ผลของการบริบาลทางเภสัชกรรมแบบบูรณาการในผู้ป่วยประคับประคอง ที่บ้านและโรงพยาบาล โรงพยาบาลบำเหน็จณรงค์ จังหวัดชัยภูมิ

ผู้แต่ง

  • ฝนทิพย์ แววนำ กลุ่มงานเภสัชกรรม โรงพยาบาลบำเหน็จณรงค์ จังหวัดชัยภูมิ

คำสำคัญ:

การบริบาลทางเภสัชกรรม, ผู้ป่วยประคับประคอง, ปัญหาด้านยา, ความคลาดเคลื่อนทางยา, การเยี่ยมบ้าน

บทคัดย่อ

     การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินผลของการบริบาลทางเภสัชกรรมแบบบูรณาการต่อปัญหาด้านยา ความคลาดเคลื่อนทางยา ระดับความปวด และความพึงพอใจของผู้ป่วยประคับประคอง ผู้ดูแล และทีมสหวิชาชีพ ณ โรงพยาบาลบำเหน็จณรงค์ จังหวัดชัยภูมิ การวิจัยเป็นแบบกึ่งทดลอง กลุ่มเดียว วัดผลก่อนและหลังการทดลอง กลุ่มตัวอย่างประกอบด้วยผู้ป่วยประคับประคอง 32 ราย ผู้ดูแลหลัก 32 คน และทีมสหวิชาชีพ 10 คน ดำเนินการระหว่างเดือนกุมภาพันธ์ถึงกรกฎาคม 2568 รูปแบบการบริบาลทางเภสัชกรรมแบบบูรณาการประกอบด้วย 3 องค์ประกอบ ได้แก่ การให้บริการ ณ โรงพยาบาล การเยี่ยมบ้าน และการติดตามทางโทรศัพท์ เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล ได้แก่ แบบประเมินปัญหาด้านยาตามเกณฑ์ PCNE DRP Classification V9.1 แบบบันทึกความคลาดเคลื่อนทางยาตามเกณฑ์ NCC MERP แบบประเมินความปวด Numeric Rating Scale และแบบสอบถามความพึงพอใจมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา และใช้ Paired t-test ในการเปรียบเทียบค่าเฉลี่ยจำนวนปัญหาด้านยาต่อรายและระดับความปวดก่อนและหลังการทดลอง กำหนดระดับนัยสำคัญทางสถิติที่ 0.05

     ผลการศึกษาพบว่า ภายหลังได้รับการบริบาลทางเภสัชกรรมแบบบูรณาการ จำนวนปัญหาด้านยาลดลงจาก 66 ปัญหา เป็น 34 ปัญหา หรือคิดเป็นร้อยละ 48.5 โดยค่าเฉลี่ยจำนวนปัญหาด้านยาต่อรายลดลงจาก 2.06 ± 1.21 เป็น 1.06 ± 0.84 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .001) อัตราความคลาดเคลื่อนทางยาลดลงจาก 6.25 เป็น 2.08 ต่อ 1,000 วันนอน คิดเป็นร้อยละ 66.7 ระดับความปวดในผู้ป่วยที่มีข้อมูลครบถ้วนจำนวน 22 ราย ลดลงจาก 5.68 ± 2.14 เป็น 2.27 ± 1.88 คะแนน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .001) ส่วนความพึงพอใจของผู้ป่วย ผู้ดูแล และทีมสหวิชาชีพ มีคะแนนเฉลี่ยเท่ากับ 4.62 ± 0.40, 4.66 ± 0.39 และ 4.76 ± 0.35 ตามลำดับ ซึ่งอยู่ในระดับมากที่สุดทุกกลุ่ม

เอกสารอ้างอิง

World Health Organization.(2023). Palliative care: key facts and global strategy. Geneva: WHO Press; 2023.

Torres J, Shamieh O, Hauser J.(2018). Improving palliative care in cancer: European Association for Palliative Care recommendations. Ann Oncol. 2018;29(Suppl 4):iv163.

Needham DS, Wong ICK, Campion PD.(2002). Evaluation of the effectiveness of community pharmacists' involvement in palliative care. Int J Pharm Pract. 2002;10(3):121-9.

สถาบันมะเร็งแห่งชาติ.(2565). รายงานสถานการณ์โรคมะเร็งประเทศไทย พ.ศ. 2565. นนทบุรี: กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข; 2566.

