การบูรณาการการใช้เสียงตามสายและบทบาทของอาสาสมัครสาธารณสุข (อสม.) ในการป้องกันการฆ่าตัวตายในชุมชน อำเภอหนองกี่ จังหวัดบุรีรัมย์
คำสำคัญ:
การฆ่าตัวตาย, สุขภาพจิต, อาสาสมัครสาธารณสุข (อสม.), เสียงตามสาย, QR Code คัดกรองสุขภาพจิต, การแจ้งเตือนแบบเรียลไทม์บทคัดย่อ
งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาประสิทธิภาพของการบูรณาการเทคโนโลยีเสียงตามสายและบทบาทของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) ในการเฝ้าระวังและป้องกันการฆ่าตัวตาย รวมถึงการใช้ QR Code คัดกรองสุขภาพจิต เพื่อเสริมสร้างการรับรู้ ความรู้ ทัศนคติ และพฤติกรรมของประชาชน งานวิจัยนี้เป็นการศึกษาเชิงสำรวจ ที่ดำเนินการในตำบลทุ่งกระตาดพัฒนา อำเภอหนองกี่ จังหวัดบุรีรัมย์ โดยมีกลุ่มตัวอย่างเป็นประชาชน 357 คน และอาสาสมัครสาธารณสุข (อสม.) 30 คน เก็บข้อมูลผ่าน แบบสอบถามก่อนและหลังโครงการ (Pre-test และ Post-test), การสัมภาษณ์เชิงลึก และการสนทนากลุ่ม การวิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณใช้ t-test และ ANOVA ส่วนข้อมูลเชิงคุณภาพใช้ Thematic Analysis
ผลการศึกษาการรับรู้บทบาทของ อสม. เพิ่มขึ้นจากค่าเฉลี่ย 3.4 เป็น 4.47 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.001) ความรู้เกี่ยวกับการป้องกันการฆ่าตัวตายของประชาชนเพิ่มขึ้นในทุกช่วงอายุ โดยกลุ่ม อายุ 50 ปีขึ้นไป มีการเปลี่ยนแปลงมากที่สุด (p < 0.001) ทัศนคติของประชาชนที่มีต่อสุขภาพจิตดีขึ้น โดยเฉพาะกลุ่มอายุมากกว่า 50 ปี (ค่าเฉลี่ยเพิ่มจาก 3.58 เป็น 4.35) พฤติกรรมเฝ้าระวังสุขภาพจิตของประชาชนดีขึ้น โดยเฉพาะในกลุ่มอายุต่ำกว่า 30 ปี (2.47 เป็น 4.11) ประชาชนที่ฟังเสียงตามสายเป็นประจำมีระดับการรับรู้บทบาทของ อสม. และทัศนคติที่ดีขึ้นกว่ากลุ่มที่ฟังเป็นครั้งคราวQR Code คัดกรองสุขภาพจิตช่วยให้ประชาชนสามารถประเมินภาวะสุขภาพจิตของตนเองได้ โดยพบว่าร้อยละ 5.71 ของผู้ที่ทำแบบคัดกรองมีภาวะซึมเศร้า และร้อยละ 1.90 มีความเสี่ยงต่อการทำร้ายตนเอง
เอกสารอ้างอิง
องค์การอนามัยโลก. การป้องกันการฆ่าตัวตาย: ภารกิจสำคัญระดับโลก (Suicide prevention A global imperative) (อินเทอร์เน็ต). เจนีวา: WHO Press; 2024 (เข้าถึงเมื่อ 10 ตุลาคม 2567). เข้าถึงได้จาก:https://www.who.int/publications/i/item/9789241564779
กรมสุขภาพจิต. คู่มือความรู้สำหรับอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านเชี่ยวชาญสาขาสุขภาพจิตชุมชน. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์กรมสุขภาพจิต; 2561.
หนึ่งหทัย ขอผลกลาง. แนวทางการส่งเสริมศักยภาพของสื่อท้องถิ่นเพื่อการสื่อสารสุขภาพในชนบทภาคเหนือ. วารสารวิจัยและพัฒนาด้านสุขภาพ. 2560;5(2):198-214.
กรมสุขภาพจิต. รายงานอัตราฆ่าตัวตาย 2566 (อินเทอร์เน็ต). 2566 (เข้าถึงเมื่อ 10 ตุลาคม 2567). เข้าถึงได้จาก: https://www.dmh.go.th/report/suicide/stat_province.asp
จักรกริช ไชยทองศร. ประสิทธิผลแนวทางการเฝ้าระวังและป้องกันการฆ่าตัวตาย โดยการมีส่วนร่วมของชุมชน อำเภอซำสูง จังหวัดขอนแก่น. วารสารสมาคมจิตแพทย์แห่งประเทศไทย. 2564;14(2):59-69.
เกศรินทร์ โชคเพิ่มพูน, วิเชียร ก่อกิจกุศล. แนวทางการบริหารจัดการหอกระจายข่าวแบบมีส่วนร่วมของประชาชน ตำบลมะเกลือใหม่ อำเภอสูงเนิน จังหวัดนครราชสีมา. วารสารวิจัยชุมชน มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา. 2561;12(1):118-30.
ศรินรัตน์ จันทพิมพ์, อัมพรพรรณ ธีรานุตร. ภาวะสุขภาพจิตและปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับภาวะสุขภาพจิตของผู้สูงอายุที่อยู่เพียงลำพังในชุมชนเขตเมือง จังหวัดขอนแก่น. วารสารพยาบาลศาสตร์และสุขภาพ. 2564;44(3):76-90.
นงคราญ คชรักษา, ศรีประไพ อินทร์ชัยเทพ. การพัฒนารูปแบบการป้องกันการฆ่าตัวตายโดยกระบวนการมีส่วนร่วมของชุมชน จังหวัดลำปาง. วารสารแพทย์นาวี. 2560;25(3):446-63.
พันธวิทย์ เลิศดี. ช่องทางในการรับรู้ข่าวสารของประชาชน: กรณีศึกษาองค์การบริหารส่วนตำบลระแหง อำเภอลาดหลุมแก้ว จังหวัดปทุมธานี. วารสารการพัฒนาชุมชน. 2560;15(1):23-30.
