การพัฒนาชุดกิจกรรมการเรียนรู้นาฏศิลป์ เรื่องการประดิษฐ์ท่ารำ ชุดตำนานชุมชน ท่าฉลอม โดยใช้กระบวนการ GPAS 5 Steps เพื่อพัฒนาทักษะความคิดสร้างสรรค์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 โรงเรียนเทศบาลวัดแหลมสุวรรณาราม (วัฒนรวมวิทยา)
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การพัฒนาชุดกิจกรรมการเรียนรู้นาฏศิลป์ เรื่องการประดิษฐ์ท่ารำ ชุดตำนานชุมชนท่าฉลอม โดยใช้กระบวนการ GPAS 5 Steps เป็นแนวการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) ที่เน้นให้ผู้เรียนสร้างองค์ความรู้ด้วยตนเองผ่านกระบวนการทั้ง 5 ขั้น ได้แก่ ขั้นสังเกตและรวบรวมข้อมูล ขั้นคิดวิเคราะห์และสรุปความรู้ ขั้นปฏิบัติและสรุปความรู้หลังการปฏิบัติ ขั้นสื่อสารและนำเสนอ และขั้นประเมินเพื่อเพิ่มคุณค่าบริการสังคมและจิตสาธารณะ ส่งเสริมให้นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 โรงเรียนเทศบาลวัดแหลมสุวรรณาราม (วัฒนรวมวิทยา) มีทักษะความคิดสร้างสรรค์สามารถประดิษฐ์ท่ารำจากการบูรณาการเรื่องราวในชุมชนท่าฉลอม โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เพื่อพัฒนาชุดกิจกรรมการเรียนรู้นาฏศิลป์ เรื่องการประดิษฐ์ท่ารำ ชุดตำนานชุมชนท่าฉลอม โดยใช้กระบวนการ GPAS 5 Steps เพื่อพัฒนาทักษะความคิดสร้างสรรค์ 2) เพื่อเปรียบเทียบผลการใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้นาฏศิลป์ เรื่องการประดิษฐ์ท่ารำ ชุดตำนานชุมชน ท่าฉลอม โดยใช้กระบวนการ GPAS 5 Steps ที่มีต่อทักษะความคิดสร้างสรรค์ และ 3) เพื่อศึกษาความพึงพอใจของผู้เรียนหลังจากได้รับการจัดกิจกรรมการเรียนรู้นาฏศิลป์เรื่องการประดิษฐ์ท่ารำ ชุดตำนานชุมชนท่าฉลอม
กลุ่มตัวอย่างในการดำเนินการวิจัยครั้งนี้ได้มาโดยวิธีการสุ่มอย่างเจาะจง (Purposive Sampling) เป็นนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2/1 จำนวน 24 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย 1) ชุดกิจกรรมการเรียนรู้นาฏศิลป์ เรื่องการประดิษฐ์ท่ารำ ชุดตำนานชุมชนท่าฉลอม โดยใช้กระบวนการ GPAS 5 Steps จำนวน 20 ชั่วโมง 2) แบบวัดทักษะความคิดสร้างสรรค์ 3) แบบประเมินความพึงพอใจของนักเรียนหลังจากได้รับการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ การหาค่าเฉลี่ย (Mean) การหาค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน (S.D.) สถิติทดสอบทีแบบไม่อิสระ (t–test Dependent) และการหาค่าความเที่ยงตรงเชิงเนื้อหาของแบบวัดทักษะความคิดสร้างสรรค์
ผลการวิจัยพบว่า 1) การพัฒนาชุดกิจกรรมการเรียนรู้นาฏศิลป์ เรื่องการประดิษฐ์ท่ารำ ชุดตำนานชุมชนท่าฉลอม โดยใช้กระบวนการ GPAS 5 Steps เพื่อพัฒนาทักษะความคิดสร้างสรรค์ จำนวน 7 ชุด โดยมีความเหมาะสมอยู่ในระดับ มากที่สุด และมีค่าดัชนีความสอด คล้อง (IOC) เท่ากับ 0.90 ซึ่งแสดงถึงความเหมาะสมต่อการนำไปใช้ในการจัดการเรียนรู้ 2) ผลการใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้นาฏศิลป์ พบว่าหลังการใช้ชุดกิจกรรม สูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทาง สถติที่ระดับ .05 โดยมีคะแนนเฉลี่ยหลังเรียน ( = 45.17, S.D. = 3.99) สูงกว่าก่อนการใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ (
