นโยบายโรงเรียนปลอดบุหรี่ต่อพฤติกรรมหลีกเลี่ยงการสูบบุหรี่ของวัยรุ่น โรงเรียนมัธยมศึกษาแห่งหนึ่งในกรุงเทพมหานคร
คำสำคัญ:
นโยบายโรงเรียนปลอดบุหรี่, พฤติกรรมหลีกเลี่ยงการสูบบุหรี่, วัยรุ่นที่เป็นวัยเรียนเรียนบทคัดย่อ
การวิจัยเชิงสำรวจนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษานโยบายโรงเรียนปลอดบุหรี่ต่อพฤติกรรมหลีกเลี่ยงการสูบบุหรี่ของวัยรุ่นที่เป็นวัยเรียนโรงเรียนมัธยมศึกษาแห่งหนึ่งในกรุงเทพมหานคร ผู้ให้ข้อมูลสำคัญคัดเลือกแบบเจาะจง จำนวน 7 คน ประกอบด้วย ผู้บริหาร 3 คน อาจารย์สายวิชาการ 1 คน และตัวแทนนักเรียนแต่ละชั้นปี 3 คน เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยการสัมภาษณ์เชิงลึกโดยใช้แบบสัมภาษณ์กึ่งมีโครงสร้าง วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา
ผลการวิจัยพบว่า โรงเรียนดำเนินการตามเกณฑ์นโยบายสถานศึกษาปลอดบุหรี่ทั้ง 7 มาตรการ คือ 1) มีการกำหนดนโยบาย "โรงเรียนปลอดบุหรี่" 2) การบริหารจัดการในโรงเรียนปลอดบุหรี่ 3) การจัดสภาพแวดล้อมเพื่อ "โรงเรียนปลอดบุหรี่" 4) การสอดแทรกเรื่องบุหรี่ในการเรียนการสอนและกิจกรรมนอกหลักสูตร 5) การมีส่วนร่วมของนักเรียนในการขับเคลื่อนโรงเรียนปลอดบุหรี่ 6) การดูแลช่วยเหลือนักเรียนไม่ให้สูบบุหรี่ และ 7) การมีกิจกรรมร่วมกันระหว่างโรงเรียนกับชุมชน ส่วนพฤติกรรมหลีกเลี่ยงการสูบบุหรี่ของนักเรียน ประกอบด้วย การมีทัศนคติที่ดีต่อการไม่สูบบุหรี่ การรู้เท่าทันโทษและพิษภัยของบุหรี่ การเลือกสังคมที่ดีให้กับตนเอง และการเลือกกิจกรรมที่เหมาะสมกับวัย
เอกสารอ้างอิง
Birdsey J, Cornelius M, Jamal A, Park-Lee E, Cooper MR, Wang J, et al. Tobacco product use among U.S. middle and high school students - National Youth Tobacco Survey, 2023. MMWR Morb Mortal Wkly Rep. 2023 Nov 3;72(44):1173-82.
กลุ่มอนามัยเด็กวัยรุ่น สำนักส่งเสริมสุขภาพ กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. รายงานการสำรวจภาวะสุขภาพนักเรียนในประเทศไทย พ.ศ.2564. ปทุมธานี: บริษัท มินนี่ กรุ๊ป จำกัด; 2565.
Jamal A, Park-Lee E, Birdsey J, West A, Cornelius M, Boyle P, et al. Tobacco product use among middle and high school students national youth tobacco survey, United States, 2024. MMWR Morb Mortal Wkly Rep. 2024 Oct 17;73(41):917-24.
ประวิตร เจนวรรธนะกุล, เปรมทิพย์ ทวีรติธรรม, บรรณาธิการ. กายภาพบำบัดกับพิษภัยของบุหรี่ (ฉบับปรับปรุงครั้งที่ 1). กรุงเทพมหานคร: ธนัชชาเพรส; 2564.
Raghuveer G, White DA, Hayman LL, Woo JG, Villafane J, Celermajer D, et al. Cardiovascular consequences of childhood secondhand tobacco smoke exposure: Prevailing evidence, burden, and racial and socioeconomic disparities: A scientific statement from the American Heart Association. Circulation. 2016;134(16):e336-e359.
Wang TW, Gentzke AS, Neff LJ, Glidden EV, Jamal A, Park-Lee E, et al. Characteristics of e-Cigarette Use Behaviors Among US Youth, 2020. JAMA Netw Open. 2021;4(6):e2111336.
England LJ, Aagaard K, Bloch M, Conway K, Cosgrove K, Grana R, et al. Developmental toxicity of nicotine: A transdisciplinary synthesis and implications for emerging tobacco products. Neurosci Biobehav Rev. 2017;72:176-89.
กองงานคณะกรรมการควบคุมผลิตภัณฑ์ยาสูบ. คู่มือเกณฑ์การประเมินสถานศึกษาปลอดบุหรี่ สำหรับสถานศึกษาต่ำกว่าระดับอุดมศึกษา. นนทบุรี: Icon Printing Limited Partnership; 2564.
กนกวรรณ ศิลปกรรมพิเศษ, สิริลักษณ์ ซื่อสัตย์. ความสัมพันธ์ระหว่างการรับรู้แบบจำลองความเชื่อด้านสุขภาพในการป้องกันการสูบบุหรี่ และทัศนคติต่อการสูบบุหรี่กับการรับรู้ความสามารถตนเองในการควบคุมการสูบบุหรี่ของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนต้นในเขตมีนบุรี. วารสารพยาบาลสาธารณสุข. 2565;34(3):18-36.
สมจิต แดนสีแก้ว, เกศินี สราญฤทธิชัย, วิจิตรา เสนา, อรุณณี ใจเที่ยง. การควบคุมการสูบบุหรี่ของวัยรุ่นในโรงเรียนมัธยมแบบมีส่วนร่วม. วารสารการพยาบาลและการดูแลสุขภาพ. 2558;33(3):135-43.
สุนิดา ปรีชาวงษ์, นัยนา วงศ์สายตา, หริสร์ ทวีพัฒนา, สรัตนี แก้วคำ. การทบทวนงานวิจัยเกี่ยวกับการสูบบุหรี่ในโรงเรียนมัธยมศึกษา. วารสารสุขศึกษา. 2557;37(128):15-28.
ภัทรพล จึงสมเจตไพศาล, สันติ ทวยมีฤทธิ์. การป้องกันการสูบบุหรี่ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาในสถานการณ์โรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 จังหวัดนครราชสีมา. วารสารการพยาบาลและการดูแลสุขภาพ. 2565;40(2):45-52.
