การจัดการทางการยศาสตร์เพื่อลดความผิดปกติทางระบบกระดูกโครงร่างและกล้ามเนื้อจากการทำงาน ของพนักงานอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์แห่งหนึ่ง
คำสำคัญ:
ความผิดปกติทางระบบกระดูกโครงร่างและกล้ามเนื้อ, การจัดการทางการยศาสตร์, พนักงานอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์บทคัดย่อ
การศึกษานี้เป็นการวิจัยกึ่งทดลอง มีเพื่อประเมินผลระบบการดำเนินงานการยศาสตร์ก่อนและหลังของพนักงานบริษัทที่เกี่ยวกับการผลิตอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ และเพื่อเสนอแนะปรับปรุงท่าทางการทำงานให้เหมาะสมตามหลักการยศาสตร์ โดยกลุ่มตัวอย่างจากตารางกำหนดกลุ่มตัวอย่างของ SEG หรือ Similar Exposure Group ได้ขนาดกลุ่มตัวอย่าง พนักงานตำแหน่ง แผนก HDD 188 คน ดังนี้ Comb: 76 คน (40.42%), Coil: 45 คน (23.94%), Assembly: 67 คน (35.64%) เครื่องมอืที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบประเมินความเสี่ยงทางการยศาสตร์ เช่น REBA (Rapid Entire Body Assessment) และ RULA (Rapid Upper Limb Assessment) ผลการวิจัย พบว่า Comb ความเสี่ยงปานกลาง จำนวน 42 คน ความเสี่ยงต่ำ จำนวน 34 คน, Coil ความเสี่ยงปานกลาง จำนวน 4 คน ความเสี่ยงต่ำ จำนวน 41 คน, Assembly ความเสี่ยงสูง จำนวน 3 คน ความเสี่ยงปานกลาง เท่ากับ 4 คน ความเสี่ยงต่ำ จำนวน 60 คน รวม ระดับความเสี่ยงปานกลางถึงสูง จำนวน 53 คน หลังจากประเมินเบื้องต้น ได้ดำเนินการ อบรมให้ความรู้ด้านการยศาสตร์แก่พนักงานกลุ่ม เสี่ยง 53 คน เพื่อส่งเสริมการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมและท่าทางในการทำงานให้เหมาะสมผลการประเมินซ้ำ (Post-test) ผลการประเมินหลังการอบรมแสดงให้เห็นว่า ระดับความเสี่ยงลดลงอย่างมีนัยสำคัญ คือ Comb ความเสี่ยงปานกลาง จำนวน 4 คน ความเสี่ยงต่ำ จำนวน 38 คน, Coil ความเสี่ยงปานกลาง จำนวน 0 คน ความเสี่ยงต่ำ จำนวน 4 คน , Assembly ความเสี่ยงปานกลาง จำนวน 3 คน ความเสี่ยงต่ำ จำนวน 4 คน
เอกสารอ้างอิง
สำนักโรคจากการประกอบอาชีพและสิ่งแวดล้อม กรมควบคุมโรค. คู่มือการพัฒนาศักยภาพเครือข่ายการจัดบริการอาชีวอนามัยให้กับแรงงานในชุมชนด้านการยศาสตร์ (พิมพ์ครั้งที่1). นนทบุรี: สำนักโรคจากการประกอบอาชีพและสิ่งแวดล้อม; 2559.
วรพล สงชุม, เสรีย์ ตู้ประกาย, ปิยะรัตน์ ปรีย์มาโนช, นันท์นภัสร อินยิ้ม, โกวิท สุวรรณหงษ์ & วัฒนา จันทะโคตร. (2024). การประเมินความเสี่ยงทางการยศาสตร์ต่อความผิดปกติทางระบบกล้ามเนื้อ และกระดูกโครงร่าง ของกลุ่มพนักงานที่ปฏิบัติงานในโรงงานผลิตชิ้นส่วนยานยนต์ประเภทพลาสติกแห่งหนึ่ง. วารสารสิ่งแวดล้อมศึกษาการแพทย์และสุขภาพ, 9(3), 153-159.
สุพร มีเกียรติกุลธร. (2015). การปรับปรุงสภาพงานโดยใช้หลักการยศาสตร์แบบมีส่วนร่วมเพื่อลดความเสี่ยงที่มือของคนงานในโรงงานผลิตและประกอบชุดสายไฟในรถยนต์แห่งหนึ่งใน จ.ระยอง. รายงานการประชุมวิชาการและนำเสนอผลการวิจัยระดับชาติและนานาชาติกลุ่มระดับชาติด้านมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 6(2), 578-587.
อารยา วุฒิกุล ,ชวพรพรรณ จันทร์ประสิทธ และธานี แก้วธรรมานุกูล (2020). ปัจจัยด้านการยศาสตร์และอาการผิดปกติในระบบโครงร่างกล้ามเนื้อในแรงงานหัตถกรรมไม้ไผ่. Nursing Journal CMU, 47(2), 37-49.
ศิริพงษ์ หมูคำ, ศรชัย ปอนตา, สุเทพ มหัคคต จิตต์ & พงศกร สุรินทร์. (2015). การประเมินท่าทางการทำงานของผู้ปฏิบัติงานด้านการซ่อมชิ้นส่วนรถจักรยานยนต์. Kasem Bundit Engineering Journal, 5(1), 13-29.
คุณากร สินธพพงศ์, จันทร์ทิพย์ อินทวงศ์, & สุนทร เหรียญภูมิการกิจ. (2014). รายงานผู้ป่วยภาวะความผิดปกติจากการบาดเจ็บสะสมในโรงงานทำหมวกกันน็อกจังหวัดระยอง. วารสาร สาธารณสุข มหาวิทยาลัยบูรพา, 8 (1), 115-128.
พรรณวดี ระดิ่งหิน, ปิยะรัตน์ ปรีย์มาโนช & เสรีย์ ตู้ประกาย. (2025, May). การประเมินท่าทางการทำงานและอาการผิดปกติของระบบกล้ามเนื้อและโครงสร้างกระดูกของพนักงานผสมสีในโรงงานพลาสติกแห่งหนึ่ง. In The 15th Benjamit National and International Conference (pp. 504-513).
ณัฐพล พิมพ์พรมมา. (2022). การประเมินความเสี่ยงของท่าทางการทำงาน และความเมื่อยล้าของพนักงานเก็บขยะในเขตอำเภออู่ทองจังหวัดสุพรรณบุรี. วารสารวิจัยและพัฒนาระบบสุขภาพ, 15(3), 225-238.
Ponprathom, Y., Horadal, P., Sawangcharoen, K., Sarawong, N., & Meemamae, P. (2023). ปัจจัย คุกคามสุขภาพและบรรยากาศความปลอดภัยในการทำงานในอุตสาหกรรมเฟอร์นิเจอร์ของสถานประกอบ การขนาดเล็ก : Occupational Health Hazards and Work Safety Climate in the Furniture Industry of Small Enterprises. Advanced Science Journal, 23(2), R105-R124.
Kittijaruwattana, J., Pooworakulchai, C., Tuprakay, S., & Premanoch, P. (2025). ความผิดปกติทาง ระบบกล้ามเนื้อและโครงร่างกระดูกจากการทำงานในพนักงานโรงเลื่อยไม้ : การทบทวนงานวิจัยอย่างมี ระบบ. KKU Research Journal (Graduate Studies), 25(3), 1-12.
Ansari, N. A., & Sheikh, M. J. (2014). Evaluation of work Posture by RULA and REBA: A Case Study. IOSR Journal of Mechanical and Civil Engineering, 11(4), 18-23.