= 27.83, S.D. = 3.99) และมีระดับคุณภาพทักษะความคิดสร้างสรรค์ อยู่ในระดับคุณภาพดีมาก (
= 13.59, S.D. = 1.49) 3) ความพึงพอใจของผู้เรียนหลังจากได้รับการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ มี ระดับความพึงพอใจมากที่สุด (
= 4.54, S.D. = 0.72)
จากผลการวิจัย การจัดการเรียนรู้โดยใช้กระบวนการ GPAS 5 Steps ช่วยส่งเสริมให้ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) สามารถสร้างองค์ความรู้ได้ด้วยตนเองผ่านการลงมือปฏิบัติจริงเชื่อมโยงกับชุมชนท่าฉลอม และใช้เป็นต้นแบบในการพัฒนาแผนการจัดการเรียนรู้เชิงสร้างสรรค์ในระดับสถานศึกษา โดยบูรณาการร่วมกับหลักสูตรท้องถิ่น เพื่อส่งเสริมการเรียนรู้ที่สอดคล้องกับบริบทของชุมชน ทั้งนี้ มีข้อเสนอแนะให้นำชุดกิจกรรมไปพัฒนาและใช้กับกลุ่มทดลองจำนวน 2 กลุ่ม เพื่อเปรียบเทียบผลการพัฒนาความคิดสร้างสรรค์ระหว่างกลุ่มที่เรียนด้วยกระบวนการ GPAS 5 Steps และกลุ่มที่เรียนด้วยวิธีการทั่วไป เพื่อยืนยันประสิทธิผลของกระบวนการ GPAS 5 Steps และสามาถนำไปใช้เป็นแนวทางในการพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้เพื่อพัฒนาทักษะความคิดสร้างสรรค์ในระดับชั้นอื่นโดยปรับเนื้อหาให้เหมาะสมกับผู้เรียน อีกทั้งควรบูรณาการร่วมกับรายวิชาอื่นเพื่อเสริมสร้างทักษะที่หลากหลายของผู้เรียน
Article Details
ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องในวารสารวิชาการเล่มนี้ ไม่ใช่ความคิดเห็นและความรับผิดชอบของคณะผู้จัดทำ บรรณาธิการ กองบรรณาธิการ และมหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี ซึ่งความรับผิดชอบด้านเนื้อหาและการตรวจร่างบทความแต่ละเรื่องเป็นของผู้เขียนแต่ละท่าน
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงศึกษาธิการ. (2551). หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. กรุงเทพฯ: กระทรวงศึกษาธิการ.
กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา. (2567). LEARNING RECOVERY HOW TO ฟื้นฟูภาวะการเรียนรู้ถดถอย. กรุงเทพฯ: บริษัท บุ๊กแด๊นซ์ สตูดิโอ จำกัด.
กันตินันท์ ถนอมวงษ์. (2565). การพัฒนาชุดกิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้แนวคิดเกมมิฟิเคชันเพื่อส่งเสริมทักษะคิดวิเคราะห์และผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน เรื่อง หน่วยพื้นฐานของสิ่งมีชีวิตสำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1. วิทยานิพนธ์ปริญญาครุศาสตร มหาบัณฑิต สาขาหลักสูตรและการสอน มหาวิทยาลัยราชภัฏรำไพพรรณี.
คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร, มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยลงกรณ์ ในพระบรมราชู ปถัมภ์ และ สถาบันพัฒนาคุณภาพวิชาการ (พ.ว.). (ม.ป.ป.). การวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมยกระดับคุณภาพการเรียนรู้แบบ Active Learning ตามแนวคิด GPAS 5 Steps เพื่อพัฒนาพหุปัญญาและสมรรถนะในศตวรรษที่ 21 ขับเคลื่อนสู่ไทยแลนด์ 4.0. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์ บริษัทพัฒนาคุณภาพวิชาการ (พว.).
