ปัจจัยเสี่ยงที่มีผลต่อการเกิดภาวะเบาหวานคีโตนแอซิโดซีสในผู้ป่วยเบาหวาน ที่มารับบริการในคลินิกโรคเบาหวาน โรงพยาบาลพนมสารคาม
คำสำคัญ:
เบาหวานชนิดที่ 2, ภาวะเบาหวานคีโตนแอซิโดซีส, DKA, ปัจจัยเสี่ยงบทคัดย่อ
งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาปัจจัยเสี่ยงต่อการเกิดภาวะเบาหวานคีโตนแอซิโดซีสในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่คลินิกโรคเบาหวาน โรงพยาบาลพนมสารคาม เป็นการวิจัยเชิงวิเคราะห์ย้อนหลัง (retrospective analytical study) ในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 จำนวน 176 ราย แบ่งเป็นกลุ่มเกิด DKA 44 ราย และไม่เกิด DKA 132 ราย รวบรวมข้อมูลจากเวชระเบียนระหว่างตุลาคม 2565–กันยายน 2567 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา ไคสแควร์ ทีเทสต์ และถดถอยโลจิสติก
ผลการวิจัยพบว่าปัจจัยเสี่ยงที่มีนัยสำคัญต่อการเกิด DKA ได้แก่ ระดับ HbA1c ≥12% (OR = ∞, p<0.001) น้ำตาลขณะอดอาหาร ≥400 mg/dL (OR = ∞, p<0.001) การใช้ยาไม่สม่ำเสมอ (OR = 10.82, p<0.001) การติดเชื้อร่วม (OR = 8.57, p<0.001) ประวัติเคยเกิด DKA (OR = 7.68, p<0.001) และการใช้ยาอินซูลิน (OR = 3.63, p=0.001)
เอกสารอ้างอิง
World Health Organization. Global report on diabetes. Geneva: World Health Organization; 2021.
กระทรวงสาธารณสุข. สถิติการเจ็บป่วยและการตายของประชากรไทย ปี 2565. กรุงเทพฯ: สำนักนโยบายและยุทธศาสตร์; 2566.
กรมควบคุมโรค. รายงานสถานการณ์โรคไม่ติดต่อเรื้อรัง พ.ศ. 2565. กรุงเทพฯ: กระทรวงสาธารณสุข; 2565.
Kitabchi AE, Umpierrez GE, Miles JM, Fisher JN. Hyperglycemic crises in adult patients with diabetes. Diabetes Care. 2009;32(7):1335-43.
Wolfsdorf JI, Glaser N, Agus M, Fritsch M, Hanas R, Rewers A, et al. ISPAD Clinical Practice Consensus Guidelines: Diabetic ketoacidosis and hyperglycemic hyperosmolar state. Pediatr Diabetes. 2018;19(Suppl 27):155-77.
Shrivastava SR, Shrivastava PS, Ramasamy J. Role of self-care in management of diabetes mellitus. J Diabetes Metab Disord. 2013;12:14.
Dhatariya K, Savage M, Kelly T, Hilton L, Dyer P, Kilvert A, et al. Joint British Diabetes Societies guideline for the management of diabetic ketoacidosis. Diabet Med. 2019;36(7):923-38.
Walker RJ, Smalls BL, Campbell JA, Strom Williams JL, Egede LE. Impact of social determinants of health on outcomes for type 2 diabetes: a systematic review. Endocrine. 2014;47(1):29-48.
Wongthanee A, Srisawasdi N, Prasertsukdee S. Risk factors for diabetic ketoacidosis in type 2 diabetes patients in Thailand: a multicenter study. J Med Assoc Thai. 2020;103(4):245-53.
โรงพยาบาลพนมสารคาม. รายงานสถิติผู้ป่วยเบาหวานและภาวะเบาหวานคีโตนแอซิโดซีส 2565–2567. ฉะเชิงเทรา: โรงพยาบาลพนมสารคาม; 2567.
Faichney R, Smith J, Brown K, et al. Glycemic control and risk of diabetic ketoacidosis: a retrospective cohort study. Diabetes Res Clin Pract. 2022;182:109034.
Kitabchi AE, Umpierrez GE, Murphy MB, et al. Management of hyperglycemic crises in patients with diabetes. Diabetes Care. 2001;24(1):131-53.
Chen L, Zhang H, Li Y, et al. COVID-19 infection and diabetic ketoacidosis risk in patients with diabetes. Diabetes Care. 2022;45(5):1125-32.
Alshammari EM, Alotaibi F, Alshammari TM, et al. Age-related risk factors for diabetic ketoacidosis in type 2 diabetes patients. Diabetes Metab Syndr. 2023;17(3):102735.
Rewers A, Klingensmith G, Davis M, et al. History of diabetic ketoacidosis as a predictor of recurrence: multicenter study. Pediatr Diabetes. 2015;16(5):345-52.
