การพยาบาลผู้ป่วยมะเร็งลำไส้ใหญ่และทวารหนักที่ได้รับยาเคมีบำบัด สูตร 5-FU/LV และเกิดภาวะแทรกซ้อนจากการได้รับยา: กรณีศึกษา
คำสำคัญ:
การพยาบาลผู้ป่วยมะเร็งลำไส้ใหญ่และทวารหนัก, ยาเคมีบำบัดสูตร 5-FU/LV, ภาวะเยื่อบุช่องปากอักเสบบทคัดย่อ
การศึกษานี้เป็นกรณีศึกษา มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาปัญหาและการพยาบาลผู้ป่วยมะเร็งลำไส้ใหญ่และทวารหนักที่ได้รับยาเคมีบำบัด สูตร 5-FU/LV ร่วมกับรังสีรักษา ซึ่งอาการข้างเคียงที่อาจจะเกิดขึ้นได้ ในการได้รับยา 5-Fluorouracil คือ แผลในปาก พบในช่วง 5-8 วันหลังให้ยาเคมีบำบัด วิธีการดำเนินการ เลือกผู้ป่วยแบบเฉพาะเจาะจง ในผู้ป่วยที่เข้ารับการรักษาในแผนกผู้ป่วยนอกเคมีบำบัด โรงพยาบาลมะเร็งลพบุรี โดยรวบรวมข้อมูลจากเวชระเบียน การสังเกต การสัมภาษณ์ และนำมาวางแผนการพยาบาล โดยใช้แนวคิดและทฤษฎีระบบการพยาบาลแบบสนับสนุนและให้ความรู้ของโอเร็มมาเป็นกรอบในการให้การพยาบาล
ผลการศึกษา พบว่า ผู้ป่วยชายไทย อายุ 65 ปี มาตามแพทย์นัด เพื่อรับการรักษาด้วยวิธีเคมีบำบัดร่วมกับรังสีรักษา การวินิจฉัยโรค CA Rectum Stage II T3N0M0 ได้รับการผ่าตัด Low Anterior Resection ผลการตรวจชิ้นเนื้อ Moderately Differentiated Adenocarcinoma ระหว่างได้รับยาเคมีบำบัดสูตร 5-FU/LV ผู้ป่วยมีภาวะเยื่อบุช่องปากอักเสบ:เกรด 2 ส่งผลกระทบทั้งต่อการรักษา และการดำเนินโรค เนื่องจากผู้ป่วยต้องเลื่อนระยะเวลาในการให้ยาเคมีบำบัดออกไป และต้องปรับลดขนาดยาลง ซึ่งอาจส่งผลให้ประสิทธิภาพการรักษาลดลงได้ พยาบาลผู้บริหารยาจึงจำเป็นอย่างยิ่งที่ต้องมีความรู้ ทักษะ ความสามารถ ในเรื่องของยาเคมีบำบัด มีการประเมิน เฝ้าระวัง ป้องกัน วินิจฉัยปัญหาและจัดการอาการเมื่อเกิดภาวะเยื่อบุช่องปากอักเสบจากยาเคมีบำบัดได้อย่างถูกต้อง เพื่อความปลอดภัยและลดความเสี่ยงที่จะเป็นอันตรายต่อผู้ป่วยได้
เอกสารอ้างอิง
คณยศ ชัยอาจ, ชัญญา จิระพรกุล, เนาวรัตน์ มณีนิล. ความรู้เรื่องโรคมะเร็งลำไส้ใหญ่และลำไส้ตรงของประชากรกลุ่มเสี่ยง อำเภอน้ำพอง จังหวัดขอนแก่น. วารสารวิจัยวาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น. 2561;11(3):37-44.
สถาบันมะเร็งแห่งชาติ. ทะเบียนมะเร็งระดับโรงพยาบาล พ.ศ. 2565 [อินเทอร์เน็ต]. 2565 [เข้าถึงเมื่อ 5 มกราคม 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://www.nci.go.th/th/cancer_record/download/Hosbased-2022-1.pdf
สุขุมพันธ์ เก่าเจริญ. แนวทางการรักษามะเร็งลำไส้ใหญ่ [อินเทอร์เน็ต]. 2566 [เข้าถึงเมื่อ 5 มกราคม 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://www.nakornthon.com/article/detail/แนวทางการรักษามะเร็งลำไส้ใหญ่?utm_source=chatgpt.com
Stanboroug JR. Everything You Should Know About Mouth Sores from Chemotherapy [Internet]. 2021 [cited 2025 Jan 5]. Available from: https://www.healthline.com/health/mouth-sores-from-chemo
ศิยามล มิ่งมาลัยรักษ์. คีโม เคมีบำบัด (Chemotherapy) สู้มะเร็ง วิธีให้ ผลข้างเคียง [อินเทอร์เน็ต]. 2567 [เข้าถึงเมื่อ 5 มกราคม 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://www.medparkhospital.com/disease-and-treatment/chemotherapy?utm_source=chatgpt.com
วรเศรษฐ์ สายฝน. ผลข้างเคียงทั่วไปและการดูแลตนเองเบื้องต้นจากยาเคมีบำบัด [อินเทอร์เน็ต]. 2565 [เข้าถึงเมื่อ 5 มกราคม 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://www.gj.mahidol.ac.th/main/knowledge-2/chemotherapy-advice-2/?utm_source=chatgpt.com
Memorial Sloan Kettering Cancer Center. การดูแลรักษาอาการข้างเคียงหลังได้รับยาเคมีบำบัด [อินเทอร์เน็ต]. ม.ป.ป. [เข้าถึงเมื่อ 5 มกราคม 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://www.mskcc.org/th/cancer-care/patient-education/managing-your-chemotherapy-side-effects?utm_source=chatgpt.com
อภิญญา กุลทะเล, วรุณศิริ ปราณีธรรม. การศึกษาเปรียบเทียบโปรแกรมการจัดการดูแลช่องปากด้วยตนเอง ต่อเยื่อบุช่องปากอักเสบและคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยมะเร็งศีรษะและคอภายหลังการได้รับรังสีรักษา. วารสารพยาบาลศาสตร์และสุขภาพ. 2561;41(3):32-43.
