ส่งเสริมการยกระดับรายได้ชุมชนฐานราก และความสุขมวลรวมชุมชน

ผู้แต่ง

  • พรนภา เตียสุธิกุล อาจารย์วิทยาลัยนวัตกรรมการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ในพระบรมราชูปถัมภ์ จังหวัดปทุมธานี
  • ชนัญชิตา อรุณแข อาจารย์วิทยาลัยนวัตกรรมการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ในพระบรมราชูปถัมภ์ จังหวัดปทุมธานี

คำสำคัญ:

การยกระดับรายได้, ชุมชนฐานราก, ความสุขมวลรวม

บทคัดย่อ

     การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม มีวัตถุประสงค์เพื่อส่งเสริมการยกระดับรายได้ชุมชนฐานราก  และวัดระดับความสุขมวลรวมของชุมชน โดยวิธีวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม เครื่องมือในการวิจัย ประกอบด้วย การสัมภาษณ์เชิงลึก (In-Depth Interview)  และการประชุมกลุ่ม (Focus group)  ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ ประกอบด้วย กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ผู้สูงอายุ และอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน ตำบลไผ่พระ อำเภอบางไทร จังหวัดพระนครศรีอยุธยา จำนวน 30 คน

     ผลการวิจัย 1) ส่งเสริมการยกระดับรายได้ชุมชนฐานราก  โดยชุมชนร่วมกันตัดสินใจนำเอกลักษณ์ของชุมชนเป็นตราผลิตภัณฑ์ภายใต้ชื่อ “สีทอง” ประกอบด้วย พริกแกงสีทองอบแห้ง น้ำพริกเผาสีทองหลอดบีบ น้ำพริกนรก น้ำพริกปลาย่าง หน่อไม้ดอง และเพิ่มช่องทางการจัดจำหน่ายที่หลากหลายยิ่งขึ้น มีการขายตามเทศกาล  และขายในระบบออนไลน์  นอกจากนั้น ชุมชนนำเศษวัสดุเหลือใช้ในการทำน้ำพริก หอม กระเทียม มะกรูด ตะไคร้ หรือเปลือกของหน่อไม้ไปทำน้ำหมักชีวภาพ เพื่อการจัดการขยะที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม 2)  ระดับความสุขมวลรวมของชุมชน อยู่ในระดับมาก คิดเป็นร้อยละ 77.09 ชุมชนมีความรู้สึกมั่นใจในความสามารถในการบริหารจัดการ การดำเนินชีวิตให้มีความสุข แก้ไขปัญหาเพื่อลดความห่วงกังวลต่างๆ ได้มาก  แต่ละด้านเรียงลำดับจากมากไปหาน้อย คือ ด้านครอบครัวอบอุ่น  ค่าเฉลี่ย 4.74  ด้านเศรษฐกิจเข้มแข็งเป็นธรรม  ค่าเฉลี่ย 4.48  ด้านสุขภาวะดี ค่าเฉลี่ย 4.11 ด้านการบริการจัดการชุมชนดี ค่าเฉลี่ย 3.70 ด้านสภาพแวดล้อมดีมีสมดุล ค่าเฉลี่ย 3.17 และด้านประชาธิปไตยมีธรรมาภิบาล ค่าเฉลี่ย 2.93

เอกสารอ้างอิง

ประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล. (2561). ความอยู่ดีมีสุขในสังคมไทย: ความฝันหรือความจริง.โรงพิมพ์เดือนตุลา.

สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2560). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติฉบับที่สิบสอง (พ.ศ. 2560-2564). กรุงเทพฯ: สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.

สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.(2562). สรุปสาระสำคัญแผนแม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติ (พ.ศ. 2561- 2580). กรุงเทพฯ: สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (อินเตอร์เน็ต). สืบค้นเมื่อวันที่ 5 มกราคม 2568. แหล่งข้อมูล https://www.nesdc.go.th/download/document/NSCR/Masterplan2566-2580.pdf.

มูลนิธิชัยพัฒนา. (2568). หลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง. (อินเตอร์เน็ต). สืบค้นเมื่อวันที่ 11 มกราคม 2568 แหล่งข้อมูล https://www.chaipat.or.th/publication/publish-document/sufficiency-economy/item/1309-2010-06-03-09-50-07.html.

สำนักงานสถิติแห่งชาติ. (2564). ครัวเรือนฐานราก พ.ศ. 2564. เผยแพร่โดย กองสถิติพยากรณ์ สำนักงานสถิติแห่งชาติ ศูนย์ราชการเฉลิมพระเกียรติ 80 พรรษา.

องค์การบริหารส่วนตำบลไผ่พระ อำเภอบางไทร จังหวัดพระนครศรีอยุธยา (อินเตอร์เน็ต). สืบค้นเมื่อวันที่ 5 มกราคม 2568. แหล่งข้อมูล http://phaiphra.go.th7. สำนักงานสถิติแห่งชาติ (2566) รายงานสถานะตัวชี้วัดเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนของประเทศไทย พ.ศ.2566. สืบค้นเมื่อวันที่ 12 มกราคม 2568. แหล่งข้อมูล https://www.nso.go.th/public/e-book/Indicators-SDG/Thai_ SDGs_2566/10/

ปิยะวัฒน์ เจริญศักดิ์, ปัทพร สุคนธมาน. (2024). ความสัมพันธ์ระหว่างความพึงพอใจในภาวะการเงิน รายได้ การออม และหนี้สินกับความสุขของแรงงานสูงอายุไทย. วารสารสหวิทยาการนวัตกรรมปริทรรศน์, 7(5), 1–13.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-06-30

รูปแบบการอ้างอิง

เตียสุธิกุล พ. ., & อรุณแข ช. . (2025). ส่งเสริมการยกระดับรายได้ชุมชนฐานราก และความสุขมวลรวมชุมชน. วารสารสิ่งแวดล้อมศึกษาการแพทย์และสุขภาพ, 10(2), 299–308. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/hej/article/view/286079