การพัฒนารูปแบบการพยาบาลผู้ป่วยโรคข้อเข่าเสื่อม สถาบันราชประชาสมาสัย
คำสำคัญ:
ผู้ป่วยโรคข้อเข่าเสื่อม, OA KNEE Model, สถาบันราชประชาสมาสัยบทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนารูปแบบการพยาบาลผู้ป่วยโรคข้อเข่าเสื่อม สถาบันราชประชาสมาสัย โดยใช้รูปแบบการวิจัยเชิงปฏิบัติการ 4 ระยะ ระยะที่ 1 ทำความเข้าใจปัญหารูปแบบการพยาบาลผู้ป่วยโรคข้อเข่าเสื่อม ระยะที่ 2 ปฏิบัติการร่างรูปแบบฯ ระยะที่ 3 ทดลองใช้รูปแบบฯ ระยะที่ 4 ประเมินผลการปฏิบัติตามรูปแบบฯ ประชากรเป้าหมายการวิจัย ประกอบด้วย แพทย์ศัลยกรรมกระดูกและข้อ พยาบาลวิชาชีพ นักกายภาพบำบัด และผู้ป่วยโรคข้อเข่าเสื่อมรวมทั้งหมด 36 คน การเก็บรวบรวมข้อมูลดำเนินการโดยผู้วิจัย การวิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณใช้สถิติเชิงพรรณนา ข้อมูลเชิงคุณภาพใช้การวิเคราะห์เชิงเนื้อหา ผลการวิจัยมีดังนี้ (1) การวิจัยครั้งนี้ได้สร้างและพัฒนา OA KNEE Model ซึ่งสามารถนำไปปฏิบัติได้อย่างเหมาะสมกับบริบทของสถาบันฯ (2) ผู้ป่วยร้อยละ 93.3 มีอาการปวดลดลงจากเดิม 2 ระดับ ไม่พบผู้ป่วยร้อยละ 96.6 มาตรวจก่อนนัด ซึ่งเป็นไปตามผลลัพธ์ทางการพยาบาล ไม่เกิดภาวะแทรกซ้อน (3) ผู้ให้บริการมีคะแนนพึงพอใจเฉลี่ย (Mean = 4.16, SD = .46) คะแนนการยอมรับเฉลี่ย (Mean = 4.16, SD = .75) ซึ่งเป็นระดับมาก ส่วนกลุ่มผู้รับบริการมีคะแนนพึงพอใจเฉลี่ย (Mean =4.20, SD = .55) คะแนนการยอมรับเฉลี่ย (Mean = 4.20 , SD = .55) ซึ่งเป็นระดับมากเช่นกัน
ผลการวิจัยดังกล่าวข้างต้นบ่งชี้ให้เห็นว่ารูปแบบ OA KNEE Model ช่วยดูแลผู้ป่วยโรคข้อเข่าเสื่อมแบบประคับประคองให้สุขภาพข้อเข่าดีขึ้น ดังนั้น สถาบันราชประชาสมาสัยควรพิจารณานำรูปแบบฯนี้ไปใช้เป็นระบบบริการปกติ ซึ่งจะส่งผลให้ผู้ป่วยมีคุณภาพชีวิตดีขึ้น
เอกสารอ้างอิง
คณะแพทยศาสตร์ รามาธิบดี. ป้องกันและชะลอ “ข้อเข่าเสื่อม” ก่อนวัย [อินเทอร์เน็ต]. ไทยรัฐออนไลน์; 2564 [อัปเดตปี เดือน วัน; อ้างอิง 2566 พ.ย. 6]. เข้าถึงได้จาก: https://www.thairath.co.th/lifestyle/health-and-beauty/2148045
อรพินท์ คะเชนทร์ภักดิ์. ผลของโปรแกรมการบริหารข้อเข่าและการพอกเข่าด้วยสมุนไพร ตามทฤษฎีการรับรู้ความสามารถของตนเอง ในการบรรเทาความเจ็บปวดของโรคข้อเข่าเสื่อมของผู้สูงอายุ โรงพยาบาลทรายทองวัฒนา จังหวัดกำแพงเพชร [วิทยานิพนธ์]. มหาวิทยาลัยนเรศวร; 2565.
อุดมพร กาฬภักดี, ขวัญใจ อำนาจสัตว์ซื่อ, พัชราพร เกิดมงคล, ทัศนีย์ รวิวรกุล. ผลของโปรแกรมการจัดการตนเองในผู้สูงอายุโรคข้อเข่าเสื่อมจังหวัดอ่างทอง. Thai J Health Educ. 2562;43(1):100-112.
