การพัฒนารูปแบบโปรแกรมการดูแลผู้ป่วยโรคหอบหืด คลินิกโรคหอบหืด แผนกผู้ป่วยนอก โรงพยาบาลสุไหงปาดี
คำสำคัญ:
การควบคุมอาการหอบหืด, ทีมสหวิชาชีพ, โรงพยาบาลชุมชน, โปรแกรมการดูแล, One Stop Serviceบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยและพัฒนาแบบกึ่งทดลอง (Quasi-experimental Research and Development) มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัญหาและแนวทางการดูแลผู้ป่วยโรคหอบหืดในคลินิกโรคหอบหืด โรงพยาบาลสุไหงปาดี 2) พัฒนารูปแบบโปรแกรมการดูแลผู้ป่วยโรคหอบหืดแบบ One Stop Service และ 3) ประเมินประสิทธิผลของโปรแกรมที่พัฒนาขึ้นต่อระดับความรู้ ความสามารถในการควบคุมอาการ และความพึงพอใจของผู้ป่วย การวิจัยนี้ดำเนินการใน 3 ระยะ ประกอบด้วย การศึกษาสภาพปัญหา การพัฒนาโปรแกรม และการประเมินผล โดยมีกลุ่มตัวอย่างเป็นผู้ป่วยโรคหอบหืดจำนวน 37 ราย ใช้แนวทางเวชปฏิบัติสำหรับโรคหืดในผู้ใหญ่ พ.ศ. 2565 ของสมาคมสภาองค์กรโรคหอบหืดแห่งประเทศไทยเป็นกรอบในการดำเนินงาน เครื่องมือที่ใช้ประกอบด้วยแบบสอบถามข้อมูลทั่วไป แบบประเมินความรู้ แบบสอบถามการควบคุมอาการ และแบบสอบถามความพึงพอใจ ซึ่งผ่านการตรวจสอบคุณภาพและความตรงเชิงเนื้อหาแล้ว การวิเคราะห์ข้อมูลใช้สถิติ คือ 1) สถิติเชิงพรรณนา วิเคราะห์ข้อมูลทั่วไปและข้อมูลความพึงพอใจ หาความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน 2) สถิติ Wilcoxon Signed-Rank Test วิเคราะห์ระดับความรู้ก่อนและหลังเข้าร่วมโปรแกรม 3) สถิติ McNemar’s Test วิเคราะห์ ระดับความรุนแรงและการควบคุมโรคหอบหืดก่อนและหลังเข้าร่วมโปรแกรม
ผลการศึกษา พบว่าหลังดำเนินโปรแกรม ผู้ป่วยมีระดับความรู้เพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.001) อัตราการควบคุมอาการหอบหืดเพิ่มจากร้อยละ 0 เป็นร้อยละ 64.86 และความพึงพอใจต่อโปรแกรมอยู่ในระดับมาก (M = 4.45, SD = 0.22) โปรแกรมนี้จึงสามารถใช้เป็นต้นแบบการพัฒนาในโรงพยาบาลชุมชนอื่นได้อย่างเหมาะสม
เอกสารอ้างอิง
สมาคมสภาองค์กรโรคหอบหืดแห่งประเทศไทย.(2565). แนวทางเวชปฏิบัติสำหรับโรคหืดในผู้ใหญ่ พ.ศ. 2565. กรุงเทพฯ: สมาคมฯ.
อุษณีย์ ปราบภัย.(2565). ผลของโปรแกรมการให้ความรู้ต่อพฤติกรรมการดูแลตนเองของผู้ป่วยโรคหอบหืด. วารสารวิจัยทางวิทยาศาสตร์สุขภาพ. 16(2):45–56.
วรรณภา ทองดี.(2564). การจัดการโรคหอบหืดในคลินิกโรคเรื้อรังแบบองค์รวม. วารสารการพยาบาลชุมชน. 29(3):22–31.
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดนราธิวาส.(2567). รายงานผลการดำเนินงานคลินิกโรคหอบหืด โรงพยาบาลสุไหงปาดี ปีงบประมาณ 2566–2567. นราธิวาส: สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดนราธิวาส.
Polit DF, Beck CT.(2017). Nursing research: Generating and assessing evidence for nursing practice. 10th ed. Philadelphia: Wolters Kluwer.
ศิริพร สุขสมัย.(2562). ผลของโปรแกรมการส่งเสริมการดูแลตนเองต่อการควบคุมโรคหอบหืดในผู้ป่วยเรื้อรัง. วารสารพยาบาลศาสตร์. 37(1):45–56.
สมเกียรติ รุ่งเรืองสุข.(2563). การประเมินผลโปรแกรมการให้ความรู้ผู้ป่วยโรคหอบหืดในคลินิกพิเศษ. วารสารสุขภาพชุมชน. 26(2):221–33.
