การบริหารจัดการวัดเพื่อการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมอย่างยั่งยืน - อชิโต พระครูสังฆรักษ์เอกลักษณ์; (นพพล กนฺตสีโล) พระครูสมุทรปริยัตยาภรณ์; ศรีอนันต์ เชาว์; รตนปญฺโญ พระครูสมุห์วริทธ์ (วารสารพุทธนวัตกรรมและการจัดการ, 2025)
บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอการบริหารจัดการวัดเพื่อการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมอย่างยั่งยืนซึ่งเป็นกระบวนการสำคัญที่ต้องพิจารณาในมิติต่าง ๆ เพื่อสร้างความสมดุลระหว่างการอนุรักษ์ศาสนสถานและการตอบสนองความต้องการของนักท่องเที่ยว การศึกษานี้ได้นำเสนอแนวทางใน 4 ด้านสำคัญ ได้แก่ การบริหารจัดการพื้นที่วัดเพื่อการท่องเที่ยว การจัดการองค์ความรู้และการสื่อความหมายทางวัฒนธรรมการจัดการผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย และการจัดการผลกระทบจากการท่องเที่ยว ผลการศึกษาพบว่าการแบ่งโซนพื้นที่ใช้งานที่ชัดเจนและการจัดหาสิ่งอำนวยความสะดวกที่เหมาะสมช่วยเพิ่มประสบการณ์ที่ดีให้แก่นักท่องเที่ยว ขณะเดียวกัน การใช้เทคโนโลยีในการสื่อความหมาย เช่น QR Code และนิทรรศการแบบอินเทอร์แอคทีฟ ช่วยเพิ่มการเข้าถึงข้อมูล การสร้างเครือข่ายความร่วมมือระหว่างวัด ชุมชน และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องช่วยเสริมสร้างความยั่งยืนในระยะยาว นอกจากนี้ การจัดการผลกระทบ เช่น การกำหนดขีดความสามารถในการรองรับนักท่องเที่ยว และการดูแลสิ่งแวดล้อมในพื้นที่วัดเป็นองค์ประกอบสำคัญที่สนับสนุนการอนุรักษ์คุณค่าทางวัฒนธรรมและศาสนาอย่างยั่งยืน การบูรณาการการบริหารจัดการในทุกมิติพร้อมการมีส่วนร่วมจากทุกภาคส่วนสามารถส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมในวัดได้อย่างมีประสิทธิภาพและยั่งยืน