การพัฒนารูปแบบการส่งเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพและพฤติกรรมสุขภาพเพื่อควบคุม ระดับฮีโมโกลบินเอวันซีในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ศูนย์สุขภาพชุมชนเมืองธาตุพนม จังหวัดนครพนม

บทคัดย่อ

     การวิจัยเชิงปฏิบัติการ (Action Research) ในครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของการพัฒนารูปแบบการส่งเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพและพฤติกรรมสุขภาพเพื่อควบคุมระดับฮีโมโกลบินเอวันซีในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ศูนย์สุขภาพชุมชนเมืองธาตุพนม จังหวัดนครพนม กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 มีคุณสมบัติตามเกณฑ์ที่กำหนด จำนวน 65 คน เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล ได้แก่ แบบสอบถามความรอบรู้ด้านสุขภาพเกี่ยวกับโรคเบาหวานและแบบประเมินพฤติกรรมสุขภาพตามหลัก 3อ.2ส.1ย การวิเคราะห์ข้อมูล: ข้อมูลทั่วไปใช้ค่าจำนวน ร้อยละ, ความรอบรู้ด้านสุขภาพฯและพฤติกรรมสุขภาพวิเคราะห์โดยใช้ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน เปรียบเทียบก่อนหลังเข้าร่วมกิจกรรมโดยใช้สถิติ paired t-test
     ผลการศึกษาพบว่า ก่อน-หลังเข้าร่วมกิจกรรมกลุ่มตัวอย่างมีค่าคะแนนเฉลี่ยความรอบรู้ด้านสุขภาพเกี่ยวกับโรคเบาหวาน แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 ด้านพฤติกรรมสุขภาพหลังเข้าร่วมกิจกรรมมีค่าคะแนนเฉลี่ยการดูแลตนเองเพิ่มขึ้น การสูบบุหรี่ คะแนนเฉลี่ย 4.90 (SD=.44) การดื่มสุราและเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์ คะแนนเฉลี่ย 4.61 (SD=.99) อยู่ในระดับมากที่สุด, การออกกำลังกาย คะแนนเฉลี่ย 3.06 (SD=.86) การบริโภคอาหาร คะแนนเฉลี่ย 2.64 (SD=.79) และการใช้ยาเบาหวาน คะแนนเฉลี่ย 2.65 (SD=.80) อยู่ในระดับปานกลาง และการจัดการความเครียด คะแนนเฉลี่ย 1.83 (SD=1.07) อยู่ในระดับน้อย และระดับฮีโมโกลบินเอวันซี (HbA1c) มีค่าเฉลี่ยลดลง 8.29 (SD=2.09) เป็น 7.7 (SD=1.71) เปรียบเทียบก่อน-หลัง เข้าร่วมกิจกรรมแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05