ผลของโปรแกรมการให้คำปรึกษาเพื่อเสริมสร้างพลังสุขภาพจิตและลดความเครียด ในผู้ดูแลผู้ป่วยโรคจิตเภทเรื้อรัง โรงพยาบาลวานรนิวาส จังหวัดสกลนคร
คำสำคัญ:
การให้คำปรึกษา, พลังสุขภาพจิต, ความเครียด, โรคจิตเภทเรื้อรังบทคัดย่อ
การศึกษากึ่งทดลองนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมการให้คำปรึกษาเพื่อเสริมสร้างพลังสุขภาพจิตและลดความเครียด ในผู้ดูแลผู้ป่วยโรคจิตเภทเรื้อรัง โรงพยาบาลวานรนิวาส จังหวัดสกลนคร กลุ่มตัวอย่างคือ ผู้ดูแลผู้ป่วยโรคจิตเภทเรื้อรังที่รับยาในคลินิกจิตเวช โรงพยาบาลวานรนิวาส เลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง จำนวน 30 คน ดำเนินการศึกษาระหว่างวันที่ 1 สิงหาคม – 31 ตุลาคม 2568 เครื่องมือในการทดลองคือ โปรแกรมการให้คำปรึกษาเพื่อเสริมสร้างพลังสุขภาพจิตและลดความเครียดสำหรับผู้ดูแลผู้ป่วยโรคจิตเภทเรื้อรัง เครื่องมือในการเก็บข้อมูลประกอบด้วย แบบบันทึกข้อมูลทั่วไปของกลุ่มตัวอย่าง แบบประเมินพลังสุขภาพจิต และแบบประเมินความเครียด วิเคราะห์ข้อมูลทั่วไปโดยใช้สถิติพื้นฐาน ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน สถิติเปรียบเทียบใช้ Paired t-test
ผลการศึกษาพบว่าหลังได้รับโปรแกรมการให้คำปรึกษากลุ่มตัวอย่างมีคะแนนเฉลี่ยพลังสุขภาพจิตภาพรวมสูงกว่าก่อนได้รับโปรแกรมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 (t=-12.731, p<0.001) และเมื่อเปรียบเทียบรายด้านพบว่าคะแนนเฉลี่ยพลังสุขภาพจิตด้านความทนทานทางอารมณ์ ด้านกำลังใจ และด้านการจัดการกับปัญหา หลังได้รับโปรแกรมสูงกว่าก่อนได้รับโปรแกรมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 (t=-9.256, p<0.001; t=-7.569, p<0.001; t=-6.338, p<0.001 ตามลำดับ) และคะแนนเฉลี่ยความเครียดหลังได้รับโปรแกรมต่ำกว่าก่อนได้รับโปรแกรมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 (t=4.687, p<0.001)
เอกสารอ้างอิง
American Psychiatric Association. Diagnostic and statistical manual of mental disorder 5th ed. Arlington, VA: American Psychiatric Association 2013,87-122.
มาโนช หล่อตระกูลและปราโมทย์ สุคนิชย์. จิตเวชศาสตร์รามาธิบดี (พิมพ์ครั้งที่ 10). กรุงเทพมหานคร: ภาควิชาจิตเวชศาสตร์ คณะแพทย์ศาสตร์ โรงพยาบาลรามาธิบดี มวิทยาลัยมหิดล;2558.
Ayuso-Gutiérrez JL, & de Río Vega JM. Factors influencing relapse in the long-term course of schizophrenia. Schizophrenia Research 1977,199-206.
Malla AK & Norman RM. Prodromal symptoms in schizophrenia. British Journal of Psychiatry 1994, 164,487-493.
Meijel BV, Gagg MVD, Kahn RS, Grypdonck MHF. Relapse prevention in patients with Schizophrenia. Archives of Psychiatric Nursing 2003,17(3),117-125.
Mueser KT & McGurk S. Schizophrenia. The Lancet 2004, 363, 2063-2072.
Kapur RL. The burden on the family of a psychiatric patient: Development of an interview schedule. Br J Psychiatry 1981,138,332-335.
Awad AG, & Voruganti LN. The burden of schizophrenia on caregivers: A review. Pharmacoeconomic 2008, 26(2), 149 -162.
มาโนช หล่อตระกูล. คู่มือการดูแลผู้มีปัญหาสุขภาพจิตและจิตเวชสำหรับแพทย์. กรุงเทพฯ: บริษัทเรดิเอชั่น;2544.
