การพัฒนารูปแบบบริการการรักษาผู้ป่วยจิตเวช แบบมีส่วนร่วมของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล ภาคีเครือข่ายในชุมชน โดยใช้เทคโนโลยีดิจิตัลสนับสนุนให้เข้าถึงการรักษา อำเภอโนนสูง จังหวัดนครราชสีมา

บทคัดย่อ

      งานวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม นี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนารูปแบบการเฝ้าระวัง คัดกรอง และดูแลผู้ป่วยจิตเวชในชุมชนโดยใช้เทคโนโลยีดิจิทัล (แอปฯ “Mental Health Check In”, QR Code, และ Telemedicine) นำร่องในอำเภอโนนสูง จังหวัดนครราชสีมา (มี.ค.–ก.ย. 2568) ครอบคลุม 18 แห่งบริการระดับปฐมภูมิ กระบวนการวิจัยแบ่งเป็น 4 เฟส ได้แก่ การประเมินสถานการณ์ การพัฒนานวัตกรรม การทดลองใช้นำร่อง (15 หมู่บ้าน, อสม. 81 คน, ประชากร 817 คน) และการขยายสู่ทั้งอำเภอ (18 แห่ง) เครื่องมือประกอบด้วย แบบสอบถามความรู้/การมีส่วนร่วมของเครือข่าย (n=100), แบบสอบถามผู้ดูแลและผู้ป่วย (n=82), แบบบันทึกข้อมูลผู้ป่วย และแบบประเมินความพึงพอใจของแอปฯ/telemedicine การวิเคราะห์ใช้สถิติพรรณนา การทดสอบ t และการวิเคราะห์เชิงคุณภาพ (FGD/สัมภาษณ์)

      ผลการศึกษา: หลังพัฒนารูปแบบ ค่าเฉลี่ยความรู้ของเครือข่ายเพิ่มจาก 8.12 ± 2.45 เป็น 11.09 ± 2.30 (p < 0.001) ผู้ดูแลมีความพึงพอใจสูง (ค่าเฉลี่ย ≥ 4.0/5) และสมรรถนะการดูแลเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ การทดลองใช้แอปฯ และการให้บริการทางไกลช่วยเพิ่มการคัดกรองและการเข้าถึงบริการ ข้อจำกัดสำคัญคือปัญหาโครงสร้างพื้นฐานอินเทอร์เน็ตในบางพื้นที่ จึงต้องใช้แบบฟอร์มกระดาษเป็นมาตรการสำรอง