ปริมาณการบริโภคคาร์โบไฮเดรตและปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับการบริโภคคาร์โบไฮเดรตในผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2
คำสำคัญ:
คาร์โบไฮเดรต, ปัจจัยที่เกี่ยวข้อง, ผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2บทคัดย่อ
การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินปริมาณการบริโภคคาร์โบไฮเดรตและปัจจัยที่เกี่ยวข้องในผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 โดยรูปแบบการศึกษาเชิงสำรวจแบบภาคตัดขวางในผู้ป่วยจำนวน 282 ราย ที่เข้ารับบริการที่โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านธาตุ อำเภอเพ็ญ จังหวัดอุดรธานี โดยใช้วิธีการสุ่มตัวอย่างแบบหลายขั้นตอน เก็บข้อมูลการบริโภคอาหารด้วยแบบสัมภาษณ์การบริโภคอาหารย้อนหลัง 24 ชั่วโมง วิเคราะห์หาพลังงานและสารอาหารที่ได้รับด้วยโปรแกรม INMUCAL Version 4.0 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนานำเสนอด้วยจำนวน ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน วิเคราะห์หาปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับปริมาณการบริโภคคาร์โบไฮเดรตด้วยสถิติการถดถอยเชิงเส้นแบบพหุคูณ
ผลการศึกษา พบว่า กลุ่มตัวอย่างได้รับพลังงานทั้งหมดเฉลี่ยที่ 1,244.15 ± 483.35 กิโลแคลอรี่ต่อวัน โดยได้รับปริมาณคาร์โบไฮเดรตเฉลี่ยที่ 177.77 ± 2.79 กรัมต่อวัน คิดเป็นสัดส่วน ร้อยละ 57.19 ± 10.93 ของพลังงานทั้งหมดที่ได้รับต่อวัน ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับปริมาณการบริโภคคาร์โบไฮเดรตของกลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ เพศหญิง (Coef. Adjusted = -12.92, 95%CI = -23.83 ถึง -2.01, P-value = 0.02) อายุที่เพิ่มขึ้น (Coef. Adjusted = -0.83, 95%CI = -1.65 ถึง -0.012, P-value = 0.047) และระดับการศึกษาสูงกว่ามัธยมศึกษา (Coef. Adjusted = -23.43,95%CI = -38.75 ถึง -8.12, P-value = 0.03)
เอกสารอ้างอิง
กองโรคไม่ติดต่อ กรมควบคุมโรค.(2566). กรมควบคุมโรค รณรงค์วันเบาหวานโลก 2566 มุ่งเน้นให้ความรู้ประชาชนถึงความเสี่ยงโรคเบาหวาน และหากตรวจพบก่อนจะลดภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรงได้ [อินเทอร์เน็ต]. ค้นเมื่อ 3 ธ.ค. 2566. เข้าถึงได้จาก: https://ddc.moph.go.th/brc/
ธนรัตน์ เขียวลายเลิศ.(2566). ‘เบาหวาน’ ฆ่าคนไทยวันละ 200 ศพ 50% ของผู้ป่วยไม่รู้ตัว เพราะหมอไม่กล้าบอก แพทย์แนะ ‘เจาะเลือด’ หลังกินข้าว จะเห็น ‘ระดับน้ำตาล’ จากมื้ออาหารได้ชัด [อินเทอร์เน็ต]. ค้นเมื่อ 3 ธ.ค. 2566. เข้าถึงได้จาก: https://www.thecoverage.info/news/content/4214
American Diabetes Association.(2017). Diabetes Care [อินเทอร์เน็ต]. 2017. เข้าถึงเมื่อ 14 มิ.ย. 2565. เข้าถึงได้จาก: https://care.diabetesjournals.org/content/diacare/sup-pl/2016/12/15/40.Supplement_1.DC1/DC_40_S1_final.pdf
สมาคมโรคเบาหวานแห่งประเทศไทย ในพระราชูปถัมภ์สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี.(2560). แนวทางเวชปฏิบัติสำหรับโรคเบาหวาน 2560. กรุงเทพฯ: สมาคมโรคเบาหวานแห่งประเทศไทย; 2560.
American Diabetes Association.(2022). Standards of Medical Care in Diabetes 2022. Diabetes Care. 2022;45(1):S63–S65.
McArdle PD, Greenfield SM, Rilstone SK, Narendran P, Haque MS, Gill PS.(2019). Carbohydrate restriction for glycaemic control in Type 2 diabetes: a systematic review and meta-analysis. Diabet Med. 2019;36(3):335–48.
Feinman RD, Pogozelski WK, Astrup A, Bernstein RK, Fine EJ, Westman EC, et al.(2015). Dietary carbohydrate restriction as the first approach in diabetes management: Critical review and evidence base. Nutr. 2015;31(1):1–13.
