ผลการดูแลผู้ป่วยเบาหวานที่ใช้ยาฉีดอินซูลิน โดยรูปแบบการบริการเภสัชกรรมทางไกล ในคลินิกโรคเบาหวาน โรงพยาบาลบ้านแท่น จังหวัดชัยภูมิ

ผู้แต่ง

  • อาจารี สถานเมือง กลุ่มงานเภสัชกรรมฯ โรงพยาบาลบ้านแท่น

คำสำคัญ:

ผู้ป่วยเบาหวาน, ยาฉีดอินซูลิน, การบริการเภสัชกรรมทางไกล

บทคัดย่อ

     การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของการบริการเภสัชกรรมทางไกลในผู้ป่วยเบาหวานที่ใช้ยาฉีดอินซูลินในคลินิกโรคเบาหวาน โรงพยาบาลบ้านแท่น ต่อผลการรักษา ความรู้ ความร่วมมือในการใช้ยาฉีดอินซูลิน ทั้งแบบปากกา และ แบบใช้ ไซริงค์ อินซูลิน และ ค้นหาปัญหาจากการใช้ยา โดยใช้รูปแบบการวิจัยเป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการ (Action Research) กลุ่มตัวอย่าง สำหรับการศึกษาครั้งนี้ คือ ผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ที่ใช้ยาฉีดอินซูลินทั้งแบบ ไซริงค์ อินซูลิน และแบบปากกา ที่มารับการรักษาในคลินิกโรคเบาหวาน แผนกผู้ป่วยนอก โรงพยาบาลบ้านแท่น ตั้งแต่เดือน มิถุนายน 2566 ถึงเดือน ตุลาคม 2566 จำนวน 35 คน โดยการคัดเลือกตัวอย่างแบบ เฉพาะเจาะจง มีประวัติการมาไม่ตรงนัด หรือขาดนัด 2 visit ขึ้นไป และมีคุณสมบัติอื่นๆ เข้าตามเกณฑ์การคัดเลือกกลุ่มตัวอย่าง เริ่มให้บริการเภสัชกรรมทางไกล (Tele-pharmacy) ตั้งแต่ 20 กรกฎาคม 2566 ถึง 2 ตุลาคม 2566 เก็บข้อมูลโดยใช้แบบสอบถามและแบบบันทึกประวัติ ผลการรักษา และปัญหาการใช้ยาของผู้ป่วย วิเคราะห์ข้อมูลเชิงสถิติ ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ยเลขคณิต
     ผลการวิจัยครั้งนี้ พบว่าการบริการเภสัชกรรมทางไกลในผู้ป่วยที่ใช้ยาฉีดอินซูลิน มีผลลัพธ์ในการรักษาที่ดีขึ้น โดยพบว่ามีค่ำเฉลี่ยระดับกลูโคสในพลาสมาขณะอดอาหาร (FPG) ลดลง ช่วยเพิ่มความรู้เกี่ยวกับโรคและยา รักษาเบาหวาน, เพิ่มความร่วมมือในการใช้ยาของผู้ป่วยเบาหวาน นอกจากนี้นี้ยังช่วยให้เภสัชกรค้นหา ป้องกัน และแก้ไขปัญหาจากการใช้ยาของผู้ป่วย ทำให้ผู้ป่วยไม่ต้องมาโรงพยาบาลก่อนนัด รวมถึงทั้ง ผู้ป่วย ญาติหรือผู้ดูแล และบุคลากรทางการแพทย์ มีระดับความพึงพอใจระดับ “มากที่สุด”ในการให้บริการ

References

กรมควบคุมโรค.(2564). รณรงค์วันเบาหวานโลก 2564 ตระหนักถึงการดูแลรักษาโรคเบาหวานให้ได้รับการดูแลอย่างทั่วถึง [อินเตอร์เน็ต]. [เข้าถึงเมื่อ 19 กรกฎาคม 2566].เข้าถึงได้จากhttps://ddc.moph.go.th/brc/news.php?news=21692&deptcode=brc

วิชัย เอกพลากร.(2564). การสำรวจสุขภาพประชาชนโดยการตรวจร่างกายครั้งที่ 6 พ.ศ.2562-2563. พิมพ์ครั้งที1. กรุงเทพฯ: อักษรกราฟฟิคแอนด์ดีไซน์.

