การพัฒนารูปแบบการตรวจสอบภายในที่เกี่ยวข้องกับการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุ ของหน่วยงานในสังกัดสำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข
คำสำคัญ:
การตรวจสอบภายใน, การจัดซื้อจัดจ้าง, การบริหารพัสดุ, หน่วยงานในสังกัดสำนักงานปลัดกระทรวง, กระทรวงสาธารณสุขบทคัดย่อ
การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงสำรวจ มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนารูปแบบการตรวจสอบภายในที่มีความเหมาะสมกับบริบทของหน่วยบริการในสังกัดสำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ หน่วยของข้อมูลบางส่วนที่ผู้วิจัยได้เลือกมาเพื่อใช้เป็นตัวแทนของหน่วยข้อมูลทั้งหมดหรือประชากรในการวิจัยที่ต้องการศึกษา กำหนดขนาดกลุ่มตัวอย่างแบบการสุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง (Purposive Sampling) โดยเน้นคัดเลือกผู้ที่มีความรู้และประสบการณ์โดยตรงในโครงการที่เกี่ยวข้อง จากหน่วยงานที่อยู่ในแผนตรวจสอบภายใน จำนวน 10 แห่ง เก็บข้อมูลจากแบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้การวิเคราะห์เนื้อหา (Content Analysis) ความถี่ร้อยละ(Percentage) ค่าเฉลี่ย (Mean) ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (Standard deviation) คะแนนสูงสุด(Maximum) คะแนนต่ำสุด (Minimum) สถิติ สัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ของเพียร์สัน (Pearson Product Moment Correlation Coefficient) และ Chi – Square test
ผลการศึกษา พบว่า การตรวจสอบภายใน ในครั้งนี้แสดงให้เห็นว่า ระบบบริหารพัสดุของหน่วยงานในส่วนกลางของสำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุขยังอยู่ในระดับที่สามารถปฏิบัติตามระเบียบได้ แต่ยังไม่ถึงระดับบูรณาการ การใช้แนวทางตรวจสอบเชิงระบบ (System–Risk–Based) ทำให้สามารถมองเห็นจุดอ่อนเชิงโครงสร้างที่เป็นรากของปัญหา ไม่ใช่เพียงความผิดพลาดรายกรณี การประเมินคุณค่าที่ได้รับจากการตรวจสอบภายใน โดยภาพรวมกลุ่มตัวอย่างมีระดับความคิดเห็น เห็นด้วย ในระดับสูง (x̄ = 4.40, S.D. = 0.52) ความพึงพอใจต่อกระบวนการตรวจสอบ ผลการประเมินความพึงพอใจโดยรวมอยู่ในระดับ ดีมาก (x̄ = 4.52, S.D. = 0.25) วิธีการตรวจสอบเหมาะสมกับบริบทของหน่วยงาน มีความสัมพันธ์เชิงบวกกับตำแหน่งของผู้ตอบอย่างมีนัยสำคัญ (r = 0.677, p = 0.032) 2) โดยรวมแล้ว การตรวจสอบที่สร้างคุณค่าให้กับหน่วยงานมีความสัมพันธ์เชิงบวกกับตำแหน่งของผู้ตอบอย่างมีนัยสำคัญ (r = 0.704, p = 0.023) 3) วิธีการตรวจสอบเหมาะสมกับบริบทของหน่วยงาน มีความสัมพันธ์เชิงบวกกับการมีส่วนเกี่ยวข้องกับการตรวจสอบอย่างมีนัยสำคัญ (r = 0.659* p = 0.038) 4) ผลการตรวจสอบสามารถนำไปใช้ในการวางแผนพัฒนาระบบงานพัสดุได้ทั้งระบบงานรวมถึงการเชื่อมโยงกับงานอื่นที่เกี่ยวข้องด้วย มีความสัมพันธ์เชิงบวกกับการมีส่วนเกี่ยวข้องกับ การตรวจสอบอย่างมีนัยสำคัญ (r = 0.704* p = 0.023) 5) การสื่อสารก่อนและระหว่างการตรวจสอบที่ชัดเจน มีความสัมพันธ์เชิงบวกกับ การมีส่วนร่วมในการตรวจสอบอย่างมีนัยสำคัญ (r = 0.667, p = 0.035) 6) วิธีการตรวจสอบที่เหมาะสมกับบริบทมีความสัมพันธ์เชิงบวกกับความพึงพอใจ ต่อกระบวนการตรวจสอบอย่างมีนัยสำคัญ (r = 0.067, p = 0.032)
เอกสารอ้างอิง
Institute of Internal Auditors. (2024). The global internal audit standards. Lake Mary, FL: The Institute of Internal Auditors.
สำนักงานการตรวจเงินแผ่นดิน. (2566). รายงานการตรวจสอบรายงานการเงินของกระทรวงสาธารณสุข ประจำปีงบประมาณ 2563–2566. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานการตรวจเงินแผ่นดิน.
Senge, P. M. (2006). The fifth discipline: The art and practice of the learning organization (Rev. ed.). Doubleday.
Committee of Sponsoring Organizations of the Treadway Commission (COSO). (2013). Internal control—Integrated framework. COSO.
Bloom, B. M. (1968). Learning for Mastery. Center for the Study of Evaluation of Instructional Programs, 1, 1-12.
Committee of Sponsoring Organizations of the Treadway Commission. (2013). Internal control—Integrated framework. Durham, NC: American Institute of Certified Public Accountants (AICPA).
Committee of Sponsoring Organizations of the Treadway Commission. (2017). Enterprise risk management—Integrating with strategy and performance. Durham, NC: AICPA.
Committee of Sponsoring Organizations of the Treadway Commission. (2023). Fraud risk management guide (FRM 2023). Durham, NC: AICPA.
สำนักงานการตรวจเงินแผ่นดิน. (2566). มาตรฐานการตรวจสอบของสำนักงานการตรวจเงินแผ่นดิน พ.ศ. 2566. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานการตรวจเงินแผ่นดิน.
INTOSAI (International Organization of Supreme Audit Institutions). (2022). INTOSAI GUID 5280: Guidance for audits of public procurement. Vienna, Austria: INTOSAI General Secretariat.
Institute of Internal Auditors. (2024). The global internal audit standards. Lake Mary, FL: The Institute of Internal Auditors.
Knechel, W. R. (2016). Audit research: Opportunities and strategies. Auditing: A Journal of Practice & Theory, 35(3), 1–24. https://doi.org/10.2308/ajpt-51300
Kokina, J., & Davenport, T. H. (2021). The emergence of artificial intelligence in auditing: How AI and data analytics are transforming the audit profession. Journal of Emerging Technologies in Accounting, 18(1), 43–61.
