การพัฒนาคุณภาพการพยาบาลเจ้าของไข้ในหอผู้ป่วยวิกฤตบาดเจ็บไขสันหลัง โรงพยาบาลมหาราชนครเชียงใหม่
คำสำคัญ:
การพยาบาลเจ้าของไข้, การพัฒนาคุณภาพบริการพยาบาล, FOCUS-PDCA, ผู้ป่วยบาดเจ็บไขสันหลัง, ความพึงพอใจต่อการพยาบาลบทคัดย่อ
การวิจัยและพัฒนา นี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาคุณภาพการพยาบาลเจ้าของไข้ในหอผู้ป่วยวิกฤตบาดเจ็บไขสันหลัง โรงพยาบาลมหาราชนครเชียงใหม่ โดยใช้กระบวนการ FOCUS-PDCA 9 ขั้นตอน ได้แก่ การค้นหาปัญหา การสร้างทีมปรับปรุงคุณภาพ การวิเคราะห์สถานการณ์ การระบุสาเหตุ การจัดลำดับแนวทางแก้ไข การวางแผนปรับปรุง การทดลองใช้รูปแบบที่พัฒนา การตรวจสอบประเมินผล และการปรับปรุงพัฒนาอย่างต่อเนื่อง ประชากรในการศึกษาประกอบด้วยพยาบาลวิชาชีพ 11 คน และกลุ่มตัวอย่างผู้ป่วย 32 ราย เครื่องมือวิจัย ได้แก่ แนวคำถามสนทนากลุ่ม คู่มือการพยาบาลเจ้าของไข้ แบบสังเกตการปฏิบัติงาน และแบบประเมินความพึงพอใจของผู้ป่วยและพยาบาลเจ้าของไข้ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา
ผลการศึกษาพบว่า พยาบาลเจ้าของไข้สามารถปฏิบัติกิจกรรมการพยาบาลได้ถูกต้องครบถ้วนในระดับสูงมากทุกด้าน โดยด้านการประสานงานร้อยละ 100 การสร้างสัมพันธภาพร้อยละ 98.13 การรับมอบหมายงานร้อยละ 96.90 การติดตามประเมินผลร้อยละ 92.97 และการใช้กระบวนการพยาบาลร้อยละ 91.88 ผู้ป่วยมีความพึงพอใจต่อการดูแลในระดับดีมาก โดยด้านผลลัพธ์การดูแลมีค่าเฉลี่ย 4.83 ศิลปะการดูแล 4.78 ความพร้อมในการดูแล 4.72 และความต่อเนื่องในการดูแล 4.53 ขณะที่พยาบาลเจ้าของไข้มีความพึงพอใจต่อการปฏิบัติงานโดยรวมในระดับสูง โดยด้านการปฏิบัติงานมีค่าเฉลี่ย 4.75 การประสานงาน 4.60 และประสิทธิภาพการใช้เวลา 4.30
เอกสารอ้างอิง
World Health Organization. (2018). Rehabilitation in Health Systems. WHO Press.
Goodair, B., Reeves, A., & McKee, M. (2024). The effect of health-care privatization on the quality of care. The Lancet Public Health. 2024;9(3): e199-e206. https//doi.org/10.1016/S2468-2667(23)30201-6.
Marram, G., Barrett, M. W., & Bevis, E. O. (1974). Primary nursing a model for individualized care. St. Louis C.V. Mosby.
Wu, L., Liu, J., Lai, J., & Meng, L. (2021). Primary nursing intervention can improve the prognosis and postoperative quality of life of patients with hypertensive intracerebral hemorrhage undergoing minimally invasive surgery. American Journal of Translational Research. 2021;13(4): 2955-2961. PMID 34017461; PMCID PMC8129221.
Gonçalves, I., Mendes, D. A., Caldeira, S., Jesus, É., & Nunes, E. (2023). The primary nursing care model and inpatients’ nursing-sensitive outcomes A systematic review and narrative synthesis of quantitative studies. International Journal of Environmental Research and Public Health. 2023;20:2391. https//doi.org/10.3390/ijerph20032391
Krüger, L., Zittermann, A., Mannebach, T., Wefer, F., Becker, T., Lohmeier, S., Lüttermann, A., von Dossow, V., Rojas, S. V., Gummert, J., & Langer, G. (2024). Randomized feasibility trial for evaluating the impact of primary nursing on delirium duration during intensive care unit stay. Intensive and Critical Care Nursing. 2024;84:103748. https//doi.org/10.1016/j.iccn. 2024.103748
Cocchieri A. Primary nursing care model and quality of nursing documentation. Nurs Manag. 2022;29(4):32-38.
