การพัฒนารูปแบบการดูแลผู้ป่วยโรคต้อเนื้อที่เข้ารับการผ่าตัดแบบวันเดียวกลับ (One day surgery) เพื่อให้ผู้ป่วยเข้าถึง เข้าใจ ปลอดภัย และประทับใจบริการ โรงพยาบาลกุมภวาปี จังหวัดอุดรธานี
คำสำคัญ:
การผ่าตัดแบบวันเดียวกลับ, โรคต้อเนื้อ, การพัฒนารูปแบบการดูแล, ความปลอดภัยของผู้ป่วยบทคัดย่อ
การวิจัยเชิงปฏิบัติการ (Action research) มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสถานการณ์และปัญหา พัฒนารูปแบบการดูแล และศึกษาผลการใช้รูปแบบการดูแลผู้ป่วยโรคต้อเนื้อที่เข้ารับการผ่าตัดแบบวันเดียวกลับ กลุ่มตัวอย่างประกอบด้วย เชิงคุณภาพ ได้แก่ ทีมสหวิชาชีพ จำนวน 15 คน เชิงปริมาณ ได้แก่ ผู้ป่วยโรคต้อเนื้อ จำนวน 48 คน ระยะเวลา 12 เดือน ตั้งแต่ตุลาคม พ.ศ. 2567 ถึง ตุลาคม พ.ศ. 2568 ดำเนินการวิจัยโดยใช้กระบวนการ DALI ร่วมกับหลักการ LEAN เก็บรวบรวมข้อมูลแบบผสมผสาน ทั้งข้อมูลเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ เครื่องมือที่ใช้ประกอบด้วย แนวทางการสนทนากลุ่ม แนวทางการดูแลผู้ป่วย แบบเก็บข้อมูลทั่วไป แบบเก็บข้อมูลทางคลินิก แบบประเมินความรู้ความเข้าใจ และแบบประเมินความพึงพอใจ วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา เปรียบเทียบก่อนหลังพัฒนาด้วย Paired t-test ข้อมูลเชิงคุณภาพใช้การวิเคราะห์เนื้อหา
ผลการวิจัยพบว่า รูปแบบการดูแลที่พัฒนาขึ้นประกอบด้วย 5 องค์ประกอบสำคัญ ได้แก่ การเข้าถึงบริการ ความเข้าใจ ความปลอดภัย ความประทับใจ และการทำงานเป็นทีม ผลลัพธ์ตาม EI3O พบว่า อัตราการยกเลิกผ่าตัดลดลงจากร้อยละ 2.50 เป็นร้อยละ 0.00 อัตราภาวะแทรกซ้อนลดลงจากร้อยละ 3.20 เป็นร้อยละ 0.00 ระยะเวลารอคอยลดลงจาก 2.68 ชั่วโมงเป็น 1.15 ชั่วโมง ความรู้ความเข้าใจของผู้ป่วยเพิ่มขึ้นจาก 2.98 ± 0.85 เป็น 4.35 ± 0.68 และความพึงพอใจเพิ่มขึ้นจาก 3.08 ± 0.96 เป็น 4.68 ± 0.58 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 (t = 8.42, 9.15 ตามลำดับ)
เอกสารอ้างอิง
Detels, R., & Dhir, S. P. (1967). Pterygium: A geographical study. Archives of Ophthalmology, 78(4), 485-491.
McCarty, C. A., Fu, C. L., & Taylor, H. R. (2000). Epidemiology of pterygium in Victoria, Australia. British Journal of Ophthalmology, 84(3), 289-292.
สมศักดิ์ อรรฆศิลป์. (2560). นำร่อง 12 โรคผ่าตัดวันเดียวกลับบ้านได้. สืบค้นจาก https://www.hfocus.org/content/2017/12/15085
อวยพร จงสกุล, นารีรัตน์ อยู่สมบูรณ์ และศิริกุล การุณเจริญพาณิชย์. (2563). การพัฒนารูปแบบการดูแลผู้ป่วยที่ได้รับการผ่าตัดแบบวันเดียวกลับแบบครบวงจรของโรงพยาบาลพหลพลพยุหเสนา. วารสารแพทย์เขต 4-5, 39(1), 109-125.
