ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับระยะเวลาการพักฟื้นในห้องพักฟื้นหลังดมยาสลบ ภายหลังการผ่าตัดก้อนเนื้อที่เต้านม โรงพยาบาลสงขลา
คำสำคัญ:
ห้องพักฟื้นหลังดมยาสลบ, ระยะเวลาพักฟื้น, การผ่าตัดเต้านม, ยาโอปิออยด์, ภาวะความดันโลหิตต่ำ, ยาต้านเกล็ดเลือดบทคัดย่อ
การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงสำรวจแบบย้อนหลัง (survey research by retrospective study) ทบทวนเวชระเบียนผู้ป่วยหญิงอายุ ≥18 ปี ที่เข้ารับการผ่าตัดก้อนเนื้อที่เต้านมและได้รับยาสลบแบบทั่วร่างกาย ระหว่างปี พ.ศ. 2564–2568 จำนวน 200 ราย มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาระยะเวลาการพักฟื้นใน PACU และปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับระยะเวลาการพักฟื้นภายหลังการผ่าตัดก้อนเนื้อที่เต้านม โรงพยาบาลสงขลา เก็บข้อมูลปัจจัยพื้นฐาน ปัจจัยทางคลินิก ยาที่ใช้ และภาวะแทรกซ้อนใน PACU วิเคราะห์ด้วยสถิติพรรณนา และวิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยต่าง ๆ กับ PACU length of stay โดยใช้ค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ กำหนดนัยสำคัญทางสถิติที่ p<0.05
ผลการวิจัย พบว่า กลุ่มตัวอย่างมีอายุเฉลี่ย 49.29±15.79 ปี โดยส่วนใหญ่มีดัชนีมวลกายอยู่ในช่วง 23.0–24.9 กก./ม² ร้อยละ 34.5 และไม่มีโรคประจำตัว ร้อยละ 48.5 ผู้ป่วยส่วนใหญ่ไม่ได้ใช้ยาต้านเกล็ดเลือดหรือยาต้านการแข็งตัวของเลือด ร้อยละ 93.0 ขณะที่ผู้ใช้ยา aspirin คิดเป็นร้อยละ 7.0 การผ่าตัดที่พบบ่อยที่สุดคือการผ่าตัดแบบเก็บรักษาเต้านม (lumpectomy/breast-conserving surgery) ร้อยละ 39.5 ระยะเวลาการผ่าตัดเฉลี่ย 59.72±33.54 นาที และระยะเวลาการดมยาสลบเฉลี่ย 79.73±35.18 นาที ภาวะแทรกซ้อนในห้องพักฟื้นหลังดมยาสลบ (PACU) พบภาวะเลือดออกหรือห้อเลือด ร้อยละ 10.0 ภาวะความดันโลหิตต่ำ ร้อยละ 16.0 และภาวะคลื่นไส้อาเจียนหลังผ่าตัด (PONV) ร้อยละ 2.5 โดยไม่พบภาวะง่วงซึมมากผิดปกติหรือภาวะกดการหายใจ ระยะเวลาการพักฟื้นใน PACU มีค่าเฉลี่ย 60.30±8.29 นาที ผู้ป่วยร้อยละ 98 สามารถออกจาก PACU ได้ภายใน 90 นาที การวิเคราะห์ความสัมพันธ์พบว่า ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับระยะเวลาการพักฟื้นใน PACU อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ได้แก่ การใช้ยาในกลุ่มยาต้านเกล็ดเลือด (p=0.0025) ปริมาณการใช้ยาโอปิออยด์ (p=0.0030) ภาวะเลือดออกหรือห้อเลือด (p=0.0354) และภาวะความดันโลหิตต่ำ (p=0.0002) ขณะที่อายุ ดัชนีมวลกาย โรคร่วม ชนิดและระยะเวลาการผ่าตัด ชนิดของโอปิออยด์ ระดับอาการปวด และภาวะคลื่นไส้อาเจียนหลังผ่าตัด ไม่พบความสัมพันธ์
เอกสารอ้างอิง
World Health Organization. Breast cancer [Internet]. Geneva: World Health Organization; 2023 [cited 2025 Oct 20]. Available from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/breast-cancer
Fu M, Peng Z, Wu M, Lv D, Li Y, Lyu S. Current and future burden of breast cancer in Asia: a GLOBOCAN data analysis for 2022 and 2050. Breast. 2025;79:103835.
Vichapat V, Hinon A, Boonaob J, Ukritanon P, Meeniran B, Pansaksiri S. Unveiling cancer burden: an epidemiological study in a tertiary cancer center, Thailand. Asian Pac J Environ Cancer. 2023;6(1):39-48.
Tamminen A, Aaltonen RI, Ristola MT. Postoperative bleeding complications in breast conserving surgery and the role of antithrombotic medications: retrospective analysis of 4712 operations. World J Surg Oncol. 2024;22(1):234.
