ผลของการจัดการรายกรณีต่อพฤติกรรมการดูแลตนเองและระดับน้ำตาลในเลือดของผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ที่ควบคุมระดับน้ำตาลไม่ได้ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านส้งเปือย ตำบลขัวก่าย อำเภอวานรนิวาส จังหวัดสกลนคร
คำสำคัญ:
โรคเบาหวานชนิดที่ 2, การจัดการรายกรณี, การดูแลตนเองบทคัดย่อ
การศึกษากึ่งทดลองนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของการจัดการรายกรณีต่อพฤติกรรมการดูแลตนเองและระดับน้ำตาลในเลือดของผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ที่ควบคุมระดับน้ำตาลไม่ได้ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านส้งเปือย ตำบลขัวก่าย อำเภอวานรนิวาส จังหวัดสกลนคร กลุ่มตัวอย่างคือ ผู้ป่วยโรคเบาหวานที่ควบคุมระดับน้ำตาลไม่ได้ จำนวน 30 คน เลือกแบบเจาะจงตามคุณสมบัติที่กำหนด ดำเนินการศึกษาระหว่างเดือนสิงหาคม-ตุลาคม 2567 เครื่องมือในการเก็บข้อมูล ได้แก่ แบบสอบถามข้อมูลทั่วไป แบบสอบถามพฤติกรรมการดูแลตนเอง และแบบบันทึกการติดตามระดับน้ำตาลในเลือด เครื่องมือในการทดลองคือแนวทางการจัดการรายกรณีผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ที่ควบคุมระดับน้ำตาลไม่ได้ วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และสถิติเปรียบเทียบ Paired t-test
ผลการศึกษาพบว่าคะแนนเฉลี่ยพฤติกรรมการดูแลตนเองของกลุ่มตัวอย่างในภาพรวมหลังได้รับการจัดการรายกรณีสูงกว่าก่อนได้รับการจัดการรายกรณีอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (1= 3.08, S.D.=0.38 vs
2= 3.32, S.D.=0.26; t=-4.568, p<0.001) ส่วนผลลัพธ์ทางคลินิกพบว่าค่าเฉลี่ยระดับน้ำตาลในเลือดหลังงดน้ำงดอาหารอย่างน้อย 8 ชั่วโมง และค่าเฉลี่ยระดับน้ำตาลสะสมในเลือดหลังได้รับการจัดการรายกรณีลดลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (t=8.527, p<0.001; t=2.583, p=0.015)
เอกสารอ้างอิง
World Health Organization[WHO]. Diabetes: overview. Retrieved April 3, 2024. Available from https://www.who.int/health-topics/diabetes#tab=tab_1
กรมการแพทย์. รูปแบบการดูแลผู้ป่วยโรคเรื้อรัง (Chronic Care Model: CCM). นนทบุรี: องค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึกในพระบรมราชูปถัมภ์; 2559.
สมาคมโรคเบาหวานแห่งประเทศไทย. แนวทางเวชปฏิบัติสำหรับโรคเบาหวาน 2566. กรุงเทพมหานคร: ศรีเมืองการพิมพ์จำกัด; 2566.
Oba N, Barry CD, Gordon SC, Chutipanyaporn N. Development of a nurse-led multidisciplinary based program to improve glycemic control for people with uncontrolled diabetes mellitus in a community hospital, Thailand. Pacific Rim International Journal of Nursing Research 2020, 24(3),349-362.
Tunsuchart K, Lerttrakarnnon P, Srithanaviboonchai K, Likhitsathian S, SKulphan S. Benefits of brief group cognitive behavioral therapy in reducing diabetes-related distress and HbA1c in uncontrolled type 2 diabetes mellitus patients in Thailand. International Journal of Environmental Research and Public Health 2020,17(15),5564.
Chrvala Ca, Sherr D, Lipman RD. Diabetes self-management education for adults with type 2 diabetes mellitus: a systematic review of the effect on glycemic control. Patient Educ Couns 2016;99:926-943.
He X, Li J, Wang B, Yao Q, Li L, Song R, et al. Diabetes self-management education reduces risk of all-cause mortality in type 2 diabetes patients: a systematic review and meta-analysis. Endocrine 2017;55:712-731.
Humayan MA, Jenkins E, Knott J, Ryder J, Shaban C, Weiss M. et al. Intensive structured education for type 1 diabetes management using BERTIE: long-term follow-up to assess impact on glycemic control and quality of life indices. Diabetes Res Clin Pract 2018;143:275-281.
Bluml BM, Kolb LE, Lipman R. Evaluating the impact of year-long, augmented diabetes self-management support. Popul Health Manage 2019;22:522-528.
Sukchaisong N, Pichayapinyo P, Lagampan S, Saslow LR, Aikens JE. Effectiveness of the mindfulness-based diabetes self-and family management support program among adults with uncontrolled diabetes: A randomized controlled trial. Pacific Rim International Journal of Nursing Research 2022,26(3),517-532.
