ผลของการให้ความรู้และสนับสนุนการจัดการตนเองของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่ควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดไม่ได้ ในคลินิกเบาหวาน โรงพยาบาลหนองสองห้อง
คำสำคัญ:
ผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2, การควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด, การจัดการตนเองบทคัดย่อ
การวิจัยนี้ เป็นการวิจัยกึ่งทดลอง (Quasi-Experimental Research) ทำการสุ่มอย่างง่ายด้วยวิธีจับสลากจากทะเบียนรายชื่อ คัดเลือกโดยเลือกแบบเจาะจง (Purposive sampling) ตามคุณสมบัติที่กำหนด และยินดีเข้าร่วมโครงการวิจัยด้วยความสมัครใจกลุ่มตัวอย่าง 40 คน เก็บข้อมูลที่ คลินิกเบาหวาน โรงพยาบาลหนองสองห้อง ใช้แบบสอบถาม การวัดความรู้ การประเมินคุณภาพชีวิต การจัดการตนเอง และตรวจHbA1C วัดผลก่อนและหลังเข้าร่วมกิจกรรมครบ 24 สัปดาห์ กลุ่มตัวอย่างจะได้รับรูปแบบการให้ความรู้และสนับสนุนการจัดการตนเอง ติดตามเยี่ยมและทบทวนความรู้ทาง Line วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน Paired t-test
ผลการศึกษาพบว่า กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง ร้อยละ 77.50 อายุส่วนใหญ่อยู่ในช่วง 51-60 ปี ร้อยละ 42.50 กระบวนการของรูปแบบประกอบด้วย 4 ชั้นตอน 1) ศึกษาปัญหา 2) พัฒนารูปแบบ 3) ทดลองใช้รูปแบบ 4) ประเมินผล หลังการเข้าร่วมกิจกรรม กลุ่มตัวอย่างมีระดับความรู้ การจัดการตนเอง คุณภาพชีวิต สูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p-value < 0.05, t= -17.62, -11.04, -7.97) หลังเข้าร่วมกิจกรรม ค่าHbA1C ลดลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p-value < 0.05,t = 7.03)
เอกสารอ้างอิง
The International Diabetes Federation (IDF) .IDF Diabetes Atlas10th edition. [Internet]. [Cited 2024 Jan 20]. available from: https://diabetesatlas.org/idfawp/resource-files/2021/07/IDF_Atlas_10th_Edition_2021.pdf
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดขอนแก่น. ข้อมูลเพื่อตอบสนอง Service plan สาขาโรคไม่ติดต่อ (NCD DM,HT,CVD) [อินเตอร์เน็ต]. 30 กันยายน 2566 [เข้าถึงเมื่อ 30 กันยายน 2566]. สืบค้นจากhttps://kkn.hdc.moph.go.th/hdc/reports/report.php
กองยุทธศาสตร์และแผนงานสำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข กระทรวงสาธารณสุข. (2562).แผน ยุทธศาสตร์ชาติ ระยะ 20 ปี (ด้านสาธารณสุข) พ.ศ. 2560 - 2579. นนทบุรี
สมาคมโรคเบาหวานแห่งประเทศไทย ฯ และคณะ.(2563). แนวทางพัฒนาเพื่อมาตรฐานคลินิกเบาหวาน. กรุงเทพมหานคร : บริษัทศรีเมืองการพิมพ์จำกัด.
กิเริ่น โซนี และคณะ.(2560).ผลของการให้ความรู้โรคเบาหวานแก่ผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่2เป็นรายกลุ่มเทียบกับรายบุคคล ณ.หน่วยบริการปฐมภูมิและคลินิกเบาหวานโรงพยาบาลเชียงรายประชานุเคราะห์.Chiangrai Medical journal, 9(2),19-28.
จารุภัณฑ์ กุลเสถียรและภัทรพร เกียรติปานอภิกุล.(2565).เปรียบเทียบผลลัพธ์ระยะสั้นระหว่างการให้ความรู้และสนับสนุนการจัดการตนเองที่ศูนย์เบาหวานกับระบบบริการตามปกติของคลินิกอายุรกรรมสำหรับผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่2: วารสารโรงพยาบาลเจริญกรุงประชารักษ์,18(2),13-30.
ณัฐภัสสร เดิมขุนทด และคณะ.(2565). ผลของการให้ความรู้และสนับสนุนการจัดการตนเองของผู้เป็นเบาหวานในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่2ที่ควบคุมไม่ดี: วชิรสารการพยาบาล, 24(1), 1-24.