Ghadimi D, Looha MA, Akbari ME, Akbari A. Predictors of postoperative pain six months after breast surgery. Sci Rep. 2023;13:8302.
Zeng J, Cao Q, Hong A, Gu Z, Jian J, Liang X. Incidence of respiratory depression after anesthesia: systematic review and meta-analysis. Medicine (Baltimore). 2024;103(41):e40037.
Huniler HC, Deniz MN, Günişen İ, Yakut Özdemir Ö, Tetik A, Ulukaya S. Effects of perioperative hypothermia on extubation, recovery time, and postoperative shivering in breast surgery. Ther Hypothermia Temp Manag. 2024;14(2):110-7.
Ji JW, Liu Y, Liu ZQ, Wang Y. Effect of thoracic paravertebral block on intraoperative hypotension and postoperative pain in patients undergoing breast cancer surgery under general anesthesia: a retrospective study. Ann Palliat Med. 2021;10(8):8930-8.
Maraş G, Kalaycı H, Ceyhan Ö. Comparison of predictive models in postoperative nausea and vomiting in patients undergoing breast cancer surgery. Support Care Cancer. 2024;32(9):578.
Liu X, Zhang Y, Cai X, Kan H, Yu A. Delayed discharge from post-anesthesia care unit: a retrospective series. Medicine (Baltimore). 2023;102(43):e35447.
Gabriel RA, Waterman RS, Kim J, Ohno-Machado L. A predictive model for extended postanesthesia care unit length of stay in outpatient surgeries. Anesth Analg. 2017;124(5):1529-36.
โรงพยาบาลสงขลา. รายงานสถิติผู้ป่วยผ่าตัดก้อนเนื้อเต้านม ประจำปีงบประมาณ 2565–2568. สงขลา: กลุ่มงานศัลยกรรม โรงพยาบาลสงขลา; 2568.
Grove SK, Burns N, Gray J. The practice of nursing research: Appraisal, synthesis, and generation of evidence. Elsevier Health Sciences; 2012.
Ljungqvist O, Scott M, Fearon KC. Enhanced recovery after surgery: a review. JAMA surgery. 2017;152(3):292-8.
Apfelbaum JL, Silverstein JH, Chung FF, Connis RT, Fillmore RB, Hunt SE, Nickinovich DG, Schreiner MS, Barlow JC, Joas TA. Practice guidelines for postanesthetic care: an updated report by the American Society of Anesthesiologists Task Force on Postanesthetic Care. Anesthesiology. 2013;118(2):291-307.
Gan TJ, Belani KG, Bergese S, Chung F, Diemunsch P, Habib AS, Jin Z, Kovac AL, Meyer TA, Urman RD, Apfel CC. Fourth consensus guidelines for the management of postoperative nausea and vomiting. Anesth Analg. 2020;131(2):411-48.
Hao C, Xu H, Du J, Zhang T, Zhang X, Zhao Z, Luan H. Impact of opioid-free anesthesia on postoperative quality of recovery in patients after laparoscopic cholecystectomy-a randomized controlled trial. Drug Des Devel Ther. 2023;17:3539-47.
Crawford CB, Clay JA, Seydel AS, Wernberg JA. Surgical site infections in breast surgery: the use of preoperative antibiotics for elective, nonreconstructive procedures. Int J Breast Cancer. 2016;2016:1645192.
Abujbarah SM, Jogerst K, Kosiorek HE, Ahmad S, Cronin PA, Casey W, Craner R, Rebecca A, Pockaj BA. Postoperative Hematomas in the Era of Outpatient Mastectomy: Is Ketorolac Really to Blame? Ann Surg Oncol. 2022;29(10):6395-403.
Douglas N, Gilbert S, Ong J, Kave B, Leslie K, Darvall JN. Treatment of and outcomes from hypotension in the post-anaesthesia care unit: A single-centre retrospective cohort study. Anaesth Intensive Care. 2025;53(4):231-7.
Douglas N, Kave B, Leslie K, Selman CJ, Darvall JN. Association between post anaesthesia care unit hypotension and ward hypotension after non-cardiac, non-obstetric surgery: a single-centre retrospective cohort study. BMC anesthesiology. 2026;26(1):24.
Shimada T, Cohen B, Shah K, Mosteller L, Bravo M, Ince I, Esa WA, Cywinski J, Sessler DI, Ruetzler K, Turan A. Associations between intraoperative and post-anesthesia care unit hypotension and surgical ward hypotension. J Clin Anesth. 2021;75:110495.
Hoppe P, Kouz K, Saugel B. Perioperative hypotension: clinical impact, diagnosis, and therapeutic approaches. J Emerg Crit Care Med. 2020;4.
