การพัฒนารูปแบบการดูแลสุขภาพจิตตนเองของผู้สูงอายุในชุมชน อำเภอเมืองกาญจนบุรี จังหวัดกาญจนบุรี

ผู้แต่ง

  • อุกฤษฎ์ บุษบงค์ สำนักงานสาธารณสุข จังหวัดกาญจนบุรี
  • สัณณ์ภณ ตะพังพินิจการ วิทยาลัยเทคโนโลยีทางการแพทย์และสาธารณสุข กาญจนาภิเษก คณะสาธารณสุขและสหเวชศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก
  • กาญจนา นิ่มสุนทร วิทยาลัยเทคโนโลยีทางการแพทย์และสาธารณสุข กาญจนาภิเษก คณะสาธารณสุขและสหเวชศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก Corresponding author

คำสำคัญ:

ผู้สูงอายุ, การดูแลสุขภาพจิต, รูปแบบการดูแลสุขภาพจิตตนเอง, กาญจนบุรี

บทคัดย่อ

     การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยและพัฒนา มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสถานการณ์ สภาพปัญหา และความต้องการรูปแบบการดูแลสุขภาพจิตตนเองของผู้สูงอายุในชุมชนอำเภอเมืองกาญจนบุรี จังหวัดกาญจนบุรี 2)เพื่อพัฒนารูปแบบการดูแลสุขภาพจิตตนเองของผู้สูงอายุ 3) ศึกษาประสิทธิผลรูปแบบการดูแลสุขภาพจิตตนเองของผู้สูงอายุ 4) ประเมินระดับความพึงพอใจต่อรูปแบบการดูแลสุขภาพจิตตนเองของผู้สูงอายุในชุมชนอำเภอเมืองกาญจนบุรี จังหวัดกาญจนบุรี ดำเนินการวิจัยระหว่าง เดือนธันวาคม 2567- เดือนมกราคม 2568เครื่องมือที่ใช้ในการศึกษา ได้แก่ แบบประเมินคุณภาพรูปแบบการดูแลสุขภาพจิตตนเองของผู้สูงอายุ แบบประเมินพฤติกรรมการดูแลตนเองด้านสุขภาพจิต และแบบประเมินความพึงพอใจ ค่าสัมประสิทธิ์แอลฟ่าของครอนบราค ตามลำดับดังนี้ 0.86, 0.89 และ 0.93 แนวคำถามการสนทนากลุ่ม รูปแบบการดูแลสุขจิตตนเองของผู้สูงอายุ สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูลประกอบด้วย การวิเคราะห์เชิงเนื้อหา (Content analysis) ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย (equation) ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (S.D.) และ เปรียบเทียบค่าเฉลี่ยโดยใช้ paired sample t-test
    ผลการศึกษาประสิทธิผลรูปแบบการดูแลสุขภาพจิตตนเองของผู้สูงอายุในชุมชน พบว่า ผลการเปรียบเทียบค่าเฉลี่ยคะแนนพฤติกรรมการดูแลสุขภาพจิตตนเองของผู้สูงอายุ ก่อนและหลังการทดลองใช้รูปแบบการดูแลสุขภาพจิตด้วยตนเองของผู้สูงอายุแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 ระดับภาวะสุขภาพจิตของผู้สูงอายุใน อำเภอเมืองกาญจนบุรี จังหวัดกาญจนบุรี ส่วนใหญ่มีภาวะสุขภาพจิตอยู่ในระดับดีกว่าคนทั่วไป จำนวน 67 คน คิดเป็นร้อยละ 57.26 ผลการประเมินความพึงพอใจต่อรูปแบบการดูแลสุขภาพจิตตนเองของผู้สูงอายุในชุมชน พบว่า ระดับความพึงพอใจ มีค่าเฉลี่ยโดยรวมอยู่ในระดับมาก (equation= 4.46, S.D.= 0.54)

เอกสารอ้างอิง

สำนักงานพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2567). รายงานสภาวะสังคมไทย. ไตรมาสหนึ่ง ปี 2567. กรุงเทพ: สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. https://www.nesdc.go.th/ewt_news.php?nid=15482&filename=social_outlook

สำนักงานสถิติแห่งชาติ. (2565). การสำรวจประชากรผู้สูงอายุในประเทศไทย พ.ศ. 2564. กรุงเทพฯ: สำนักงานสถิติแห่งชาติ. https://catalogapi.nso.go.th/api/doc/department/D10/SD10_04/SD10_04_175_6.pdf

วิไลวรรณ ทองเจริญ. (2554). ศาสตร์และศิลป์การพยาบาลผู้สูงอายุ. กรุงเทพฯ: โครงการตำราคณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล.

สำนักงานสาธารณสุขอำเภอเมืองกาญจนบุรี. (2566). สถานการณ์ผู้สูงอายุในอำเภอเมืองกาญจนบุรี. กาญจนบุรี: สำนักงานสาธารณสุขอำเภอเมืองกาญจนบุรี.

