ระบาดวิทยาของการติดเชื้อ Streptococci ชนิดรุกล้ำ ในช่วงก่อนและระหว่างการระบาด ของโรคโควิด-19 ในจังหวัดนครพนม กรณีติดเชื้อ S.agalactiae และ S.pneumoniae
คำสำคัญ:
เชื้อสเตรปโตค็อกคัสชนิดรุกราน, S.agalatiae, S.pneumoniae, โควิด-19, ปัจจัยเสี่ยงบทคัดย่อ
การศึกษาแบบย้อนหลังนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาและเปรียบเทียบลักษณะทางระบาดวิทยาของการติดเชื้อ Streptococci ชนิดรุกล้ำจากเชื้อ Streptococcus agalactiae และ Streptococcus pneumoniae ในผู้ป่วยที่เข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลในจังหวัดนครพนมในช่วงก่อนการระบาดของโรคโควิด 19 (ปี พ.ศ. 2553–2562) และระหว่างการระบาดของโรคโควิด-19 (ปี พ.ศ. 2563-2566) และหาปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการติดเชื้อทั้งสองโดยการวิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติพรรณนาและสถิติวิเคราะห์ Chi-square และพหุถดถอยลอจิสติก ที่ระดับนัยสำคัญ 0.05
ผลการศึกษาพบว่าความชุกของ S.agalactiae เท่ากับ 3.19 ต่อประชากรแสนคน (ก่อนระบาด 3.43 ต่อประชากรแสนคน vs. ระหว่างการระบาด 2.60 ต่อประชากรแสนคน) และ S.pneumoniae เท่ากับ 1.81 (ก่อนระบาด 2.31 ต่อประชากรแสนคน vs. ระหว่างการระบาด 1.03 ต่อประชากรแสนคน) ในช่วงก่อนและระหว่างการระบาดของโรคโควิด-19 ทั้งในผู้ป่วย S. agalactiae และ S. pneumoniae มีความผิดปกติของเม็ดเลือดขาวชนิด Basophil (p< 0.001, p=0.008) และการรับการรักษาที่หอผู้ป่วยวิกฤต (P=0.005, p< 0.001)
มีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ จากการวิเคราะห์พหุถดถอยลอจิสติกพบว่าปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการติดเชื้อ S.agalactiae คือ อายุ 0–9 ปี (ORadj = 0.40, 95% CI: 0.18-0.97, P = 0.043) การมีระดับ Hematocrit ผิดปกติ (≤36.9% or ≥60%) (ORadj = 0.38, 95% CI: 0.41-0.80, P = 0.001) ความผิดปกติของจำนวนเม็ดเลือดขาว (≤4,400 or ≥11,301 cell/ µL) (ORadj = 1.61, 95% CI: 1.11–2.33, P = 0.010) การตรวจพบเชื้อในน้ำไขสันหลัง (ORadj = 0.38, 95% CI: 0.21-0.83, P = 0.014) และการตรวจพบเชื้อในน้ำไขข้อ (ORadj = 5.97 ,95% CI: 1.18–30.15, P = 0.031)
เชื้อ S.pneumoniae คือ อายุ 0–9 ปี (ORadj = 4.40, 95% CI: 2.32 –8.08, P < 0.001) และการเข้ารับการรักษาในหอผู้ป่วยวิกฤต (ORadj = 1.77, 95% CI: 1.04–2.87,P= 0.034)
โดยสรุปในช่วงการระบาดพบแนวโน้มของผู้ป่วยติดเชื้อ S.agalactiae และ S.pneumoniae มีความรุนแรงเพิ่มขึ้น แต่แนวโน้มการติดเชื้อลดลงในช่วงการระบาดของโรคโควิด-19
เอกสารอ้างอิง
Ryan KJ, Ray CG. Sherris Medical Microbiology. 7th ed. New York: McGraw-Hill Education; 2018.
Seale AC, Bianchi-Jassir F, Russell NJ, Kohli-Lynch M, Tann CJ, Hall J, et al. Estimates of the burden of group B streptococcal disease worldwide for pregnant women, stillbirths, and children. Lancet Infect Dis. 2017;17(6):e205-19.
Brden of disease caused by Streptococcus pneumoniae in children younger than 5 years. Lancet. 2009;374(9693):893–902.
Raabe VN, Shane AL. Group B Streptococcus (Streptococcus agalactiae). Microbiol Spectr. 2019;7
World Health Organization. Pneumococcal disease. Geneva: WHO; 2023.
Gonçalves BP, Procter SR, Paul P, et al. Group B streptococcus infection during pregnancy and infancy. Lancet Glob Health. 2022;10:e1829–e1843. PMID: 35490693.
Tavares T, et al. Group B Streptococcal Neonatal Meningitis. Clin Microbiol Rev. 2022;35(1):e00022-21. doi:10.1128/CMR.00022-21.
Burden of Streptococcus pneumoniae and Haemophilus influenzae type b disease in children.Lancet Global Health. 2018;6:e744–e757.
Division of Epidemiology, Department of Disease Control, Ministry of Public Health (Thailand). Epidemiology and burden of invasive pneumococcal disease among children aged 0–5 years in Thailand. Nonthaburi: Department of Disease Control; 2026.Availablefrom:https://ddc.moph.go.th/uploads/ckeditor2//files/ENG_Invasive%20Pneumococcal%20Pneumonia%205Y_110226.pdf
Dupuis C, Sabra A, Patrier J, et al. (2021).Burden of pneumococcal pneumonia requiring ICU admission in France: 1-year prognosis, resources use, and costs. Critical Care, 25(1):24.
AlNakhli F, et al. (2026).Invasive pneumococcal disease in children under five years in a tertiary care center, Saudi Arabia.
Raabe VN, Shane AL. Group B Streptococcus (Streptococcus agalactiae). Microbiol Spectr. 2019;
Brueggemann AB, Jansen van Rensburg MJ, Shaw D, et al. (2021). Changes in the incidence of invasive disease due to Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae, and Neisseria meningitidis during the COVID-19 pandemic in 26 countries and territories.The Lancet Digital Health, 3(6), e360–e370.
Amin-Chowdhury Z, Aiano F, Mensah A, et al. (2021). Impact of the COVID-19 pandemic on invasive pneumococcal disease in England.
Clinical Infectious Diseases, 73(5), e65–e71.
