การศึกษาเชิงคุณภาพการใช้ยาปฏิชีวนะอย่างสมเหตุผลในชุมชน : กรณีศึกษาประชาชนที่อาศัยอยู่ในจังหวัดนครนายก
คำสำคัญ:
การศึกษาเชิงคุณภาพ, การใช้ยาปฏิชีวนะอย่างสมเหตุผล, ชุมชน, ประชาชน, จังหวัดนครนายกบทคัดย่อ
งานวิจัยเชิงสำรวจวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาข้อมูลเชิงลึกเกี่ยวกับการใช้ยาปฏิชีวนะอย่างสมเหตุผลของประชาชนในชุมชน ผ่านทางการสัมภาษณ์เชิงลึก ใน 4 ประเด็นหลัก ได้แก่ ความรู้พื้นฐานเกี่ยวกับยาปฏิชีวนะ พฤติกรรมการซื้อยาและใช้ยาปฏิชีวนะเมื่อเจ็บป่วย ช่องทางการเข้าถึงยาปฏิชีวนะ และช่องทางการรับข้อมูลในการใช้ยาปฏิชีวนะ โดยผู้ให้ข้อมูลคือ ประชาชนซึ่งอาศัยอยู่ในจังหวัดนครนายก จาก 4 อำเภอ ได้แก่ อำเภอเมืองนครนายก อำเภอบ้านนา อำเภอองครักษ์ และอำเภอปากพลี จำนวน 22 คน คัดเลือกตัวแทนผู้ให้ข้อมูลด้วยวิธี Snowball technique
จากผลการศึกษาพบว่าผู้ให้ข้อมูลส่วนใหญ่ขาดความเข้าใจในความแตกต่างระหว่างยาปฏิชีวนะกับยาแก้อักเสบ และระหว่างวิธีการรักษาการเจ็บป่วยจากการติดเชื้อไวรัส กับการติดเชื้อแบคทีเรีย จึงทำให้มีพฤติกรรมการซื้อยาใช้เองจากร้านขายยา และร้านชำเมื่อเจ็บป่วยด้วยสามโรคหลัก ได้แก่ หวัดเจ็บคอ ท้องเสียอาหารเป็นพิษ และเป็นแผลสด นอกจากนี้ผู้ให้ข้อมูลแสดงความคิดเห็นว่า ภายในชุมชนยังขาดการประชาสัมพันธ์เรื่องการใช้ยาปฏิชีวนะอย่างสมเหตุผล รวมถึงการที่โรงพยาบาลของรัฐ และคลินิกยังคงมีการสั่งจ่ายยาปฏิชีวนะมากกว่าร้อยละ 50 ในสามโรคหลัก
เอกสารอ้างอิง
Sirisinsuk Y. Rational drug use. Thai drug watch Newsletter 2015;7(28):1-26.
Kiatying-Angsulee N. Antibiotic awareness week. Thai drug watch Newsletter 2016;8(32):1-30.
O’ Neill J (Chaired). Review on Antimicrobial Resistance: Tackling a Crisis for the Health and Wealth of Nations. Supported by the Welcome Trust and the UK Government; 2014.
United Nations meeting on antimicrobial resistance. Bull World Health Organ 2016;94:638–639. [doi: 10.2471/BLT.16.020916]
World Health Organization. Global Action Plan on Antimicrobial Resistance World Health Organization 2015 [internet]. [Cited 18 Dec 2019]. Available from: http://www.wpro.who.int/entity/drug_resistance/resources/global_action_ plan_eng.pdf.
World Health Organization. Evaluation of antibiotic awareness campaigns. Report 2016[Internet]. Geneva: Expert Committee on the Selection and Use of Essential Medicines Policy, Access and Use (PAU); 2016. [Cited 23 Dec 2019]. Available from: http://www.who.int/selection_medicines/committees/expert/21/applications/s6_antibiotic_ awareness_campaigns.pdf.
The national strategic plan on antimicrobial resistance 2017-2021 Thailand. Report 2016 [Internet]. [Cited 25 Dec 2019]. Available from: http://narst.dmsc.moph.go.th/documentation/AMR%20strategy%202560-2564.pdf
Booddawong B, Kiatying-Angsulee N, Wanleepong K, Boonmanus L, . Kadsomboon O, Dokbua J, et al. Sources and distribution of unlawful medicines in 8 provinces of Thailand: to inform the public policy change. IJPS 2016;11(Supplement):260-268.
Jayasvasti I, Urwannachotima N, Teekasap P. System Dynamics Analysis of Factors affect Rational Antibiotic Use Behavior in Public Sector Provincial Level Model: A case study of Nakhon Nayok Province. Research report. Nonthaburi, Thailand: Health System Research Institute; 2019. (in Thai)
World Health Organization. Promoting rational use of medicines: core components.WHO Policy and Perspectives on Medicine. WHO/EDM/2002.3. Geneva: World Health Organization; 2002
Goossens H, Ferech M, Vander SR, Elseviers M. Outpatient antibiotic use in Europe and association with resistance: a cross-national database study. Lancet 2005;365:579–87.
Cadieux G, Tamblyn R, Dauphinee D, Libman M. Predictors of inappropriate antibiotic prescribing among primary care physicians. CMAJ 2007;177(8):877-83.
Tansatian P. Characteristics of Thai’s drug use. Journal of hematology and transfusion medicine 2009;19(4):309-316.
Prasertsuk S. Wattananamkul V. Drug Use in Social and Cultural Dimension of Urban Community. IJPS 2011;7(1):52-61.
Kidpun P, Sitthiworanan C. Antimicrobial resistance crisis to rational drug use. FDA Journal 2018;25(2):11-14.
Boonrat M. Behavior of buying drug stores of people in Songkhla province. Phuket Rajabhat University Academic Journal 2014;10(1):22-46.
ChuengsatiansupK, Sri-NgernyuangL, and Paonil W. Medicine andCommunity Social and Cultural Dinention. Nonthaburi: Society and health institute; 2007.
Chaipichit N, Jarernsiripornkul N, and Chumworathayi P. Knowledge, Understanding of Drug Allergy and Drug Allergy Card Carrying Behavior of Drug Allergic Patients in Srinagarind Hospital. Srinagarind Medical Journal 2009;24(3):224-230.
Suwannaprom P, Chowwanapoonpohn H, Suttajit S, Awiphan R, Wientong P, Rueanpang T. Mechanism and factors toward rational use of drugs in people sector. Research report. Nonthaburi, Thailand: Health System Research Institute; 2012. (in Thai).
Lomas K, Chanthapasa K. The situation of radio advertisement of drug and food claimed as drug in Phraibueng Municipality, Sisaket Province. Isan Journal of Pharmaceutical Sciences 2012;8(1).
Chuengsatiansup k, Sringernyuang L, Paonil w. Social and cultural dimension of community drug use. Health System Research Institute; 2007.
Safety for All from Unlawful Medicine, Monitoring and Management.Drug System Monitoring and Development Program (DMD). Thaidrugwatch 2013; 5(17): 3-26.
