ผลของสมาธิบำบัดต่อความเครียดและความดันโลหิตในผู้ป่วยไตเรื้อรังระยะสุดท้ายที่ไม่บำบัดทดแทนไต
คำสำคัญ:
สมาธิบำบัด SKT, ป่วยไตเรื้อรังระยะสุดท้าย, ความเครียด, ระดับความดันโลหิตบทคัดย่อ
การวิจัยกึ่งทดลองนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของสมาธิบำบัดต่อความเครียดและความดันโลหิตในผู้ป่วยไตเรื้อรังระยะสุดท้ายที่ไม่บำบัดทดแทนไต ดำเนินการศึกษา ระหว่างเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2567 ถึงมกราคม พ.ศ. 2568 กลุ่มตัวอย่างจำนวน 77 ราย แบ่งเป็นกลุ่มทดลอง (n=37) และกลุ่มควบคุม (n=40) กลุ่มทดลองได้รับการฝึกปฏิบัติสมาธิบำบัด SKT ท่าที่ 1 และ 3 เป็นระยะเวลา 8 สัปดาห์ ขณะที่กลุ่มควบคุมได้รับการรักษาพยาบาลตามปกติ เครื่องมือประกอบด้วยแผนการสอนสมาธิบำบัด แบบบันทึกการปฏิบัติสมาธิบำบัด และแบบบันทึกความดันโลหิต เครื่องมือในการเก็บรวบรวมข้อมูล ได้แก่ แบบวัดความเครียด (SPST-20 ) หาค่าความเชื่อมั่นสัมประสิทธิ์แอลฟ่าของ Cronbach เท่ากับ 0.86) และแบบบันทึกข้อมูลส่วนบุคคล วิเคราะห์ข้อมูลใช้สถิติเชิงพรรณนา, Paired t-test และ Independent t-test
ผลการวิจัยพบว่า ภายหลังการฝึกปฏิบัติสมาธิบำบัด SKT กลุ่มทดลองมีคะแนนเฉลี่ยความเครียดโดยรวมลดลง และมีคะแนนเฉลี่ยความเครียดแตกต่างจากกลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .05) กลุ่มทดลองมีค่าเฉลี่ยความดันโลหิตซิสโตลิคและไดแอสโตลิคลดลงเมื่อเทียบกับก่อนการฝึก และมีค่าเฉลี่ยความดันโลหิตซิสโตลิคต่ำกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .05)
เอกสารอ้างอิง
Kidney Disease: Improving Global Outcomes (KDIGO) CKD Work Group (2024). KDIGO 2024 Clinical Practice Guideline for the Evaluation and Management of Chronic Kidney Disease. Kidney international, 105(4S), S117–S314. https://doi.org/10.1016/j.kint.2023.10.018
Carney, EF. (2020). The impact of chronic kidney disease on global health. Nature Reviews Nephrology, 16(5), 251.
สมาคมโรคไตแห่งประเทศไทย. (2561). คู่มือการรักษาด้วยการฟอกเลือดและแบบการกรองพลาสมาสำหรับผู้ป่วยโรคไต พ.ศ. 2561. กรุงเทพฯ: สมาคมโรคไตแห่งประเทศไทย.
สมาคมโรคไตแห่งประเทศไทย. (2565). คำแนะนำสำหรับการดูแลผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังก่อนการบำบัดทดแทนไต พ.ศ. 2565. กรุงเทพฯ: ศรีเมืองการพิมพ์.
อติพร อิงค์สาธิต. (2561). วิทยาการระบาดของโรคไตเรื้อรังในประเทศไทย. กรุงเทพฯ: เท็กซ์ แอนด์ เจอร์นัล พับลิเคชั่น.
Lisa Gemmell, Robert Docking, Euan Black. (2017). Renal replacement therapy in critical care, British Journal of Anaesthesia Education, 17(3), 88-93.
