ความหลากหลายทางชีวภาพของไม้ยืนต้น ในมหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์
คำสำคัญ:
ความหลากหลายทางชีวภาพ, ไม้ยืนต้นบทคัดย่อ
การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความหลากหลายทางชีวภาพของไม้ยืนต้น ในมหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์ ภายในพื้นที่ 288 ไร่ ระหว่างเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2567 จนถึงเดือนมกราคม พ.ศ. 2568 โดยแบ่งพื้นที่ศึกษาออกเป็น 6 โซน เก็บข้อมูลโดยการสำรวจ ระบุชนิดของต้นไม้ และนับจำนวน จากนั้นนำข้อมูลที่ได้มาวิเคราะห์ความหลากหลายและความสม่ำเสมอของไม้ยืนต้น
ผลการศึกษาพบไม้ยืนต้นทั้งหมด 2,380 ต้น จำแนกเป็นชนิด จำนวน 77 ชนิด และจําแนกเป็นวงศ์ จำนวน 30 วงศ์ โดยวงศ์ที่พบมากที่สุดคือ Fabaceae พบ 20 ชนิด รองลงมาได้แก่วงศ์ Bignoniaceae จำนวน 8 ชนิด และวงศ์ Moraceae จำนวน 7 ชนิด ตามลำดับ วงศ์ที่มีจำนวนไม้ยืนต้นมากที่สุด คือ วงศ์ถั่ว (Fabaceae) จำนวน 886 ต้น รองลงมา คือ วงศ์ตะแบก (Lythraceae) จำนวน 298 ต้น และวงศ์แคหางค่าง (Bignoniaceae) จำนวน 275 ต้น ไม้ยืนต้นที่พบมากที่สุดคือ ราชพฤกษ์ (Cassia fistula L.) โดยมีจำนวน 414 ต้น บริเวณที่พบชนิดของไม้ยืนต้นมากที่สุดคือ โซนที่ 3 บริเวณเรือนไทยถึงหอพักเพทาย จำนวน 49 ชนิด บริเวณที่พบไม้ยืนต้นมากที่สุดคือ โซนที่ 4 บริเวณโรงยิมเนเซียม 3 หอพักนักศึกษาถึงบางส่วนของบ้านพักบุคลากร จำนวน 528 ต้น ค่าดัชนีความหลากหลายของชนิดพรรณในมหาวิทยาลัย เท่ากับ 3.24 และมีดัชนีความสม่ำเสมอของชนิดพันธุ์ ที่ 0.75 ซึ่งอยู่ในระดับมาก บริเวณที่มีค่าดัชนีความหลากหลายของพรรณไม้มากที่สุด คือ โซนที่ 2 ศูนย์อาหารถึงถนนหน้าเรือนไทย โดยมีค่า 3.12 บริเวณที่มีดัชนีความสม่ำเสมอของชนิดพันธุ์มากที่สุด คือ โซนที่ 5 บริเวณสนามกีฬาถึงบ้านพักบุคลากร เท่ากับ 0.85
เอกสารอ้างอิง
กรมการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและสิ่งแวดล้อม. (2566). IPCC AR6 รายงานการสังเคราะห์ (สำหรับผู้กำหนดนโยบาย). [ออนไลน์], เข้าถึงได้จาก https://eservice.dcce.go.th/e-book/132/index.html. (2567, 10 พฤศจิกายน).
Jones et al. (2024). CO2 and Greenhouse Gas Emissions. [Online], Available: https://ourworldindata.org/co2-and-greenhouse-gas-emissions. (2024, 29 November).
กรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม. (2561). การพัฒนาวิธีการประเมินการกักเก็บและกระบวนการแลกเปลี่ยนคาร์บอน ภายใต้โครงการพัฒนาเครื่องมือ/วิธีการประเมินจากเก็บและกระบวนการแลกเปลี่ยนคาร์บอน. [ออนไลน์], เข้าถึงได้จาก https://eservice.dcce.go.th/storage/Media/C201912236906.pdf. (2567, 10 พฤศจิกายน).
สำนักงานนโยบายและแผน ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม. (2560). การขับเคลื่อนการดำเนินงานด้านการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ. [ออนไลน์], เข้าถึงได้จาก https://www.onep.go.th/การขับเคลื่อนการดำเนิน. (2567, 10 พฤศจิกายน).
คลังสมองของชาติ, สถาบัน. (2557). Green Campus Workshop. เอกสารประกอบการประชุม วันที่ 20 กุมภาพันธ์ 2557. ณ ห้องประชุมจามจุรี 2 ชั้น M โรงแรมปทุมวันปริ้นเซส.
พนาวัน เปรมศรี และโชติ บดีรัฐ. (2565). ผลสัมฤทธิ์การดำเนินการสู่ความเป็นมหาวิทยาลัยสีเขียว. Journal of Modern Learning Development. 7(9): 422-435.
UI GreenMetric World University Rankings. (2023). UI GreenMetric World University Rankings 2023. [Online], Available:
https://greenmetric.ui.ac.id/rankings/overall-rankings-2023. (2024, 11 November).
มัทนภรณ์ ใหม่คามิ และคณะ. (2562). การสำรวจไม้ต้นในมหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์ จังหวัดปทุมธานี. วารสารวิจัยและพัฒนา วไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์. 14(2): 1-11.
ธัชคณิน จงจิตวิมล, วันชัย สุขราชม, อมรรัตน์ ด้วงคา และสหณัฐ เพชรศรี. (2559). ไม้ยืนต้นในมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตกำแพงแสน. วารสารวิทยาศาสตร์บูรพา. 21(3): 122-137.
Azani et al. (2017). A new subfamily classification of the Leguminosae based on taxonomically comprehensive phylogeny. Taxon. 66(1): 44-77.
สุรศักดิ์ ชูทอง และคณะ. (2565). การศึกษาชนิดและสถานภาพการคุกคามต่อไม้ต้นในงานภูมิทัศน์ถนน พื้นที่เขตเมือง จังหวัดนครศรีธรรมราช. วารสารวิจัยราชภัฏเชียงใหม่. 23(1): 198-212.
สุรชัย ณรัฐ จันทร์ศรี และปารณีย์ ชมภูพระ. (2563). ความหลากหลายของพรรณพืชในพื้นที่ป่าปกปักมหาวิทยาลัยราชภัฏชัยภูมิ จังหวัดชัยภูมิ. วารสารมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ (สาขาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี). 12(24): 198-210