ธัญญาลักษณ์ แซ่ตั้ง.(2565). ประสิทธิผลในการควบคุมระดับน้ำตาลโดยการใช้ระบบการติดตามแบบทางไกลและการให้ข้อมูลป้อนกลับอย่างเป็นระบบในผู้เป็นเบาหวานชนิดที่ 2 ที่รักษาด้วยอินซูลิน และควบคุมระดับน้ำตาลไม่ถึงเป้าหมาย.(วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต).จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, คณะแพทยศาสตร์,
สาขาวิชาอายุรศาสตร์ ภาควิชาอายุรศาสตร์.
ปุณญณิน เขื่อนเพ็ชร์และคณะ.(2566). การพัฒนารูปแบบการให้ความรู้และสนับสนุนการจัดการตนเองของผู้ป่วยเบาหวานที่ยากต่อการรักษา ในคลินิกโรคเบาหวาน โรงพยาบาลแม่ลาว: วารสารสุขภาพและสิ่งแวดล้อมศึกษา, 8(1),1-9.
สมาคมผู้ให้ความรู้โรคเบาหวาน. (2566). DSMES: Diabetes self-management education and support. กรุงเทพฯ: บริษัทสุภัชนิญค์ พริ้นติ้งกรุ๊ปจำกัด
อภิรุจี สมัยสกุลพัฒนา. (2565). ผลของการควบคุมระดับน้ำตาลของผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่2 จากการได้รับความรู้ผ่านแอปพลิเคชั่นไลน์ ณ.โรงพยาบาลท่าวุ้ง จังหวัดลพบุรี: วารสารระบบริการปฐมภูมิและเวชศาสตร์ครอบครัว 2565, 5(2), 93-101.
กฤตกร หมั่นสระเกษ และคณะ. (2562).ผลของโปรแกรมการจัดการตนเองต่อการควบคุมระดับน้ำตาลใน เลือดของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่ใช้อินซูลิน : The journal of Boromarajanani College of Nursing Nakhonratchasima, 25(2),87-103.
ทวิชาพร หุ่นนอนไพร (2566). การพัฒนาโปรแกรมส่งเสริมความรู้และพฤติกรรมในการติดตามประเมินตนเองเพื่อลดปัญหาที่เกี่ยวข้องกับการใช้ยา ของผู้ป่วยเบาหวาน(ชนิดไม่พึ่งอินซูลิน) เขตโรงพยาบาลทรายทองวัฒนา จังหวัดกำแพงเพชร: วารสารวิชาการสาธารณสุขจังหวัดตาก, 2(3).
พัชรินทร์ เชื่อมทองและคณะ. (2563). ผลของโปรแกรมสนับสนุนและให้ความรู้ต่อพฤติกรรมการดูแลตนเองและระดับน้ำตาลสะสมในเลือดในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 รายใหม่. วารสารพยาบาลศาสตร์และสุขภาพ, 43(1), 78-86.
สาวิตรี นามพะธาย.(2561). ผลของโปรแกรมการจัดการโรคเบาหวานด้วยตนเองต่อพฤติกรรมการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดและค่าน้ำตาลเฉลี่ยสะสมในเลือดของผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่2ที่ควบคุมไม่ได้: (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยคริสเตียน, คณะพยาบาลศาสตร์, สาขาวิชาการพยาบาลผู้ใหญ่.
สุวิดา ลิ่มเริ่มสกุลและคณะ. (2564). ผลของโปรแกรมพัฒนาความรู้รอบด้านสุขภาพต่อพฤติกรรมการดูแลตนเองของผู้สูงอายุเบาหวานชนิดที่ 2: Nursing Science Journal of Thailand, 40(1), 84-98.
อติกาญณ์ ศรเกษตรินและคณะ. (2566). ประสิทธิผลของโปรแกรม สร้างเสริมสุขภาพร่วมกับการสนับสนุนการจัดการตนเองต่อพฤติกรรมการจัดการตนเองและผลลัพธ์ทางคลินิกของผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่2ร่วมกับความดันโลหิตสูงที่ควบคุมไม่ได้: วารสารวิชาการสาธารณสุข, 32(2), 299-311.
ธีร์ธวัช บรรลือคุณ.(2565). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ที่มารับบริการที่ศูนย์สุขภาพชุมชนเมืองอรัญประเทศ จังหวัดสระแก้ว. วารสารการแพทย์ โรงพยาบาลศรีษเกษ สุรินทร์ บุรีรัมย์, 37(1):53-64.
มานพ ผสม. (2566). พัฒนารูปแบบการดูแลผู้ป่วยเบาหวานที่ควบคุมโรคไม่ได้ ในคลินิกเบาหวานโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลหนองพะลาน ตำบลหนองระเวียงแบบบูรณาการมีส่วนร่วมของชุมชน: วารสารสุขภาพชุมชน, 8(3),20-30.