สมาคมโรคเบาหวานแห่งประเทศไทย ในพระราชูปถัมภ์สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี. สมาคมต่อมไร้ท่อแห่งประเทศไทย. กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข. สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ.(2560) แนวทางเวชปฏิบัติสำหรับโรคเบาหวาน 2560. พิมพ์ครั้งที่ 3. ปทุมธานี: ร่มเย็น มีเดีย.

กรองแก้ว พรหมชัยศรี, สงวน ลือกิจบัณฑิต, วรนุช แสงเจริญ.(2561). ผลของโปรแกรมส่งเสริมสมรรถนะแห่งตนต่อความสามารถในการใช้ยาฉีดอินซูลินชนิดปากกาในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2: การ ทดลองเชิงสุ่มที่มีกลุ่มควบคุม. วารสารเภสัชกรรมไทย 11:648-58.

ติยารัตน์ ภูติยา, สงครามชัยย์ ลีทองดีศกุล, กุลชญา ลอยหา.(2566). การพัฒนาระบบบริบาลทางเภสัชกรรมที่บ้านสำหรับการดูแลผู้ป่วยเบาหวานที่ใช้ยาฉีดอินซูลินในเขตตำบลโขงเจียม อำเภอโขงเจียม จังหวัดอุบลราชธานี [อินเตอร์เน็ต]. [เข้าถึงเมื่อ 19กรกฎาคม2566]. เข้าถึงได้จาก : https://journalrdi.ubru.ac.th/article_files/A1595053251.pdf

พุทธิดา โภคภิรมย์และ กรกมล รุกขพันธ์.(2563). ผลของการสัมภาษณ์เพื่อเสริมสร้างแรงจูงใจแบบสั้นร่วมกับการให้ ความรู้และการติดตามทางโทรศัพท์โดยเภสัชกร ในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2: การศึกษาเชิงทดลองแบบสุ่มและมีกลุ่ม ควบคุม. ว.เภสัชกรรมไทย. 12:984-96.

ปริตตา ไชยมล, สงวน ลือเกียรติบัณฑิต และ วรนุช แสงเจริญ. (2560). ผลของการให้ความรู้โดยเภสัชกรร่วมกับการใช้ ภาพถ่ายแสดงวิธีการใช้ยาสำหรับผู้ป่วยโรคเบาหวาน. ว.เภสัชกรรมไทย 9:475-88.

สมมนัส มนัสไพบูลย์, ผกามาส ไมตรีมิตร และ ศราวุฒิ อู่พุฒินันท์.(2560). ผลการบริบาลทางเภสัชกรรมร่วมกับการสร้าง เสริมพลังอำนาจในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 โรงพยาบาลเมตตาประชารักษ์ (วัดไร่ขิง).ว.เภสัชศาสตร์อีสาน. 13:37-51.

จารุมน ลัคนาวิวัฒน์ มยุรี ลัคนาศิโรรัตน์ ปิยวิทย์ เนกขพัฒน์ ธีระยุทธ์ แซ่ฮ่อ.(2566). การพัฒนารูปแบบการจัดการรายกรณีในการดูแลผู้ป่วยเบาหวาน เพื่อควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดโดยประสานการดูแลจากโรงพยาบาลสู่สถานบริการปฐมภูมิ. วารสารอนามัยสิ่งแวดล้อมและสุขภาพชุมชน. 8(1). 56-66

บุญจันทร์ วงศ์สุนพรัตน์, ฉัตรประอร งามอุโฆษ และ น้ำเพชร สายบัวทอง.(2008) การควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดของผู้เป็นเบาหวาน ภายหลังเข้าโครงการ อบรมความรู้การจัดการเบาหวานด้วยตนเองแบบกลุ่ม Rama Nurs J September - December 2008 หน้า289 – 297 https://www.rama.mahidol.ac.th/nursing/sites/default/files/public/journal/2551/issue_03/02.pdf (เข้าถึงเมื่อ1 ตุลาตม 2566)

Downloads

เผยแพร่แล้ว

2023-12-30

How to Cite

สถานเมือง อ. (2023). ผลการดูแลผู้ป่วยเบาหวานที่ใช้ยาฉีดอินซูลิน โดยรูปแบบการบริการเภสัชกรรมทางไกล ในคลินิกโรคเบาหวาน โรงพยาบาลบ้านแท่น จังหวัดชัยภูมิ. วารสารสิ่งแวดล้อมศึกษาการแพทย์และสุขภาพ, 8(4), 318–326. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/hej/article/view/269329