สุธินีย์ เขียวดี, บำเหน็จ แสงรัตน์.(2563). การบริโภคคาร์โบไฮเดรตในผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ที่ควบคุมระดับน้ำตาลไม่ได้ ที่คลินิกเบาหวาน โรงพยาบาลมหาราชนครเชียงใหม่. เชียงใหม่เวชสาร. 2563;59(4):227–39.
วินัฐ ดวงแสนจันทร์, ศิริรัตน์ ปานอุทัย, ณัฐธยาน์ สุวรรณคฤหาสน์, ณัฐพงศ์ โฆษชุณหนันท์.(2565). การบริโภคคาร์โบไฮเดรตและฮีโมโกลบินเอวันซีในผู้สูงอายุที่เป็นโรคเบาหวานชนิดที่ 2. วารสารพยาบาลสารมหาวิทยาลัยเชียงใหม่. 2565;49(3):122–33.
จงรัก ทองน้อย.(2560). พฤติกรรมการบริโภคอาหารและภาวะโภชนาการของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่เข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลเกาะสมุย จังหวัดสุราษฎร์ธานี. วารสารโรงพยาบาลมหาสารคาม. 2560;14(1):11–22.
ศิริพร นิธิวัฒน์, สุปรียา ตันสกุล, มณีรัตน์ ธีระวิวัฒน์, นิรัตน์ อิมามี.(2558). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการบริโภคอาหารในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2. 2558.
ดวงหทัย แสงสว่าง, อโนทัย ผลิตนนท์เกียรติ, นิลาวรรณ งามขำ.(2561). ปัจจัยที่มีผลต่อพฤติกรรมการลดระดับน้ำตาลในเลือดของผู้ป่วยโรคเบาหวาน โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบางปูใหม่ จังหวัดสมุทรปราการ. 2561.
Health Data Center: HDC จังหวัดอุดรธานี.(2565). ศูนย์เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข กลุ่มงานโรคไม่ติดต่อเรื้อรังโรคเบาหวาน [อินเทอร์เน็ต]. ค้นเมื่อ 5 ต.ค. 2565. เข้าถึงได้จาก: https://hdc.moph.go.th/hdc/main/
ณัฐพงศ์ โฆษชุณหนันท์.(2556). ตำราการป้องกันและรักษาโรคเท้าในผู้ป่วยเบาหวาน. พิมพ์ครั้งที่ 2. เชียงใหม่: ร้านทริคธิงค์; 2556.
อรพิณท์ ฟักแฟง.(2565). วิเคราะห์ปัจจัยเพื่อทำนายพฤติกรรมการส่งเสริมสุขภาพของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล ตำบลบางกระดี อำเภอเมืองปทุมธานี จังหวัดปทุมธานี. วารสารอนามัยสิ่งแวดล้อมและสุขภาพชุมชน. 2565;7(2):พ.ค.–ส.ค.
เนตรนภา อิ่มสาราญ, ธีรศักดิ์ พาจันทร์, สุพัฒน์ อาสนะ.(2566). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดของผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ตามรูปแบบการให้บริการตามแนวปฏิบัติการแพทย์วิถีใหม่ของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล จังหวัดบุรีรัมย์. วารสารมหาวิทยาลัยวงษ์ชวลิตกุล. 2566;36(1):1–18.
Anderson JW, Randles KM, Kendall CW, Jenkins DJ.(2004). Carbohydrate and fiber recommendations for individuals with diabetes: a quantitative assessment and meta-analysis of the evidence. J Am Coll Nutr. 2004;23(1):5–17.
ภัสราภรณ์ ทองภูธรณ์, สุวลี โล่วิรกรณ์.(2563). พฤติกรรมการบริโภคอาหารของผู้ป่วยเบาหวานที่ควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดไม่ได้ที่มารับบริการคลินิกเบาหวาน โรงพยาบาลกุดจับ จังหวัดอุดรธานี. วารสารวิจัยสาธารณสุขศาสตร์มหาวิทยาลัยขอนแก่น. 2563;13(1):23–32.
Bennett E, Peters SAE, Woodward M.(2018). Sex differences in macronutrient intake and adherence to dietary recommendations: findings from the UK Biobank. BMJ Open. 2018;8(4):e020017.
Schwingshackl L, Hoffmann G, Lampousi AM, Knüppel S, Iqbal K, Schwedhelm C, et al.(2018). Foodngroups and risk of type 2 diabetes mellitus: A systematic review and meta-analysis of prospective studies. Eur J Epidemiol. 2018;32(5):363–75.
จิระเดช ทองเรือง.(2565). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการบริโภคอาหารของผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2อำเภอบางใหญ่ จังหวัดนนทบุรี. วารสารศาสตร์สาธารณสุขและนวัตกรรม. 2565;2(2):40–54.
Drewnowski A, Rehm CD.(2015). Socioeconomic gradient in diet quality translates into differences in longevity. Proc Natl Acad Sci U S A. 2015;112(27):8501–6.