Ventura-Silva, J. M., Martins, M. M., Trindade, L. L., Faria, A. C., Barros, S. C., Castro, S. F., Rocha, C. G., Mendes, M., & Ribeiro, O. M. (2024). Implementation of the primary nursing care model in a hospital service: A quasi-experimental study. Journal of Nursing Research. 2024, Article 5549115. https//doi.org/10.1155/2024/5549115.
อุไรวรรณ รากวงค์. (2567). ผลของการใช้รูปแบบพยาบาลเจ้าของไข้ในงานการพยาบาลผู้ป่วยใน โรงพยาบาลมหาชนะชัย. สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดยโสธร. 2567;1-12.
ประยูรเกียรติ เอกา. (2567). ผลของการพยาบาลด้วยรูปแบบพยาบาลเจ้าของไข้หอผู้ป่วยในโรงพยาบาลฟากท่า จังหวัดอุตรดิตถ์. วารสารวิชาการเพื่อการพัฒนาระบบสุขภาพปฐมภูมิและสาธารณสุข, 2567;2(1):154-166.
จันทร์ทิพย์ วงศ์วิวัฒน์ และสุปาณี เสนาดิสัย. (2554). การพยาบาลเจ้าของไข้ในโรงพยาบาลรามาธิบดี. รามาธิบดีพยาบาลสาร. 2554;17(2):278-286.
จารุณี ฐิติพงษ์พาสน์, อารี ชีวเกษมสุข, และเพ็ญจันทร์ แสนประสาน. (2563). การพัฒนารูปแบบการพยาบาลเจ้าของไข้อย่างเอื้ออาทรตามทฤษฎีสแวนสัน แผนกฉุกเฉิน โรงพยาบาลเอกชนแห่งหนึ่ง. วารสารพยาบาลโรคหัวใจและทรวงอก. 2563;31(1):198-211.
สุมิตรา โพร์ปาน, กมลขนก มากมา, วิธหมน วุฒิศิรินกูล, และอัญชลี อินทะเสน. (2565). การพัฒนาการพยาบาลเจ้าของไข้ห้องผู้ป่วยหนักแผนกกุมารเวชกรรม. พุทธชินราชเวชสาร. 2565;39(3):304-317.
จินตนา ไชยมงคล และจินต์จุฑา รอดพาล. (2563). ผลของการใช้รูปแบบพยาบาลเจ้าของไข้ต่อคุณภาพชีวิตผู้ป่วยมะเร็งศีรษะและลำคอ. วารสารการพยาบาล. 2563;24(6):130-139.
Deming, W. E. (1986). Out of the crisis. Cambridge Massachusetts Institute of Technology Center for Advanced Engineering Study.
Berwick, D. M. (1989). Continuous improvement as an ideal in health care. New England Journal of Medicine, 1989;320(1):53-56.
เยาวภา จันทร์มา. (2555). การพัฒนาการพยาบาลเจ้าของไข้ในหอผู้ป่วยหนักกุมารเวชกรรม โรงพยาบาลนครพิงค์ จังหวัดเชียงใหม่ .[วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยเชียงใหม่]. http://cumuir.cmu.ac.th/handle/6653943832/16037
สุทธิลักษณ์ วงค์วิชัย, เพชรสุนีย์ ทั้งเจริญกูล, และทรียาพรรณ สุภามณี. (2558). การพัฒนารูปแบบการพยาบาลเจ้าของไข้ในห้องคลอดโรงพยาบาลเกาะคา จังหวัดลำปาง. [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยเชียงใหม่]. http//repository.cmu.ac.th/handle/6653943832/39321
วัลลิกา แก้วสุริยา. (2558). การพัฒนารูปแบบพยาบาลเจ้าของไข้ในห้องคลอด โรงพยาบาลลำปาง. [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยเชียงใหม่]. https//cmudc.library.cmu.ac.th/ frontend/Info/item/dc123483
งานพัฒนาคุณภาพโรงพยาบาล คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่. รายงานคุณภาพโรงพยาบาลมหาราชนครเชียงใหม่. เชียงใหม่: คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่; 2568.