Hulya Y, Cenk A, & Suleyman G. Depression, Anxiety and Quality of life in Caregivers of Long-Term Home Care Patients. Archives of Psychiatric Nursing 2014,28(3),193-196.
กรมสุขภาพจิต. คู่มือคลายเครียด (ฉบับปรับปรุงใหม่). นนทบุรี: กระทรวงสาธารณสุข;2555.
อังศินันท์ อินทรกำแหง. การสังเคราะห์งานวิจัยที่เกี่ยวกับความเครียดและการเผชิญความเครียดของคนไทย. วารสารพฤติกรรมศาสตร์ 2551,14(1),135-150.
กีรติญา ไทยอู่. ความเครียดและการเผชิญความเครียดของผู้ดูแลผู้สูงอายุโรคจิตเวช. กรุงเทพมหานคร: กรมควบคุมโรคกระทรวงสาธารณสุข;2558.
Gupta A, Solanki RK, Koolwal GD, Gehlot S. Psychological well-being and burden in caregivers of patients with schizophrenia. International Journal of Medical Science and Public Health 2015,4(1),70-76.
มาโนช หล่อตระกูล, ธนิตา ตันตระรุ่งโรจน์, และนิดา ลิ้มสุวรรณ. ตำราพฤติกรรมศาสตร์ทางการแพทย์. กรุงเทพฯ: ภาควิชาจิตเวชศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล;2559.
กรมสุขภาพจิต. คู่มือการให้การปรึกษาเพื่อเสริมสร้างพลังสุขภาพจิต. นนทบุรี: สำนักพัฒนาสุขภาพจิต กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข;2552.
กริณี สังข์ประคอง. โปรแกรมการเสริมสร้างพลังสุขภาพจิตต่อพลังสุขภาพจิตในผู้ดูแลผู้ป่วยโรคจิตเภทที่มีพฤติกรรมรุนแรง. วารสารวิจัยและนวัตกรรมทางสุขภาพ 2562,2(2),1-20.
คณิติน จรโคกกรวด. ผลของการให้คำปรึกษารายบุคคลแบบออนไลน์ตามทฤษฏีการปรับความคิดและพฤติกรรมเพื่อลดความเครียด. ปริญญาการศึกษามหาบัณฑิตสาขาวิชาจิตวิทยา บัณฑิตวิทยาลัยมหาวิทยาลัยมหาสารคาม. มหาสารคาม: มหาวิทยาลัยมหาสารคาม; 2564.
กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข. แบบประเมินความเครียด (ST-5) [อินเตอร์เน็ต]. เข้าถึงเมื่อวันที่ 10 พฤษภาคม 2568. แหล่งข้อมูล https://dmh.go.th/test/Download/view.asp?id=18
Polit DF, & Hunger BP. Nursing Research: Principle and Methods. (6th ed.) Philadelphia: Lippincott Williams & Wilkins;1999.
นิพิฐพนธ์ สนิทเหลือ, วัชรีพร สาตร์เพชร์ และญาดา นภาอารักษ์. . การคำนวณกลุ่มตัวอย่างโดยใช้โปรแกรมสำเร็จรูป G* Power[อินเตอร์เน็ต]. ม.ป.ป. [เข้าถึงเมื่อวันที่ 10 พฤษภาคม 2568]. แหล่งข้อมูล file:///C:/Users/Lenovo/Downloads/181958-Article%20Text-595652-1-10-20190623%20(5).pdf
อรุณ จิรวัฒน์กุล. สถิติทางวิทยาศาสตร์สุขภาพเพื่อการวิจัย. กรุงเทพฯ: วิทยพัฒน์;2556.
สมภพ เรืองตระกูล. โรคจิตเภท: ตำราจิตเวชศาสตร์ (พิมพ์ครั้งที่ 6). กรุงเทพมหานคร: เรือนแก้วการพิมพ์; 2542.
มาโนช หล่อตระกูลและปราโมทย์ สุคนิชย์. โรคจิตเภท. โครงการตำราและเอกสารวิชาการภาควิชาจิตเวชศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล. กรุงเทพมหานคร: เมดอินโฟ;2542.
สุดสาคร จำมั่น, นพพร ว่องสิริมาศ, และ วารีรัตน์ ถาน้อย. ประสิทธิผลของโปรแกรมการจัดการความเครียดต่อสุขภาวะทางจิตใจของผู้ดูแลผู้ป่วยจิตเภทในชุมชน. วารสารการพยาบาลจิตเวชและสุขภาพจิต 2563,34(3),62-76.