Kolisek, F. R., McGrath, M. S., Jessup, N. M., Monesmith, E. A., & Mont, M. A. (2009). Comparison of outpatient versus inpatient total knee arthroplasty. Clinical Orthopaedics and Related Research, 467(6), 1438-1442.
ทวีชัย วิษณุโยธิน. (2562). ผ่าตัดวันเดียวกลับ: สิ่งที่จะมา Disrupt ระบบสาธารณสุขไทย. สืบค้นจาก https://www.hfocus.org/content/2020/01/18313
ปิยวรรณ ลิ้มปัญญาเลิศ. (2560). SIMPLE หลักความปลอดภัยผู้ป่วย ผ่าตัดปลอดภัย ไม่ติดเชื้อ ใช้ยาเหมาะสม. สืบค้นจาก https://www.hfocus.org/content/2017/09/14598
ชญานิศ ธัมธนพัฒน์. (2564). การพัฒนาระบบการผ่าตัดและการดูแลผู้ป่วยผ่าตัดแบบวันเดียวกลับ (One Day Surgery: ODS) โรงพยาบาลสิรินธร จังหวัดขอนแก่น. วารสารอนามัยสิ่งแวดล้อมและสุขภาพชุมชน, 6(1), 57-63.
Warnakulasuriya, S. R., Patel, R. C., Singleton, G. F., & Moonesinghe, S. R. (2020). Patient-reported outcomes for ambulatory surgery. Current Opinion in Anaesthesiology, 33(6), 768-773. https://doi.org/10.1097/ACO.0000000000000921
ประภา ราชา, นพรัตน์ เรืองศรี และจารุภา คงรส. (2562). การพัฒนาแนวปฏิบัติการพยาบาลทางคลินิกสำหรับผู้ป่วยผ่าตัดแบบวันเดียวกลับโรงพยาบาลพิจิตร. วารสารการพยาบาลและสุขภาพ, 13(3), 1-13.
Ramalingam, S., Wang, Y., Zhang, L., Liu, X., & Chen, W. (2024). Risk factors for postoperative pain in pterygium surgery patients. Clinical Ophthalmology, 18, 873-883. https://doi.org/10.2147/OPTH.S454127
Joshi, G. P., & Ahmad, S. (2020). Enhanced recovery pathways for ambulatory surgery. Current Opinion in Anaesthesiology, 33(6), 774-780. https://doi.org/10.1097/ACO.0000000000000922
กรรณิกา ศรีษะเกษ, กุหลาบ พลเยี่ยม และสกลรัชต์ รัตนแสง. (2567). การพัฒนารูปแบบการบริการผู้ป่วยที่เข้ารับการผ่าตัดแบบวันเดียวกลับ โรงพยาบาลโพนทอง จังหวัดร้อยเอ็ด. วารสารวิจัยและพัฒนานวัตกรรมทางสุขภาพ, 5(3), 13-26.
Delpero, A. M., Bajwa, S. J. S., Nguyen, A. Q., Mazzeffi, M. A., & Leslie, J. B. (2023). Safety considerations with the current ambulatory trends: More complicated procedures and more complicated patients. Best Practice & Research Clinical Anaesthesiology, 37(3), 241-254. https://doi.org/10.1016/j.bpa.2023.04.005
นันทพร พืชพิสุทธิ์ และรัชนี หลงสวาสดิ์. (2566). ความพึงพอใจของผู้ใช้บริการต่อการพัฒนาระบบผ่าตัดแบบวันเดียวกลับในโรงพยาบาลสมเด็จพระพุทธเลิศหล้า. วารสารอนามัยสิ่งแวดล้อมและสุขภาพชุมชน, 10(1), 28-42.
Gulani, A. C., & Gulani, A. A. (2020). Cosmetic pterygium surgery: Techniques and long-term outcomes. Clinical Ophthalmology, 14, 1587-1597. https://doi.org/10.2147/OPTH.S247346