ณัฐกาญจน์ จันทร์เนื้อไม้. (2561). การพัฒนาชุดกิจกรรมการเรียนรู้เพื่อส่งเสริมการเห็นคุณค่าศิลปะล้านนา. วิทยานิพนธ์ปริญญาครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาศิลปศึกษา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ณัฐนันท์ จุยคำวงศ์ และ ณัฐฐินุช จุยคำวงศ์. (2565). ผลการใช้การจัดการเรียนรู้โดยใช้รูปแบบการสอน GPAS 5 Steps แบบออนไลน์ที่มีต่อความสามารถในการคิดวิเคราะห์และความพึงพอใจต่อการจัดการเรียนรู้ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6. KKU Research Journal (Graduate Studies) Humanities and Social Sciences, 10(2), 113-126.
นิตยา อัดแอ. (2565). การพัฒนาชุดกิจกรรมการเรียนรู้แบบ Active Learning เพื่อส่งเสริมทักษะการคิดสร้างสรรค์ สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2. วิทยานิพนธ์ปริญญาครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาหลักสูตรและการสอน มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่.
นิยม ทองทับ และ ณรงค์ฤทธิ์ อินทนาม. (2560). การวิจัยปฏิบัติการพัฒนาทักษะการจัดการในรายวิชา การงานอาชีพโดยใช้กิจกรรมการเรียนรู้แบบร่วมมือผ่านกระบวนการสอน 5 STEPs สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 โรงเรียนบ้านแขมใต้ สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา ประถมศึกษาอุบลราชธานี เขต 3. Ubon Ratchathani Journal of Research and Evaluation, 6(1), 87-96.
ปุณณดา แจ้งพลอย. (2564). การพัฒนาชุดกิจกรรมการเรียนรู้เพื่อพัฒนาความคิดสร้างสรรค์สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น. วิทยานิพนธ์ปริญญาครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาหลักสูตรและการสอน มหาวิทยาลัยราชภัฏรำไพพรรณี.
มติชน จำกัด (มหาชน). (2564). “ดร.ศักดิ์สิน” กรรมการปฏิรูปฯ การศึกษา ชูกระบวนการคิดขั้นสูงเชิงระบบ 5 สเต็ป กระตุ้นสร้างแอคทีฟเลินนิ่ง ตั้งเป้าเด็ก ป.1-ม.6 ยุคใหม่สร้างนวัตกรรมได้. มติชนสุดสัปดาห์. สืบค้นเมื่อ 15 เมษายน 2567 จาก https://www.matichonweekly.com/hot-news/article_496086.
ยุวรัตน์ นักทำนา, นารี คูหาเรืองรอง และ เลอลักษณ์ โอทกานนท์. (2563). การจัดกิจกรรมชมรมดนตรีสร้างสรรค์โดยใช้แนวคิด GPAS 5 Steps เพื่อพัฒนาทักษะกระบวนการคิดสร้างสรรค์ สำหรับนักเรียนระดับมัธยมศึกษาตอนต้น. วารสารวไลยอลงกรณ์ปริทัศน์, 10(3), 1-18.
วริฏฐา ศิริธงชัยกุล, ทรงวิรัตน์ สุดงาม, สุนันทา พันธุกูล, สุวิวรรธ์น วัฒนทัพ และ ราศิยส วงศ์ศิลปกุล. (2566). คู่มือครูหนังสือเรียนดนตรี-นาฏศิลป์ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2. กรุงเทพฯ: บริษัท พัฒนาคุณภาพวิชาการ (พว.) จำกัด.
วิสูตร โพธิ์เงิน, ชนสิทธิ์ สิทธิ์สูงเนิน, มาเรียม นิลพันธุ์ และ เอกชัย ภูมิระรื่น. (2564). ผลการใช้รูปแบบการยกระดับคุณภาพการเรียนการสอนตามแนวคิด GPAS 5 Steps เพื่อเสริมสร้างทักษะการเรียนรู้ของนักเรียนในยุคไทยแลนด์ 4.0 ระดับชั้นประถมศึกษา. วารสารวิจัยและพัฒนาหลักสูตร, 11(1), 22-35.
สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. (2567). ผลการประเมินด้านความคิดสร้างสรรค์ของ PISA 2022. สืบค้นเมื่อ 6 พฤษภาคม 2567 จาก https://pisathailand.ipst.ac.th/news-22/.
อาธิติยา งอกสิน และ พรพิมล รอดเคราะห์. (2565). ผลการใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ตามวิธีสอนแบบ MIA เพื่อส่งเสริมทักษะการอ่านภาษาอังกฤษเพื่อความเข้าใจและกลยุทธ์การอ่านสำหรับ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1. Journal of Modern Learning Development, 7(9), 55-71.
