การพัฒนารูปแบบการมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่ายชุมชนในการจัดการอุบัติเหตุทางถนน อำเภอละงู จังหวัดสตูล
คำสำคัญ:
อุบัติเหตุทางถนน, การจัดการอุบัติเหตุทางถนน, ศูนย์ปฏิบัติการความปลอดภัยทางถนนบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม (Participatory Action Research : PAR โดยใช้วงจร PAOR มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์ปัญหา พัฒนารูปแบบ และประเมินผลลัพธ์การจัดการอุบัติเหตุทางถนนในชุมชนอำเภอละงู จังหวัดสตูล โดยมีประชากรและกลุ่มตัวอย่าง คือ คณะกรรมการศูนย์ปฏิบัติการความปลอดภัยทางถนนอำเภอละงู จังหวัดสตูล จำนวน 55 คน เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยแบบบันทึก รายงาน และสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและการวิเคราะห์เนื้อหา
ผลการศึกษา พบว่า การวิเคราะห์สถานการณ์ได้นำไปสู่การกำหนดเป็นรูปแบบ LANGU Model ในการจัดการอุบัติเหตุทางถนน อำเภอละงู จังหวัดสตูล ประกอบด้วยกลไกหลักในการดำเนินงาน ได้แก่ 1) L (Leadership) การแต่งตั้งและกำหนดบทบาทของเจ้าภาพหลัก, 2) A (Assessment and Monitoring): การติดตามและประเมินผลการดำเนินงานอย่างต่อเนื่อง, 3) N (New Thinking and Learning): การพัฒนาความคิดใหม่ ๆ และการเรียนรู้เพื่อปรับปรุงแนวทางปฏิบัติ และ 4) GU (Good Team and Unity): การสร้างเครือข่ายความร่วมมือในทุกระดับ จากการดำเนินงานดังกล่าวส่งผลให้การดำเนินงานการป้องกันการบาดเจ็บจากอุบัติเหตุทางถนนอยู่ในระดับดีเยี่ยม การวิเคราะห์ผลดำเนินงานตามนโยบายป้องกันและลดอุบัติเหตุทางถนน ภายใต้ยุทธศาสตร์ หลัก 5 ด้าน (5 Es) อำเภอละงู จังหวัดสตูล โดยรวมอยู่ในระดับมาก (= 3.57 S.D. = 0.63) อัตราการเสียชีวิตจากอุบัติเหตุทางถนนในช่วงระยะเวลาเดียวกันมีอัตราลดเมื่อเทียบกับค่ามัธยฐาน 3 ปี ย้อนลง ร่วมถึงได้มีการดำเนินงานการจัดการจุดเสี่ยงที่มีอยู่ในอำเภอรวม 6 จุด จากทั้งหมด 15 จุด
เอกสารอ้างอิง
ธนพงษ์ จินวงศ์. (2564). อุบัติเหตุทางถนน “ภัยเงียบ” ที่ยังอันตรายและท้าทายการจัดการ. วารสารการแพทย์ฉุกเฉินแห่งประเทศไทย, 1(1), 71-76.
ศูนย์วิจัยและสนับสนุนเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน. (2564). WHO เผยรายงาน ‘ไทย’ เสียชีวิตบนท้องถนนสูงสุดในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ แม้มีกฎหมายจราจรในเกณฑ์ดี. [ออนไลน์] เข้าถึงได้จาก https://www.sdgmove.com
กองป้องกันการบาดเจ็บ กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. (2564). ติดอาวุธทางปัญญา ทักษะคิดการเอาชีวิตรอดภัยบนท้องถนน. [ออนไลน์] เข้าถึงได้จาก https://ddc.moph.go.th
ศูนย์ข้อมูลอุบัติเหตุ เพื่อเสริมสร้างวัฒนธรรมความปลอดภัยทางถนน. (2567). รายงานสถิติผู้ประสบภัยจาก รถทั่วประเทศ. [ออนไลน์] เข้าถึงได้จาก https://www.thairsc.com
บังอร แซ่อั้ง, ธวัชชัย คำป้อง, & แววตา สุริยันต์. (2567). การพัฒนารูปแบบการดำเนินงานป้องกันการเกิดอุบัติเหตุทางถนน อำเภออุบลรัตน์ จังหวัดขอนแก่น. วารสารอนามัยสิ่งแวดล้อมและสุขภาพชุมชน, 9(5), 100-108.
จุฬารัตน์ ไชยเพ็ชร. (2567). ประสิทธิผลของรูปแบบการป้องกันอุบัติเหตุจราจรทางถนน โดยการมีส่วนร่วมของชุมชน อำเภอกุดบาก จังหวัดสกลนคร. วารสารอนามัยสิ่งแวดล้อมและสุขภาพชุมชน, 9(5), 870-878.
ปิยวรรณ ถนัดธนูศิลป์, & สุรเมศวร์ พิริยะวัฒน์. (2567). การวิเคราะห์ปัจจัยองค์ประกอบการเกิดอุบัติเหตุทางถนนในกรณีที่มีผู้เสียชีวิต: กรณีศึกษาพื้นที่เขตเมืองหลักจังหวัดชลบุรี. วิศวกรรมสารฉบับวิจัยและ พัฒนา, 35(4), 44-66.
พิทักษ์พงษ์ ครองชนม์. (2546). ทัศนคติและพฤติกรรมการใช้หมวกนิรภัยของผู้ขับขี่รถยนต์ในเขตเทศบาลเมืองละมุงจังหวัดชลบุรี. วิทยานิพนธ์ปริญญารัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยบูรพา.