ชวิศ เมธาบุตร. การพัฒนารูปแบบการจัดการโรคข้อเข่าเสื่อมในผู้สูงอายุ อำเภอชุมพวง จังหวัดนครราชสีมา. วารสารศูนย์อนามัยที่ 9. 2565;16(3):969-985.
ประสิทธิ์ ลีระพันธ์. การวิจัยเพื่อแก้ไขปัญหาสุขภาพ : แนวคิดและกระบวนการปฏิบัติการวิจัยเชิงปฏิบัติการ. พิมพ์ครั้งที่ 1. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์เจริญดีมั่นคงการพิมพ์; (2567).
บุญชม ศรีสะอาด. การวิจัยเบื้องต้น. พิมพ์ครั้งที่ 10. กรุงเทพมหานคร: สุวีริยาสาส์นการพิมพ์;(2560).
เบญจา ยอดดำเนิน-แอ็ตติกจ์, และกาญจนา ตั้งชลทิพย์. การวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพ : การจัดการข้อมูล การตีความ และการหาความหมาย. พิมพ์ครั้งที่ 1. นครปฐม:สถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล; (2552).
สำนักการพยาบาล กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข. มาตรฐานการพยาบาลในโรงพยาบาล (ปรับปรุงครั้งที่ 2). พิมพ์ครั้งที่ 3. นนทบุรี : สํานักการพยาบาล กรมการแพทย์; 2550.
Young-il Kim, Jeong Sook Park. Development and evaluation of a joint health self-management program for the elderly with knee osteoarthritis in communities: applying the IMB model. J Korean Acad Community Health Nurs. 2017;28(1):55-68. doi:10.12799/jkachn.2017.28.1.55. [in Korea]
Cohen, J.M., & Uphoff, N.T. Rural Development Participation: Concept and Measure for Project Design Implementation and Evaluation: Rural Development Committee Center for international Studies. New York: Cornell University Press; (1981).
อรอนงค์ น้อยเจริญ. การพัฒนาระบบบริการพยาบาลครบวงจรสำหรับผู้ป่วยโรคเรื้อนสูงอายุที่มีโรคเรื้อรัง สถาบันราชประชาสมาสัย. วารสารคณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา 2565;3:28-41.
สุวิมลรัตน์ รอบรู้เจน. การพัฒนาโปรแกรมการป้องกันโรคข้อเข่าเสื่อมในผู้สูงอายุโดยชุมชนมีส่วนร่วม ตำบลคูเมือง อำเภอวารินชาราบ จังหวัดอุบลราชธานี. วารสารการแพทย์และสาธารณสุข มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี. 2563;3(1):25-36.
เพ็ญศิริ จันทร์แอ, จุทาทิพย์ ศิริศิลป์, พิทักษ์ชน บุญสินชัย, ศุภกร แนมพลกรัง, กาญจนา คิดดีจริง, ทัณทิกา แก้วสูงเนิน, ฯลฯ. การประยุกต์ใช้ศาสตร์แพทย์แผนไทยเพื่อลดอาการเจ็บปวดของโรคข้อเข่าเสื่อมด้วยตนเองในผู้สูงอายุ บ้านหนองบัวหลวง อำเภอพังโคน จังหวัดสกลนคร. วารสารวิชาการเทคโนโลยีการจัดการ. 2564;2(1):30-42.
ปิยมน มัทธุจัด, อลิสา นิติธรรม. ประสิทธิผลของโปรแกรมส่งเสริมพฤติกรรมเพื่อลดอาการปวดข้อเข่าในผู้ป่วยโรคข้อเข่าเสื่อมที่มารับการรักษา ณ คลินิกแพทย์แผนไทย โรงพยาบาลหนองเสือ จังหวัดปทุมธานี. วารสารก้าวทันโลกวิทยาศาสตร์. 2563;20(1):70-89.
ทิพวรรณ บุญสนอง, นุจรี ไชยมงคล. ผลของการสนับสนุนการจัดการตนเองของหญิงวัยกลางคนที่มีภาวะข้อเข่าเสื่อมต่อหน้าที่การทำงานของข้อเข่าและคุณภาพชีวิต: การทดลองแบบสุ่มและมีกลุ่มควบคุม. J Adv Nurs. 2563;77(3):376-86.
Bhagat M, Neelapala YR, Gangavelli R. Immediate effects of Mulligan's techniques on pain and functional mobility in individuals with knee osteoarthritis: A randomized control trial. Physiother Res Int. 2019;24(1):1-7.
