การพัฒนาระบบดูแลผู้ป่วยจิตเภทในชุมชนแบบครอบครัวและภาคีเครือข่ายมีส่วนร่วม โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านโคกสว่าง อำเภอหนองกี่ จังหวัดบุรีรัมย์ ปี 2566
คำสำคัญ:
ผู้ป่วยจิตเภท, ครอบครัว, ภาคีเครือข่ายมีส่วนร่วมบทคัดย่อ
การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการ มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาระบบการดูแลผู้ป่วยจิตเภทในชุมชนแบบครอบครัวและภาคีเครือข่ายมีส่วนร่วม ในตำบลโคกสว่าง อำเภอหนองกี่ จังหวัดบุรีรัมย์ โดยมี 4 ขั้นตอนคือ 1.การวางแผน2.การปฏิบัติ3.การสังเกต4.การสะท้อนผล ดำเนินการระหว่างวันที่ 1 มกราคม 2565 – 30 เมษายน 2566 กลุ่มผู้ให้ข้อมูลประกอบด้วย ผู้ดูแลผู้ป่วยในครอบครัว ตำรวจ ชุดรักษาความปลอดภัยหมู่บ้าน อสม.อบต.พระสงฆ์ นักพัฒนาชุมชน เจ้าหน้าที่สาธารณสุข จำนวน 41 คน เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสอบถาม แบบสัมภาษณ์เชิงลึก วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนข้อมูลเชิงคุณภาพจากการสนทนากลุ่มใช้การวิเคราะห์เชิงเนื้อหา
ผลการศึกษาพบว่า ผู้ดูแลส่วนใหญ่เป็นเพศหญิงร้อยละ60 มีระยะเวลาผู้ป่วยจิตเภทเฉลี่ย 15-20 ปี ความสัมพันธ์กับผู้ป่วยโดยเป็นบิดามารดา กลุ่มเครือข่ายในชุมชนไม่มีประสบการณ์ในการดูแลผู้ป่วยจิตเภทมาก่อนร้อยละ 55.55 พบประเด็น คือ (1) ด้านผู้ดูแลมีความชราและมีโรคประจำตัว ฐานะยากจน เครียดจากการดูแลเป็นระยะเวลานาน ถูกผู้ป่วยทำร้ายร่างกายบ่อยครั้งขาดทักษะการดูแลผู้ป่วยที่เหมาะสม (2) ผู้ป่วยไม่ไปรักษาตามนัด ขาดยาและใช้สารเสพติดร่วมประจำคือ สุรา ยาบ้า น้ำกระท่อม หลังดำเนินกิจกรรมผู้ดูแลและภาคีเครือข่ายมีคะแนนทักษะการดูแลผู้ป่วยอยู่ในระดับสูง ร้อยละ 80 กระบวนการวิจัยเชิงปฏิบัติการทำให้มีระบบทีมชุมชนติดตามช่วยเหลือผู้ป่วยจิตเภทและครอบครัว พระสงฆ์ช่วยดูแลด้านจิตใจ มาตรการชุมชนปลอดเหล้า
เอกสารอ้างอิง
กรมสุขภาพจิต.คู่มือการดูแลผู้ป่วยโรคจิตเภทสำหรับโรงพยาบาลในเขตสุขภาพ(ฉบับพยาบาล/นักวิชาการสาธารณสุข). พิมพ์ครั้งที่ 2. นนทบุรี: วิคทอเรีย; 2560.
แก้วตา มีศรี. เพ็ญนภา แดงด้อมยุทธ์ (2555). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความสามารถของผู้ดูแลผู้ป่วยจิตเภทในชุมชน. วารสาร การพยาบาลจิตเภทและสุขภาพจิต, 26(1), 35-49.
รัชนี เกิดโชค. (2553). สัมพันธภาพระหว่างพยาบาลจิตเภทกับสมาชิกครอบครัว: การส่งเสริมความพร้อม ในการดูแล. วารสารการพยาบาลจิตเภทและสุขภาพจิต, 24(1), 14-23
เปรมฤดี ดำรักษ์, อังคณา วังทอง, อนุชิต วังทอง. การมีส่วน ร่วมของชุมชนในการดูแลผู้ป่วยจิตเภทเรื้อรังซับซ้อน อำเภอ หนองจิก จังหวัดปัตตานี. วารสารสมาคมนักวิจัย 2557; 19(2):92-103.
อมาวสี อัมพันศิริรัตน์, พิมพิมล วงศ์ไชยา.การวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม : ลักษณะสำคัญ และการประยุกต์ใช้ในชุมชน. วารสารมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม. 2560;36(6):193-2005.
กมลวรรณ สีเชียงสา, จันทร์ทิพย์ กาญจนศิลป์, สายทิพย์ สุทธิรักษา. การพัฒนาระบบการดูแลผู้ป่วยจิตเภทในชุมชนโดยทีมสหวิชาชีพของเครือข่ายบริการสุขภาพอำเภอบ้านแท่น จังหวัดชัยภูมิ. ว.เภสัชกรรมไทย 2562; 11(2): 457-462 .
ผกาพันธุ์ วุฒิลักษณ์. การพยาบาลผู้ป่วยโรคจิตเภท บทบาทและกระบวนการ. พิมพ์ครั้งที่ 2. เชียงใหม่: ดีไซน์ปริ้นท์ มีเดีย; 2562.
กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข. คู่มือการดูแลผู้ป่วยจิตเวชเรื้อรังกลุ่มเสี่ยงในชุมชนสำหรับบุคลากรของหน่วยบริการระดับปฐมภูมิ. กรุงเทพฯ: ห้างหุ้นส่วนจำกัดแสงจันทร์การพิมพ์; 2559.
