การพัฒนาระบบการรักษาภาวะหยุดหายใจขณะหลับจากการอุดกั้น โรงพยาบาลเคียนซา จังหวัดสุราษฎร์ธานี
คำสำคัญ:
การรักษา, การหยุดหายใจขณะหลับจากการอุดกลั้น, การเข้าถึงบริการ, โรงพยาบาลชุมชนบทคัดย่อ
การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการ มีวัตถุประสงค์: 1) เพื่อพัฒนาระบบการรักษาภาวะหยุดหายใจขณะหลับจากการอุดกั้น 2) ศึกษาประสิทธิผลระบบการรักษาภาวะหยุดหายใจขณะหลับจากการอุดกั้น และ 3) ศึกษาความสามารถในการเข้าถึงบริการ และความพึงพอใจต่อระบบการรักษาภาวะหยุดหายใจจากการอุดกั้น โรงพยาบาลเคียนซา กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ 1) บุคลากรการแพทย์ โรงพยาบาลเคียนซา ประกอบด้วย แพทย์ (3 คน) พยาบาลวิชาชีพ (4 คน) และ 2) ผู้ป่วยที่มีภาวะหยุดหายใจขณะนอนหลับ จำนวน 40 คน เลือกตัวอย่างตามเกณฑ์คัดเข้า เครื่องมือวิจัยประกอบด้วย แนวทางการสนทนากลุ่ม ระบบการให้บริการรักษาพยาบาลผู้ป่วยหยุดหายใจขณะหลับที่พัฒนา แบบสอบถามการใช้ระบบการให้บริการรักษาพยาบาล แบบบันทึกดัชนีการหยุดหายใจ และเครื่องอัดแรงดันอากาศแรงดันบวก (CPAP) การวิจัยแบ่งเป็น 4 ระยะ ได้แก่ 1) การวางแผน 2) การปฏิบัติการโดยการพัฒนาระบบ 3) การสังเกตการณ์โดยนำระบบไปใช้ และ 4) การสะท้อนผลการปฏิบัติ เก็บรวบรวมข้อมูลระหว่างวันที่ 8 มกราคม 2568 ถึง 28 พฤษภาคม 2568 วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา และการทดสอบทีคู่
ผลการวิจัย: ระบบการให้บริการรักษาพยาบาลผู้ป่วยหยุดหายใจขณะหลับที่พัฒนา ประกอบด้วย 4 ส่วน ได้แก่ 1) การคัดกรองเบื้องต้น 2) การตรวจวินิจฉัย 3) การรักษา และ 4) การติดตามและประเมินผล ทั้งนี้ ระบบการรักษาภาวะหยุดหายใจขณะหลับจากการอุดกั้นที่พัฒนา ทำให้ผู้ป่วยมีการหยุดหายใจขณะหลับน้อยลง และมีคุณภาพการนอนหลับดีขึ้น อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p-value < 0.001) ผู้ป่วยสามารถเข้าถึงบริการรักษาภาวะหยุดหายใจขณะหลับจากการอุดกั้น ในระดับปานกลาง น้อย และมาก ร้อยละ 65.0, 27.5 และ 7.5 ส่วนใหญ่ มีความพึงพอใจในระดับปานกลาง ร้อยละ 82.5
เอกสารอ้างอิง
พิจักษณ์ วงศ์วิศิษฎ์. โรคนอนไม่หลับสัมพันธ์กับนาฬิกาชีวิตแก้ได้โดยไม่ใช้ยา [อินเทอร์เน็ต]. 2563 [เข้าถึงเมื่อ 3 ต.ค. 2567]. เข้าถึงได้จาก: https://www.bangkokbiznews.com/news/detail/910260?anm
ธานินทร์ สนธิรักษ์. อาการหลับยากกับคุณภาพการหลับจากการสำรวจผ่านเว็บไซต์. วารสารกรมการแพทย์ 2565;47(2):109-15.
ธัญวรัชญ์ ตราทองคำ, อาทิตยา กาวีอ้าย, เหรียญ หล่อวิมงคล, เกรียงศักดิ์ พราหมณพันธ์. การศึกษาคุณภาพการนอนหลับของบุคลากรมหาวิทยาลัยพายัพ โดยใช้แบบสอบถามของพิตส์เบิร์ก. วารสารศูนย์อนามัยที่ 9 2567;18(2):446-458.
Fabbri M, Beracci A, Martoni M, Meneo D, Tonetti L, Natale V. Measuring Subjective Sleep Quality: A Review. Int J Environ Res Public Health 2021;18(3):1082.
