การพัฒนารูปแบบการส่งเสริมสุขภาพจิตผู้สูงอายุโรคไม่ติดต่อเรื้อรังด้วยการสร้างสุข 5 มิติ แบบมีส่วนร่วม คลินิกโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง โรงพยาบาลเขาวง
คำสำคัญ:
พัฒนารูปแบบ, สุขภาพจิตผู้สูงอายุโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง, การสร้างสุข 5 มิติ, การมีส่วนร่วมบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการ (Action Research) เพื่อพัฒนาและศึกษาผลของการพัฒนารูปแบบการส่งเสริมสุขภาพจิตผู้สูงอายุโรคไม่ติดต่อเรื้อรังด้วยการสร้างสุข 5 มิติ แบบมีส่วนร่วม คลินิกโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง โรงพยาบาลเขาวง กลุ่มตัวอย่าง ผู้สูงอายุโรคไม่ติดต่อเรื้อรังที่มีความเสี่ยงต่อภาวะซึมเศร้าที่มารับบริการคลินิกโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง โรงพยาบาลเขาวง ที่ได้รับการคัดกรองภาวะซึมเศร้าโดย 2Q ได้ผลการประเมินตั้งแต่ 1 คะแนนขึ้นไป แต่ประเมิน 9Q <7 คะแนน จำนวน 30 คน การดำเนินการระหว่างเดือนตุลาคม พ.ศ. 2567 ถึงเดือนมีนาคม พ.ศ. 2568 เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล ได้แก่ แบบสอบถามเพื่อประเมินการรับรู้ความเสี่ยงต่อโรคซึมเศร้า แบบประเมินการรับรู้ความรุนแรงของโรค แบบวัดการเห็นคุณค่าในตัวเองของผู้สูงอายุโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง ประเมินการสนับสนุนทางสังคม แบบประเมินการมีส่วนร่วมในการป้องกันภาวะซึมเศร้า แบบวัดคุณภาพชีวิตขององค์การอนามัยโลก และ แบบบันทึกการสนทนากลุ่ม วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณใช้สถิติเชิงพรรณนา และเปรียบเทียบก่อนและหลังการดำเนินการพัฒนารูปแบบฯ โดยใช้สถิติิ Paired t-test สาหรับข้อมูลเชิงคุณภาพใช้การวิเคราะห์เนื้อหา
ผลการวิจัย พบว่า หลังรับบริการในรูปแบบใหม่ พบว่า ผลการวิเคราะห์เปรียบเทียบคะแนนเฉลี่ยด้านการรับรู้ความเสี่ยงต่อโรคซึมเศร้า การรับรู้ความรุนแรงของโรค การเห็นคุณค่าในตัวเอง การสนับสนุนทางสังคม การมีส่วนร่วมในการป้องกันภาวะซึมเศร้าและคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุโรคไม่ติดต่อเรื้อรังหลังการทดลองสูงกว่าก่อนการทดลองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ 0.05
เอกสารอ้างอิง
กรมกิจการผู้สูงอายุ. (2567). สถิติผู้สูงอายุในไทยปี 2567. สืบค้น 10 กันยายน 2567, จาก https://www.dop.go.th/th/know/side/1/1/1962
คลังข้อมูลสุขภาพ. (2563). จำนวนผู้ป่วยสูงอายุที่มารับบริการในโรงพยาบาล และเจ็บป่วยด้วย 10 อันดับโรคที่ทำให้สูญเสียปีสุขภาวะ. ฐานข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์จาก Health Data Center ศูนย์เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร กระทรวงสาธารณสุข. เข้าถึงข้อมูล 1-10 กันยายน 2567.
อนันต์ อนันตกูล. (2558). สังคมสูงวัย...ความท้าทายประเทศไทย. เอกสารประกอบการประชุมราชบัณฑิตและภาคีสมาชิก สํานักธรรมศาสตร์และการเมือง ราชบัณฑิตยสภา.
กรมสุขภาพจิต. (2557). แนวทางการการดูแลเฝ้าระวังโรคซึมเศร้าระดับจังหวัด (พิมพ์ครั้งที่ 3, ฉบับปรับปรุง). อุบลราชธานี: โรงพยาบาลพระศรีมหาโพธิ์.
สถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล. (2559). สารประชากร. นครปฐม: มหาวิทยาลัยมหิดล.
มูลนิธิสถาบันวิจัยและพัฒนาผู้สูงอายุไทย. (2560). สถานการณ์ผู้สูงอายุไทย พ.ศ. 2559. นครปฐม: บริษัท พริ้นเทอรี่ จำกัด.
โรงพยาบาลเขาวง. (2567). เอกสารรายงานประจำปี 2567. โรงพยาบาลเขาวง.
ปัญจวรา บุญสร้างสม. (2564). 7 กลุ่มโรคที่ควรฉีดวัคซีนป้องกัน COVID-19 [อินเทอร์เน็ต]. สืบค้นเมื่อ 10 กันยายน 2567, จาก http://chan.nfe.go.th/ThungBencha/index.php?name=knowledge&file=readknowledge&id=45
อัมพร เบญจพลพิทักษ์, & คณะ. (2558). คู่มือความสุข 5 มิติสำหรับผู้สูงอายุ. กรุงเทพฯ: บียอนด์ พับลิสชิ่ง.
Kemmis, S., & McTaggart, R. (1988). The action research planner (3rd ed.). Geelong: Deakin University.
ชัชญาภา สมศรี (2564). การพัฒนารูปแบบของกิจกรรมสร้างสุข 5 มิติในผู้สูงอายุที่มีความจำบกพร่องเบื้องต้น โรงพยาบาลนครพนม. วารสารโรงพยาบาลนครพนม ปีที่ 8 ฉบับที่ 2 (2021): พฤษภาคม - สิงหาคม 2564.
มินตรา สาระรักษ์, ฐิติรัช งานฉมัง, นันทยา กระสวยทอง (2564): ประสิทธิผลของกิจกรรมพัฒนาศักยภาพผ้สูงอายุเพื่อส่งเสริมพฤติกรรมสุขภาพของผ้สูงอายุในบ้านโนนเค็ง ตำบลคำขวาง อำเภอวารินชำราบ จังหวัดอุบลราชธานี. ปีที่ 27 ฉบับที่ 2 (2564): กุมภาพันธ์-พฤ

