การพัฒนารูปแบบการมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่ายชุมชนในการจัดการอุบัติเหตุทางถนน อำเภอละงู จังหวัดสตูล

ผู้แต่ง

  • วรายุส วรรณวิไล กลุ่มงานอนามัยสิ่งแวดล้อมและอาชีวอนามัย สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดสตูล
  • ณัฐสิทธิ์ สองเมือง กลุ่มงานอนามัยสิ่งแวดล้อมและอาชีวอนามัย สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดสตูล

คำสำคัญ:

อุบัติเหตุทางถนน, การจัดการอุบัติเหตุทางถนน, ศูนย์ปฏิบัติการความปลอดภัยทางถนน

บทคัดย่อ

     การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม (Participatory Action Research : PAR โดยใช้วงจร PAOR มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์ปัญหา พัฒนารูปแบบ และประเมินผลลัพธ์การจัดการอุบัติเหตุทางถนนในชุมชนอำเภอละงู จังหวัดสตูล โดยมีประชากรและกลุ่มตัวอย่าง คือ คณะกรรมการศูนย์ปฏิบัติการความปลอดภัยทางถนนอำเภอละงู จังหวัดสตูล จำนวน 55 คน เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยแบบบันทึก รายงาน และสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและการวิเคราะห์เนื้อหา

     ผลการศึกษา พบว่า การวิเคราะห์สถานการณ์ได้นำไปสู่การกำหนดเป็นรูปแบบ LANGU Model ในการจัดการอุบัติเหตุทางถนน อำเภอละงู จังหวัดสตูล ประกอบด้วยกลไกหลักในการดำเนินงาน ได้แก่ 1) L (Leadership) การแต่งตั้งและกำหนดบทบาทของเจ้าภาพหลัก, 2) A (Assessment and Monitoring): การติดตามและประเมินผลการดำเนินงานอย่างต่อเนื่อง, 3) N (New Thinking and Learning): การพัฒนาความคิดใหม่ ๆ และการเรียนรู้เพื่อปรับปรุงแนวทางปฏิบัติ และ 4) GU (Good Team and Unity): การสร้างเครือข่ายความร่วมมือในทุกระดับ จากการดำเนินงานดังกล่าวส่งผลให้การดำเนินงานการป้องกันการบาดเจ็บจากอุบัติเหตุทางถนนอยู่ในระดับดีเยี่ยม การวิเคราะห์ผลดำเนินงานตามนโยบายป้องกันและลดอุบัติเหตุทางถนน ภายใต้ยุทธศาสตร์ หลัก 5 ด้าน (5 Es) อำเภอละงู จังหวัดสตูล โดยรวมอยู่ในระดับมาก  (equation= 3.57 S.D. = 0.63) อัตราการเสียชีวิตจากอุบัติเหตุทางถนนในช่วงระยะเวลาเดียวกันมีอัตราลดเมื่อเทียบกับค่ามัธยฐาน 3 ปี ย้อนลง ร่วมถึงได้มีการดำเนินงานการจัดการจุดเสี่ยงที่มีอยู่ในอำเภอรวม 6 จุด จากทั้งหมด 15 จุด

เอกสารอ้างอิง

ธนพงษ์ จินวงศ์. (2564). อุบัติเหตุทางถนน “ภัยเงียบ” ที่ยังอันตรายและท้าทายการจัดการ. วารสารการแพทย์ฉุกเฉินแห่งประเทศไทย, 1(1), 71-76.

ศูนย์วิจัยและสนับสนุนเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน. (2564). WHO เผยรายงาน ‘ไทย’ เสียชีวิตบนท้องถนนสูงสุดในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ แม้มีกฎหมายจราจรในเกณฑ์ดี. [ออนไลน์] เข้าถึงได้จาก https://www.sdgmove.com

กองป้องกันการบาดเจ็บ กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. (2564). ติดอาวุธทางปัญญา ทักษะคิดการเอาชีวิตรอดภัยบนท้องถนน. [ออนไลน์] เข้าถึงได้จาก https://ddc.moph.go.th

ศูนย์ข้อมูลอุบัติเหตุ เพื่อเสริมสร้างวัฒนธรรมความปลอดภัยทางถนน. (2567). รายงานสถิติผู้ประสบภัยจาก รถทั่วประเทศ. [ออนไลน์] เข้าถึงได้จาก https://www.thairsc.com

บังอร แซ่อั้ง, ธวัชชัย คำป้อง, & แววตา สุริยันต์. (2567). การพัฒนารูปแบบการดำเนินงานป้องกันการเกิดอุบัติเหตุทางถนน อำเภออุบลรัตน์ จังหวัดขอนแก่น. วารสารอนามัยสิ่งแวดล้อมและสุขภาพชุมชน, 9(5), 100-108.

จุฬารัตน์ ไชยเพ็ชร. (2567). ประสิทธิผลของรูปแบบการป้องกันอุบัติเหตุจราจรทางถนน โดยการมีส่วนร่วมของชุมชน อำเภอกุดบาก จังหวัดสกลนคร. วารสารอนามัยสิ่งแวดล้อมและสุขภาพชุมชน, 9(5), 870-878.

ปิยวรรณ ถนัดธนูศิลป์, & สุรเมศวร์ พิริยะวัฒน์. (2567). การวิเคราะห์ปัจจัยองค์ประกอบการเกิดอุบัติเหตุทางถนนในกรณีที่มีผู้เสียชีวิต: กรณีศึกษาพื้นที่เขตเมืองหลักจังหวัดชลบุรี. วิศวกรรมสารฉบับวิจัยและ พัฒนา, 35(4), 44-66.

พิทักษ์พงษ์ ครองชนม์. (2546). ทัศนคติและพฤติกรรมการใช้หมวกนิรภัยของผู้ขับขี่รถยนต์ในเขตเทศบาลเมืองละมุงจังหวัดชลบุรี. วิทยานิพนธ์ปริญญารัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยบูรพา.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-03-31

รูปแบบการอ้างอิง

วรรณวิไล ว. ., & สองเมือง ณ. . (2025). การพัฒนารูปแบบการมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่ายชุมชนในการจัดการอุบัติเหตุทางถนน อำเภอละงู จังหวัดสตูล. วารสารสิ่งแวดล้อมศึกษาการแพทย์และสุขภาพ, 10(1), 471–480. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/hej/article/view/282501