กระทรวงสาธารณสุข.(2566). แผนพัฒนาระบบบริการสุขภาพ (Service Plan) พ.ศ. 2566-2570. นนทบุรี: กระทรวงสาธารณสุข; 2566.

โรจนศักดิ์ ทองคำเจริญ.(2556). การพัฒนาระบบการดูแลแบบประคับประคองในโรงพยาบาลชุมชน. วารสารการแพทย์. 2556;96(4):245-54.

Pairojkul P, Pongpirul K, Nimmannit A.(2021). Access to palliative care services in Thailand: a nationwide assessment. BMC Palliat Care. 2021;20(1):94-101.

ศิริทัศน์ กระดานพล, วิภารัตน์ สุวรรณไวพัฒนะ, ธีรพล ทิพย์พยอม.(2565). การบริบาลทางเภสัชกรรมแบบบูรณาการในผู้ป่วยมะเร็งระยะท้าย. วารสารเภสัชกรรมคลินิก. 2565;29(1):23-35.

Fulton JJ, LeBlanc TW, Cutson TM.(2018). Integrated palliative care for cancer patients: a systematic review. Support Care Cancer. 2018;26(9):2945-55.

Kaasa S, Loge JH, Aapro M.(2018). Integration of oncology and palliative care: a Lancet Oncology Commission. Lancet Oncol. 2018;19(11):e588-e653.

Hepler CD, Strand LM.(1990). Opportunities and responsibilities in pharmaceutical care. Am J Hosp Pharm. 1990;47(3):533-43.

Cavalcante-Santos D, Araujo LA, Rocha MJ, Lima PH.(2023). Impact of clinical pharmacy services in palliative care: a quasi-experimental study. BMC Palliat Care. 2023;22(1):81-93.

วราภรณ์ อุ่นจันทึก.(2564). การบริบาลทางเภสัชกรรมผู้ป่วยแบบประคับประคองในคลินิกผู้ป่วยนอก โรงพยาบาลสีคิ้ว จังหวัดนครราชสีมา. วารสารเภสัชกรรมชุมชน. 2564;13(2):112-22.

Saetan P, et al.(2024). Pain management in palliative care patients in Thailand. Thai J Pharm Pract. 2024;16(1):34-48.

สุเพ็ญพร อักษรวงศ์.(2567). การพัฒนาระบบการบริบาลทางเภสัชกรรมในผู้ป่วยประคับประคอง โรงพยาบาลมหาราชนครศรีธรรมราช. วารสารการแพทย์สงขลานครินทร์. 2567;42(1):17-29.

นลินรัตน์ แก่นเวียงรัตน์.(2567). การพัฒนาระบบบริบาลทางเภสัชกรรมในโรงพยาบาลฮอด จังหวัดเชียงใหม่. วารสารเภสัชกรรมชุมชน. 2567;18(2):23-37.

มลิวัลย์ แจ่มแจ้ง.(2566). รายงานผลการดำเนินงานพัฒนาบทบาทเภสัชกรในทีมดูแลผู้ป่วยมะเร็งแบบประคับประคอง. สระบุรี: โรงพยาบาลสระบุรี; 2566.

Chess-Williams R, James S, Lloyd C.(2024). The pharmacist's role in telehealth palliative care: a prospective intervention study. Palliat Med. 2024;38(5):745-59.

Wu J, et al.(2024). Challenges in community opioid management for palliative care: a mixed-methods study. J Pain Symptom Manage. 2024;67(3):215-28.

ทิพย์สุคนธ์ เจริญพันธ์.(2564). การพัฒนาบทบาทของเภสัชกรในทีมสหสาขาวิชาชีพในการดูแลผู้ป่วยแบบประคับประคอง โรงพยาบาลหนองเสือ จังหวัดปทุมธานี [วิทยานิพนธ์]. มหาวิทยาลัยมหิดล; 2564.

อภิญญา โสมคำ และคณะ.(2564). ความคาดหวังของทีมสหวิชาชีพต่อบทบาทเภสัชกรในการดูแลผู้ป่วยประคับประคอง. Thai J Pharm Pract. 2564;13(2):45-58

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-03-31

รูปแบบการอ้างอิง

แววนำ ฝ. . (2026). ผลของการบริบาลทางเภสัชกรรมแบบบูรณาการในผู้ป่วยประคับประคอง ที่บ้านและโรงพยาบาล โรงพยาบาลบำเหน็จณรงค์ จังหวัดชัยภูมิ. วารสารสิ่งแวดล้อมศึกษาการแพทย์และสุขภาพ, 11(1), 1297–1304. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/hej/article/view/294020