จิตสมร วุฒิพงษ์. (2543). ผลของโปรแกรมการส่งเสริมสุขภาพจิตต่อพฤติกรรมเการดูแลตนเองด้านสุขภาพจิตของผู้สูงอายุ. วิทยานิพนธ์พยาบาลศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการพยาบาลศึกษา. คณะพยาบาลศาสตร์. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. https://cuir.car.chula.ac.th/bitstream/ 123456789/5346/1/Jitsamorn-edit.pdf

จินตนา ยูนิพันธุ์. (2534). รายงานการวิจัยเรื่องปัจจัยที่สัมพันธ์กับพฤติกรรมการดูแลตนเองด้านสุขภาพจิตของประชาชนไทยภาคกลาง. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. https://digital.car.chula.ac.th/cuns/vol4/iss1/6/

Likert, R. (1932). A technique for the measurement of attitudes. Archives of Psychology, 22(40), 44-53. อ้างถึงใน บุญชม ศรีสะอาด. (2535). หลักการวิจัยเบื้องต้น. พิมพครั้งที่ 3 กรุงเทพ ฯ: สุวีริยาสาสน.

กนกภรณ์ ทองคุ้ม นริศรา พึ่งโพธิ์สภ และนันท์ชัตสัณห์ สกุลพงษ์. (2565). การพัฒนาพลังสุขภาพจิตของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน หลังสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคโควิด 19 ในเขตรับผิดชอบโรงพยาบาลแคนดง จังหวัดบุรีรัมย์. วารสารส่งเสริมสุขภาพและอนามัยสิ่งแวดล้อม, 17(3), 1108–1124. http://bsris.swu.ac.th/art/30.pdf

นรินทิพย์ ฤทธิ์ฐิติ. (2564). รูปแบบการส่งเสริมสุขภาพในการป้องกันปัญหาสุขภาพจิตของผู้สูงอายุในชุมชน. วารสารสาธารณสุขและสุขภาพศึกษา, 1(3), 1–20. https://he02.tci-thaijo.org/index.php/tjphe/article/view/249251/172377

โปรยทิพย์ สันตะพันธุ์. (2565). ผลของการใช้กลุ่มช่วยเหลือตนเองต่อพฤติกรรมการดูแลตนเองด้านสุขภาพจิตของผู้สูงอายุที่มีโรคความดันโลหิตสูงในชุมชน. วารสารส่งเสริมสุขภาพและอนามัยสิ่งแวดล้อม, 16(2), 484–499.

https://he02.tci-thaijo.org/index.php/ RHPC9Journal/ article/view/257284/175801

ภัทรนันท์ อุ่นอ่อน. (2564). แนวทางการพัฒนาความสุขของผู้สูงอายุในจังหวัดนครปฐม. วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาพัฒนศึกษา. บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศิลปากร. https://so05.tcithaijo.org/index.php/suedureasearchjournal/article/view/256513/175965

สมฤดี อรุณจิตร รัถยานภิศ รัชตะวรรณ และวัลลภา ดิษสระ. (2564). การพัฒนาอาสาสมัครสาธารณสุขประจำ หมู่บ้านที่ดูแลผู้สูงอายุ ที่เป็นโรคความดันโลหิตสูงโดยใช้ 3As Model. วารสารเทคโนโลยีภาคใต้. 14 (2): 39-48. https://he01.tcithaijo.org/index.php/ scnet/article/view/190998/150027

นรีนุช ดำรงชัย. (2561). แนวทางการสร้างความยั่งยืนในการพัฒนาชุมชนไทยภายใต้แนวความคิดเศรษฐกิจพอเพียง. วารสารสุโขทัยธรรมาธิราช, 31(1), 92-107. https://so05.tcithaijo.org/index.php/stouj/article/view/206758/143717

พัชรี ศิริมาก วัฒนีย์ โรจน์สัมฤทธิ์ และ ไพบูลย์ อ่อนมั่ง. (2559). การพัฒนาชุดฝึกอบรมเพื่อเสริมสร้างการทำงานเป็นทีมของอาสาสมัครสาธารณสุข ประจำหมู่บ้านโดยใช้กระบวนการเรียนรู้จากประสบการณ์ . วารสารสุทธิปริทัศน์, 30 (96), 14 – 26. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/DPUSuthiparithatJournal/article/view/244169/165879

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-03-31

รูปแบบการอ้างอิง

บุษบงค์ อ., ตะพังพินิจการ ส. ., & นิ่มสุนทร ก. . (2025). การพัฒนารูปแบบการดูแลสุขภาพจิตตนเองของผู้สูงอายุในชุมชน อำเภอเมืองกาญจนบุรี จังหวัดกาญจนบุรี. วารสารสิ่งแวดล้อมศึกษาการแพทย์และสุขภาพ, 10(1), 269–280. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/hej/article/view/283162