ปารยะ อาศนะเสน. อาการนอนกรน (Snoring) และภาวะหยุดหายใจขณะหลับ (Obstructive Sleep Apnea). [อินเทอร์เน็ต]. 2567 [เข้าถึงเมื่อ 4 พ.ย. 2567]. เข้าถึงได้จาก: https://www.si.mahidol.ac.th /sidoctor/sirirajonline2021/Article_files/ 332_1.pdf
Garbarino S, Guglielmi O, Sanna A, Mancardi GL, Magnavita N. Risk of occupational accidents in workers with obstructive sleep apnea: systemic review and meta-analysis. Sleep 2016;39 (6):1211-8.
Kasai, T., & Bradley, T. D. Obstructive sleep apnea and heart failure: Pathophysiologic and therapeutic implications. Journal of American College of Cardiology 2011;57(2):119-127. Doi:10.1016/j.jacc.2010.08.6277
สมาคมโรคนอนกรนและหยุดหายใจขณะหลับ. ราชวิทยาลัย โสต ศอ นาสิกแพทย์ แห่งประเทศไทย. แนวทางการพัฒนาการวินิจฉัยและรักษานอนกรน และโรคหยุดหายใจขณะหลับจากการอุดกั้นในประเทศไทย สำหรับผู้ใหญ่ พ.ศ. 2560. ใน: ชัยรัตน์ นิรันตรัตน์, ประสิทธิ์ มหากิจ, วิชญ์ บรรณหิรัญ, บรรณาธิการ. กรุงเทพฯ: สเต๊ปส์ ดีไซน์แอนด์พรินท์; 2560.
กุสุมา มามณี, ธวัชชัย แพนอุชชวัน, ภคณัช พรมเคียมอ่อน. บทบาทของนักตรวจการนอนหลับ ในด้านการให้บริการ CPAP Clinic จากสถานการณ์การแพร่ระบาดของ COVID-19. [อินเทอร์เน็ต]. 2567 [เข้าถึงเมื่อ 4 พ.ย. 2567]. เข้าถึงได้จาก: https://thaichestjournal. Org/2020/09/18/cpap-clinic-during-covid-19-pandemic/
Banhiran W, Assanasen P, Metheetrairut C, Chotinaiwattarakul W. Health-related quality of life in Thai patients with obstructive sleep disordered breathing. J Med Assoc Thai 2013;96 (2):209-16.
Luyster FS. Impact of Obstructive Sleep Apnea and Its Treatments on Partners: A Literature Review. J Clin Sleep Med 2017;13(3):467-77.
ชลธิชา จิตโอภาส. ปัจจัยที่มีผลต่อระดับความรุนแรงของภาวะหยุดหายใจขณะหลับจากการอุดกั้น. ชัยภูมิเวชสาร 2563;40(1):65-77.
รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย (6 เมษายน 2560). ราชกิจจานุเบกษา, เล่ม 134 ตอนที่ 40 ก น.2,6,11,14,15 2560.
Kemmis, S., & McTaggart, R. The action research reader. Geelong. Victoria: Deakin University Press: John Wiley & Son; 1988.
Cohen J. Statistical power analysis for the behavioral sciences. Hillsdale NJ.: Lawrence Erl¬baum Associate; 1988.
Methipisit T, Mungthin M, Saengwanitch S, Ruangkana P, Chinwarun Y, Ruangkanchanasetr P, Panichkul S, Ukritchon S, Mahakit P, Sithinamsuwan P. The development of sleep questionnaires Thai version (ESS, SA-SDQ, and PSQI): linguistic validation, reliability analysis and cut-off level to determine sleep related problems in Thai population. J Med Assoc Thai 2016;99(8):893-903.
สมาคมโรคจากการหลับแห่งประเทศไทย, สมาคมนิทราเวชศาสตร์, สมาคมอุรเวชช์แห่งประเทศไทยในพระบรมราชูปถัมภ์, สมาคมประสาทวิทยาแห่งประเทศไทย, ราชวิทยาลัยอายุรแพทย์แห่งประเทศไทย. คำแนะนำสำหรับการวินิจฉัยและดูแลรักษาภาวะหยุดหายใจขณะหลับจากการอุดกั้น ในประเทศไทย พ.ศ.2561. กรุงเทพฯ: บริษัท บียอนด์ เอ็นเทอร์ไพรซ์ จำกัด
Oldenburg O. Cheyne-stokes respiration in chronic heart failure. Treatment with adaptive servoventilation therapy. Circ J 2012;76:2305–17.
วิชญ์ บรรณหิรัญ. เครื่องอัดแรงดันบวก (CPAP) รักษานอนกรน หยุดหายใจขณะหลับ. [อินเทอร์เน็ต]. 2568 [เข้าถึงเมื่อ 9 พ.ค. 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://www.professionsleepclinic.com/content /22009/เครื่องอัดอากาศแรงดันบวก-cpap-รักษานอนกรน-หยุดหายใจขณะหลับ
