การพยาบาลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองตีบหรืออุดตันชนิดเฉียบพลัน ที่เข้าระบบ stroke fast track โรงพยาบาลกาฬสินธุ์ : กรณีศึกษา 2 ราย
คำสำคัญ:
ผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง, ตีบหรืออุดตันชนิดเฉียบพลัน, stroke fast trackบทคัดย่อ
การศึกษานี้เป็นกรณีศึกษา มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาการพยาบาลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองตีบหรืออุดตันชนิดเฉียบพลันที่เข้าระบบ stroke fast track ที่ได้รับและไม่ได้รับการรักษาด้วยยาละลายลิ่มเลือดชนิด rt-PA 2) นำผลการศึกษามาพัฒนาและเน้นให้ผู้รับบริการเห็นความสำคัญของการใช้ช่องทางด่วนภาวะสุขภาพ (stroke fast track) เมื่อมีอาการของโรคหลอดเลือดสมอง เพื่อให้ผู้รับบริการเข้าถึงระบบช่องทางด่วนได้เร็วและจำนวนมากขึ้น โดยศึกษาเปรียบเทียบการพยาบาลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองตีบหรืออุดตันชนิดเฉียบพลันที่เข้าระบบ stroke fast track ทั้งได้รับและไม่ได้รับการรักษาด้วยยาละลายลิ่มเลือดชนิด rt-PA โดยเข้ารับการรักษาในหอผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองระยะวิกฤต โรงพยาบาลกาฬสินธุ์ ระหว่างเดือน มิถุนายน - กรกฎาคม พ.ศ. 2567 จำนวน 2 ราย เครื่องมือที่ใช้ในการศึกษาประกอบด้วย แบบบันทึกข้อมูลโดยการรวบรวมข้อมูลจาก เวชระเบียนของผู้ป่วย การสัมภาษณ์และการสังเกต นำข้อมูลมาวิเคราะห์เปรียบเทียบและวางแผนการพยาบาลโดยใช้มาตรฐานการพยาบาลการพยาบาลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง
ผลการศึกษา เปรียบเทียบการพยาบาลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองตีบหรืออุดตันชนิดเฉียบพลันที่เข้าระบบ stroke fast track ทั้งได้รับและไม่ได้รับการรักษาด้วยยาละลายลิ่มเลือดชนิด rt-PA กรณีศึกษารายที่ 1 ผู้ป่วยชายไทย อายุ79 ปี อาการสำคัญ ซึม ไม่พูด เป็นก่อนมาโรงพยาบาล 1 ชั่วโมง มาโดยรถกู้ชีพ มีประวัติโรคร่วม DM type II , HT , DLP, CKD รับยาสม่ำเสมอ แพทย์วินิจฉัย Acute cerebral infarction ประเมิน NIHSS 6 คะแนน จึงได้รับการรักษาด้วยยาละลายลิ่มเลือดชนิด rt-PA ผู้ป่วยไม่มีภาวะแทรกซ้อน วันจำหน่ายผู้ป่วยไม่มีอาการอ่อนแรง สามารถทำกิจวัตรประจำวันได้ กรณีศึกษารายที่ 2 หญิงไทย อายุ 63 ปี อาการสำคัญ พูดไม่ชัด แขนขาซ้ายอ่อนแรง เป็นก่อนมาโรงพยาบาล 2 ชั่วโมง 30 นาที มาโดยรถส่วนตัว ปฏิเสธโรคประจำตัว แพทย์วินิจฉัย Acute cerebral infarction ประเมิน NIHSS 2 คะแนน จึงไม่ได้รับการรักษาด้วยยาละลายลิ่มเลือดชนิด rt-PA แต่ได้รับยา Antiplatelet เพื่อการรักษาภายใน 48 ชั่วโมงหลังเกิดอาการ วันจำหน่ายผู้ป่วยยังมีแขนขาอ่อนแรงด้านซ้ายเล็กน้อย สามารถทำกิจวัตรประจำวันได้
เอกสารอ้างอิง
คู่มือโรคหลอดเลือดสมอง (อัมพฤกษ์ อัมพาต) สำหรับประชาชน. (2566). สถาบันประสาทวิทยากรมการแพทย์.
สถาบันประสาทวิทยา ชมรมพยาบาลโรคระบบประสาทแห่งประเทศไทย. (2567). แนวทางการรักษาโรคหลอดเลือดสมองตีบอุดตันด้วยการฉีดยาละลายลิ่มเลือดทางหลอดเลือดดำ. กรุงเทพฯ:สถาบันประสาทวิทยา.
สถิติข้อมูล โรงพยาบาลกาฬสินธุ์. (2568). งานข้อมูลและสถิติ. กาฬสินธุ์: โรงพยาบาลกาฬสินธุ์; (คัดสำเนา)
สมศักดิ์ เทียมเก่า และคณะ. (2566). การบริบาลผู้ป่วยและระบบบริการโรคหลอดเลือดสมอง เขตสุขภาพที่ 7 พิมพ์ที่ หจก. โรงพิมพ์คลังนานาวิทยา ขอนแก่น.
The National Institute of Neurological Disorder and stroke rt-PA Stroke study group. (2018). Tissue plasminogen activator for acute ischemic stroke. N Engl J Med, 333(24),1581-7.
การดูแลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองสู่ผลลัพธ์ที่เป็นเลิศทางการพยาบาล. (2564) (Stroke care: Towards Best Nursing Outcomes) พิมพ์ครั้งที่2. คณะแพทย์ศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล.
พรศิริ พันธสี. (2560). กระบวนการพยาบาล & แบบแผนสุขภาพ : การประยุกต์ทางคลินิก. พิมพ์ครั้งที่ 20. สมุทรปราการ: คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยหัวเฉียวเฉลิมพระเกียรติ.