National Kidney Foundation. (2017). Acute kidney injury. [Internet]. [cite 2023 March 22]. Available from https://www.ajkd.org/article/S0272-6386(17)30142-7/fulltext
จตุพร จันทะพฤกษ์. (2562). ผลของโปรแกรมการส่งเสริมสมรรถนะแห่งตนต่อพฤติกรรมการจัดการภาวะน้ำเกินและค่าอัตราการกรองของไตในผู้ที่มีภาวะไตวายเรื้อรังที่ได้รับการบำบัดแบบไม่ทดแทนไต. วารสารพยาบาลกระทรวงสาธารณสุข, 29(3), 69-79.
Kidney Disease: Improving Global Outcomes (KDIGO) Blood Pressure Work Group. (2021). Clinical Practice Guideline for the Management of Blood Pressure in Chronic Kidney Disease. Kidney Int. 2021 Mar;99 (3S):S1-S87. doi: 10.1016/j.kint.2020.11.003.
Schrauben SJ, Hsu JY, Amaral S, Anderson AH, Feldman HI, Dember LM. (2021). Effect of Kidney Function on Relationships between Lifestyle Behaviors and Mortality or Cardiovascular Outcomes: A Pooled Cohort Analysis. Journal of the American Society of Nephrology, 32(3), 663-675.
สมพร กันทรดุษฎี-เตรียมชัยศรี. (2567). สร้างเสริมคุณภาพชีวิต และเยียวยาสุขภาพ ด้วยสมาธิบำบัด SKT ๑-๘ สำหรับผู้บกพร่องทางการได้ยินฉบับภาษามือ. คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล (พิมพ์ครั้งที่1). โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
งานจัดการสารสนเทศโรงพยาบาลน้ำพอง. (2566, มีนาคม 24). สถิติผู้ป่วยไตเรื้อรังระยะสุดท้าย. [ข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์] โรงพยาบาลน้ำพอง.
อภิญญา สีผึ้ง. (2564). ผลของการฝึกสมาธิบำบัด SKT ท่าที่ 1 ในการลดความเครียดในผู้สูงอายุ (วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต หลักสูตรวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาวิทยาศาตร์ชะลอวัย และฟื้นฟูสุขภาพ, สำนักวิชาเวชศาสตร์ชะลอวัยและฟื้นฟูสุขภาพ มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง).
อาภรณ์ สิงห์ชาดา, กุลวดี โรจน์กิจไพศาล และ สมใจ นกดี. (2559). ผลของโปรแกรมการจัดการความเครียดต่อความเครียดผู้สูงอายุ. วารสารมหาวิทยาลัยหัวเฉียวเฉลิมพระเกียรติ วิชาการวิทยาศาสตร์สุขภาพ, 19(38), 49-60.
จมาภรณ์ ใจภักดี, กมล อุดล, ปรารถนา สถิตย์วิภาวี และพนม เกตุมาน. (2557). ผลของการฝึกหายใจแบบลึกร่วมกับการผ่อนคลายกล้ามเนื้อ ต่อระดับความดันโลหิตและความเครียดในผู้ป่วยความดันโลหิตสูง. (วิทยานิพนธ์ปริญญาวิทยาศาตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยมหิดล).
ณัฐธิดา พระสว่าง .(2561). ผลของสมาธิบำบัดนั่งผ่อนคลายประสานกายประสานจิตร่วมกับการรักษาแบบเดิมต่อความดันโลหิตในผู้ป่วยความดันโลหิตสูงชนิดไม่ทราบสาเหตุในหน่วยบริการปฐมภูมิ. วารสารการพยาบาลและการดูแลสุขภาพ, 36(1), 33-42.
ธีร์พิชชา โกสุม. (2563). ผลของโปรแกรมการใช้สมาธิบำบัด SKT ร่วมกับการปรับเปลี่ยนการบริโภคอาหารเค็มต่อระดับความดันโลหิต โซเดียมและความเครียด ในผู้ป่วยความดันโลหิตสูง ตำบลบ้านเสด็จ อำเภอเมือง จังหวัดลำปาง. (วิทยานิพนธ์สาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่).