ฝ่ายการพยาบาล โรงพยาบาลมหาราชนครเชียงใหม่. แผนยุทธศาสตร์การพัฒนาคุณภาพการพยาบาล. เชียงใหม่: โรงพยาบาลมหาราชนครเชียงใหม่; 2568.
งานการพยาบาลผู้ป่วยออร์โธปิดิกส์ ฝ่ายการพยาบาล โรงพยาบาลมหาราชนครเชียงใหม่. (2564). แนวปฏิบัติการพยาบาลทางคลินิกสำหรับการดูแลผู้ป่วยบาดเจ็บไขสันหลัง โรงพยาบาลมหาราชนครเชียงใหม่ (เอกสารไม่ตีพิมพ์). ฝ่ายการพยาบาล โรงพยาบาลมหาราชนครเชียงใหม่.
ณัฐธภา ศิริรัตน์พิริยะ (2552). ผลของการมอบหมายงานแบบพยาบาลเจ้าของไข้ต่อความเป็นอิสระในการปฏิบัติการพยาบาลและความพึงพอใจของผู้ป่วยสูงอายุ โรงพยาบาลน่าน (วิทยานิพนธ์ปริญญาโท, คณะพยาบาลศาสตร์, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย) https://digital.car.chula.ac.th/ chulaetd/47253/
ศรญา ยังเจริญ. (2557). ผลของการใช้รูปแบบพยาบาลเจ้าของไข้ต่อคุณภาพการดูแลตามการรับรู้ของญาติผู้ป่วยวิกฤตและความพึงพอใจของพยาบาลวิชาชีพ [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย]. https://www.car.chula.ac.th/display7.php?bib=b2049797
Yanti, N. P. E. D., Triana, I. K. D. L., & Widhi, R. S. (2025). Comparison of primary and modular nursing methods on nurse work engagement, nurse job satisfaction, patient trust, and patient satisfaction in a general hospital. Indonesian Journal of Global Health Research, 2025;7(6):1237-1244. https://doi.org/10.37287/ijghr.v7i6.851
วราภรณ์ อัครงามสิริ, สุวรรณณา อนุสันติ, และแก้วตะวัน ศิริลักขณานันท์. (2564). ผลของการจัดการพยาบาลเจ้าของไข้ต่อพฤติกรรมการดูแลตนเองของหญิงตั้งครรภ์ในโรงพยาบาลเอกชน. วารสารพยาบาลทหารบก. 2564;22(1): 313-320.
Babler-Schrader, E. L., & Schrader, D. C. (2011). Interaction goals in the primary care medical interview. Journal of the American Academy of Nurse Practitioners. 2011;23(7):370–375. https://doi.org/10.1111/j.1745-7599.2011.00620.x
Eriksson, I., & Nilsson, K. (2008). Preconditions needed for establishing a trusting relationship during health counselling – an interview study. Journal of Clinical Nursing. 2008;17(17):2352–2359. https://doi.org/10.1111/j.1365-2702.2007.02265.x
Di Nitto, M., Durante, A., Torino, F., Bolgeo, T., Damico, V., Ghizzardi, G., Zerulo, S. R., Alvaro, R., Vellone, E., & Biagioli, V. (2025). Validity and reliability of the Self-Care of Chronic Illness Inventory and Self-Care Self-Efficacy Scale in patients living with cancer. Journal of Advanced Nursing. 2025;81(12): 8620–8632. https://doi.org/10.1111/jan.16823
Dal Molin, A., Gatta, C., Boggio Gilot, C., Ferrua, R., Cena, T., Manthey, M., & Croso, A. (2018). The impact of primary nursing care pattern Results from before-after study. Journal of Clinical Nursing. 2018;27(5-6):1094-1102. https//doi.org/10.1111/jocn.14135
Väisänen, V., Ruotsalainen, S., Hietapakka, L., Sulander, J., & Sinervo, T. (2024). The role of workday characteristics on perceived stress and time pressure among nurses in Finnish long-term care – a cross-sectional study. BMC Health Services Research. 2024;24(1):878. https://doi.org/10.1186/s12913-024-11294-4