กระทรวงสาธารณสุข. ทบทวนตัวชี้วัดเพื่อกำกับติดตามคุณภาพบริการด้านโรคไม่ติดต่อ พ.ศ. 2563-2566. นนทบุรี: กรมควบคุมโรค กองโรคไม่ติดต่อ กระทรวงสาธารณสุข; 2565.
Dedefo MG, Abate SK, Ejeta BM, Korsa AT. Predictors of poor glycemic control and level of glycemic control among diabetic patients in west Ethiopia. Anals of Medicine and Surgery 2020,55,238-243.
Rasheed M, Islam N, Mahjabeen W. Factors associated with uncontrolled type 2 diabetes mellitus. Journal of Islamabad Medical and Dental College 2015,4(2),68-71.
อภิชาติ ใจใหม่และกฤตพันธ์ ฝึกฝน. การพยาบาลแบบการจัดการรายกรณีกลุ่มเสี่ยงโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ในชุมชน. วารสารการพยาบาลสาธารณสุขและการศึกษา 2561,19(2),17-18.
Mullahy CM, & Jensen DK. The Case Manager’s Handbook. Massachusette: Jones and Bartlett;2004
อุบลรัตน์ รัตนอุไรและประภาส สงบุตร. ผลของโปรแกรมจัดการผู้ป่วยรายกรณีในผู้ป่วยโรคเบาหวานที่ควบคุมระดับน้ำตาลไม่ได้. วารสารวิชาการสาธารณสุข 2562,28(ฉบับพิเศษ),146-151.
ดวงรัตน์ อินทรแสน. ผลการจัดการรายกรณีต่อพฤติกรรมการดูแลตนเองและระดับน้ำตาลในเลือดของผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ที่รับบริการแผนกผู้ป่วยนอกโรงพยาบาลบ้านโป่ง. วารสารวิชาการและการพยาบาล วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี จักรีรัช 2564;1(1):64-75.
ราตรี โกศลจิตรและเปรมฤทัย น้อยหมื่นไว. ประสิทธิผลของการจัดการรายกรณีในผู้ป่วยเบาหวานโรงพยาบาลปากพลี จังหวัดนครนายก. พยาบาลสาร 2560,44(1),26-38.
ปริศนา วะสี, มยุรฉัตร ด้วงนคร, บุษบา อัครวนสกุล, วรรณิภา จะเรียมพันธ์, ชนาวิทย์ สิทธิสมบัติ และกฤตพัทธ์ฝึกฝน. การพัฒนาระบบการดูแลผู้ป่วยผ่าตัดหัวใจโดยใช้รูปแบบผู้จัดการรายกรณีโรงพยาบาลเชียงรายประชานุเคราะห์. วาสารการพยาบาล การสาธารณสุข และการศึกษา 2561,19(1),27-39.
Wagner EH, Austin BT, Von Korff M. Organizing care for patients with chronic illness. Milbank Q 1996,74(4),511-544.
Polit DF, & Hunger BP. Nursing Research: Principle and Methods. (6th ed.) Philadelphia: Lippincott Williams & Wilkins;1999.
นิพิฐพนธ์ สนิทเหลือ, วัชรีพร สาตร์เพชร์ และญาดา นภาอารักษ์. การคำนวณกลุ่มตัวอย่างโดยใช้โปรแกรมสำเร็จรูป G* Power[อินเตอร์เน็ต]. ม.ป.ป.[เข้าถึงเมื่อวันที่ 1 เมษายน 2567]. แหล่งข้อมูล file:///C:/Users/Lenovo/Downloads/181958-Article%20Text-595652-1-10-20190623%20(5).pdf
อรุณ จิรวัฒน์กุล. สถิติทางวิทยาศาสตร์สุขภาพเพื่อการวิจัย. กรุงเทพฯ: วิทยพัฒน์;2556.
Best JW. Research in Education. 3rd ed. Englewood Cliffs, New Jersey: Prentice Hall, Inc.;1977.
สำนักโรคไม่ติดต่อ กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. หลักสูตรพยาบาลผู้ประสานงานโรคไม่ติดต่อเรื้อรังในชุมชน (โรคเบาหวานและความดันโลหิตสูง). กรุงเทพมหานคร: ศูนย์สื่อและสิ่งพิมพ์แก้วเจ้าจอม มหาวิทยาลัยราชภัฎสวนสุนันทา;2560.
เพ็ญศรี ปัญจขันธ์, อภิชาต ใจใหม่, และกฤตพัทธ์ ฝึกฝน. ผลของการพยาบาลแบบการจัดการรายกรณีร่วมกับการใช้เทคนิคการถาม 3 คำถามสุขภาพ และการสอนกลับต่อผลลัพธ์ทางคลินิกในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่ควบคุมระดับน้ำตาลไม่ได้. วารสารสาธารณสุขล้านนา 2567,19(2),16-30.
ปัฐยาวัชร ปรากฏผล. พยาบาลผู้จัดการรายกรณีโรคเรื้อรัง Nurse Case Manager for Chronic Disease. วารสารวิทยาลัยพระปกเกล้า จันทบุรี 2560, 28(10), 112-121.
