ผลของโปรแกรมการดูแลเท้าด้วยตนเองต่อระดับอาการชาเท้า ในผู้สูงอายุโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ที่มีปัญหาการทรงตัว ตำบลแห่งหนึ่งในจังหวัดชัยนาท
คำสำคัญ:
โปรแกรมการดูแลเท้าด้วยตนเอง, ระดับอาการชาเท้า, ผู้สูงอายุโรคเบาหวานชนิดที่ 2, ปัญหาการทรงตัวบทคัดย่อ
การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาเปรียบเทียบคะแนนเฉลี่ยระดับอาการชาเท้า ในผู้สูงอายุโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ที่มีปัญหาการทรงตัวก่อนและหลังเข้าร่วมโปรแกรมการดูแลเท้าด้วยตนเอง เป็นการวิจัยกึ่งทดลอง (Quasi-Experimental Research) แบบกลุ่มเดียว โดยใช้กรอบแนวคิดของการรับรู้สมรรถนะแห่งตน (Self-efficacy theory) ในการออกแบบโปรแกรมการดูแลเท้าด้วยตนเอง กลุ่มตัวอย่างใช้วิธีการสุ่มอย่างง่าย และกำหนดลักษณะของกลุ่มตัวอย่างจำนวน 30 คน จะได้รับการดูแลตามโปรแกรมการดูแลเท้าด้วยตนเอง 4 สัปดาห์และประเมินคะแนนเฉลี่ยจำนวนจุดชาเท้า ก่อนและหลังเข้าร่วมโปรแกรม วิเคราะห์ด้วยสถิติเชิงบรรยายและวิเคราะห์ความแปรปรวนทางเดียวแบบวัดซ้ำฟรีดแมนและวิลคอกซัน
ผลการศึกษา: ค่าเฉลี่ยจำนวนจุดชาที่เท้าหลังเข้าร่วมโปรแกรมต่ำกว่าก่อนการเข้าร่วมโปรแกรม 4 สัปดาห์และ 8 สัปดาห์อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (Z = -4.43, p < .001 และ Z = -4.8, p < .01) ตามลำดับ
เอกสารอ้างอิง
กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข.(2565). วันเบาหวานโลก 2565. (เข้าถึงเมื่อ10 ก.พ.2568). เข้าถึงได้จาก: https://ddc.moph.go.th/brc/news.php?news=29611&deptcode=brc
สมาคมโรคเบาหวานแห่งประเทศไทย ในพระราชูปถัมภ์สมเด็จพระเทพราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี.(2566). แนวทางเวชปฏิบัติสำหรับโรคเบาหวาน 2566.
รายงานสรุปผลการสำรวจและการคัดกรองภาวะสุขภาพ รพ.สต.บางขุด อ. สรรคบุรี จ.ชัยนาท ประจำปี พ.ศ. 2567.(2567).
โสมอุษา หงส์ร่อน. (2568). การพยาบาลผู้ป่วยโรคเบาหวานที่มีแผลเรื้อรังที่เท้าและโรคร่วม.งานการพยาบาลผู้ป่วยนอก กลุ่มงานการพยาบาล โรงพยาบาลเกาะช้าง. (เข้าถึงเมื่อ10 ก.พ.2568). เข้าถึงได้ จาก:ttps://trathospital.go.th/KM/TempDoc/temp_809.pdf
นครินทร์ อสิพงษ์ ประภัสสร ศิริกาญจน์ ศิริพร คำสะอาดและดวงใจ พรหมพยุคฆ์.(2565). ผลของการนวดเท้าด้วยอุปกรณ์พื้นบ้านต่ออาการชาเท้าในผู้ป่วยเบาหวาน:การทบทวนอย่างเป็นระบบและการวิเคราะห์อภิมาน., วารสารการแพทย์แผนไทยทางเลือก. 2565, 20(2), 235-252.
Bandura A. (2010).Self–efficacy. In The Corsini Encyclopedia of Psychology. Hoboken, New Jersey: John Wiley & Sons; 4: 1534- 36.
บัณทิต พรหมมานนท์.(2565). สอนวิธีนวดแก้ชาเท้า ชาขา.2565. (เข้าถึงเมื่อ15 ม.ค.2568). เข้าถึงได้จาก:https://www.youtube.com/watch?v=trL4xDTEGIs
สุชานันท์ บัวเผื่อน, อัยยารินทร์ กุดเป่ง, เอกชัย โฉมยยงค์, อรรถพงษ์ ฤทธิทิศ , โกเวช ทองเทพ.(2568). ผลของโปรแกรมการส่งเสริมพฤติกรรมในการดูแลเท้าต่อความรู้ พฤติกรรมและอาการชาเท้า ในกลุ่มผู้ป่วย เบาหวานที่ไม่สามารถควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดได้ ตำบลจานลาน อำเภอพนา จังหวัดอำนาจเจริญ. วารสารการพยาบาล สุขภาพ และสาธารณสุข.2568;4(1): 91-102.
นครินทร์ อสิพงษ์, ประภัสรา ศิริกาญจน์, ศิริพร คําสะอาด ดวงใจ พรหมพยัคฆ์. (2022). ผลของการนวดเท้าด้วย อุปกรณ์พื้นบ้านต่ออาการชาเท้าในผู้ป่วยเบาหวาน:การทบทวนอย่างเป็นระบบและการวิเคราะห์อภิมาน. วารสารการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ ทางเลือก, 20(2), 253-252.
รัชนก หฤทัยถาวร,มุกดา หนุ่ยศรี และวาริณี เอี่ยมสวัสดิกุล.(2563). ผลของโปรแกรมการดูแลเท้าผู้ป่วยเบาหวาน ชนิดที่ 2 ที่เสี่ยงต่อการเกิดแผลที่เท้า อำเภอสำโรงทาบ จังหวัดสุรินทร์.วารสารพยาบาล.2563; 69(4): 21-30.
Sharoni SKA, Rahman HA, Minhat HS, Ghazali SS, Azman MNA.(2018). The effects of self-efficacy enhancing program on foot self-care behaviour of people with diabetes: a randomised controlled trial in Malaysian and Bruneian settings. PLoS One. 2018;13(3):e0192417.
อมรวรรณ ฤทธิ์เรือง, นัยนา พิพัฒน์วณิชชาและพรชัย จูลเมตต์.(2560). ผลของโปรแกรมการส่งเสริมสมรรถนะแห่งตนและการสนับสนุนทางสังคมในการออกกำลังกายแบบโนราห์ประยุกต์ต่อระดับไกลโคไซเลทฮีโมโกบิน ในผู้สูงอายุโรคเบาหวานชนิดที่ 2. วารสารพยาบาลสงขลานครินทร์, 36(1), 173-200.
