พัฒนาการส่งเสริมและป้องกันภาวะโลหิตจางในเด็กปฐมวัย อำเภอละหานทราย จังหวัดบุรีรัมย์

บทคัดย่อ

     การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการ (Action Research) ตามกรอบของ Kemmis และ McTaggart ประกอบด้วยการวางแผน การปฏิบัติ การสังเกต และการสะท้อนผล ดำเนินการระหว่างเดือนตุลาคม 2566 ถึงกันยายน 2567 กลุ่มตัวอย่างประกอบด้วยผู้เกี่ยวข้องกับงานพัฒนาเด็กปฐมวัย 12 คน เก็บข้อมูลเชิงคุณภาพผ่านการสัมภาษณ์เชิงลึก และเด็กปฐมวัยอายุ 6–12 เดือน จำนวน 127 ราย ที่เข้ารับบริการคลินิกสุขภาพเด็กดี เก็บข้อมูลเชิงปริมาณจากประวัติ โภชนาการ และการตรวจเลือด (Hct) วิเคราะห์ด้วยสถิติเชิงพรรณนา Chi-square test และ Paired t-test กำหนดนัยสำคัญทางสถิติที่ p<0.05

     ผลการศึกษา พบว่ามีปัจจัยเกื้อหนุนสำคัญ ได้แก่ การสนับสนุนนโยบายระดับอำเภอ ความร่วมมือสหสาขาวิชาชีพ และการพัฒนาความรู้ของครอบครัว การดำเนินงานเชิงระบบสามารถเพิ่มการคัดกรองภาวะซีดจาก 65% เป็น 100% (p<0.001) อัตราภาวะโลหิตจางจากการขาดธาตุเหล็กลดลงจาก 24.7% เหลือ 13.5% (p=0.02) เด็กที่มีภาวะซีดได้รับการรักษาครบ 100% เพิ่มขึ้นจาก 72% (p<0.001) ค่าเฉลี่ย Hct เพิ่มจาก 29.5% เป็น 33.5% (p=0.03) และการคัดกรองพัฒนาการพบเด็กสงสัยล่าช้า 38 รายซึ่งได้รับการติดตามแก้ไขครบถ้วน