึกษาพบว่าเริ่มแรกคำว่า “ผม” ปรากฏใช้เป็นคำนาม ต่อมาคำนาม “ผม” ได้เกิดการขยายหน้าที่เป็นหมวดคำสรรพนามในสมัยรัชกาลที่ ๔-๕ และคำนามก็ได้ขยายหน้าที่เป็นส่วนของคำลงท้าย “ครับผม” ในสมัยรัชกาลที่ ๖-๘ โดยอาศัยปัจจัยทางวัฒนธรรม และปัจจัยทางภาษา (ปัจจัยนามนัย) จากการศึกษาแสดงให้เห็นว่าคำสรรพนาม “ผม” กลายมาจากคำนามโดยผ่านกระบวนการต่างๆ ๓ กระบวนการด้วยกัน ได้แก่ กระบวนการแยก กระบวนการสูญคุณสมบัติของหมวดคำเดิม และกระบวนการทำให้มีความหมายทั่วไป และส่วนของคำลงท้าย “ครับผม” กลายมาจากคำนามโดยผ่านกระบวนการหลอมรวม