ความท้าทายในการป้องกันควบคุมโรคไตเรื้อรังของประเทศไทย

บทคัดย่อ

      การศึกษานี้เป็นการวิจัยกึ่งทดลอง มีวัตถุประสงค์เพื่อเพื่อศึกษาสถานการณ์และความท้าทายในการป้องกันและควบคุมโรคไตเรื้อรังของประเทศไทย และพัฒนารูปแบบการป้องกันและควบคุมโรคไตเรื้อรังที่เหมาะสมกับบริบทของระบบสุขภาพไทย เก็บข้อมูลจากการสัมภาษณ์ และแบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูลโดยการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพโดยการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา และวิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณโดย จำนวน , ร้อยละ , ค่าเฉลี่ย , ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน , t-test , Chi Square test และสถิติ t-test

      ผลการวิจัยพบว่า ผู้ป่วยส่วนใหญ่มีโรคความดันโลหิตและโรคเบาหวานร่วมด้วย ความชุกของโรคสูงถึงร้อยละ 17.6 โดยร้อยละ 40 ของผู้ป่วยมักตรวจพบในระยะที่ 3 พฤติกรรมสุขภาพเพื่อชะลอไตเสื่อมของผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง ก่อน-หลังเข้าร่วมโปรแกรม พบว่า ความท้าทายสำคัญที่ครอบคลุมพฤติกรรมสุขภาพด้านการกินอาหาร ด้านการออกกำลังกาย ด้านการดูแลสุขภาพจิตใจ มีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .001 ทำให้ผู้ป่วยมีพฤติกรรมสุขภาพดีขึ้นและสามารถชะลอการเสื่อมของไตโดยค่าอัตราการกรองของไต (eGFR) เฉลี่ยเพิ่มสูงขึ้น ส่วนด้านการใช้ยาไม่มีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ผลลัพธ์สุขภาพไต พบว่า ผลการตรวจทางห้องปฏิบัติการ ก่อน-หลังเข้าร่วมโปรแกรม ไม่พบความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ รวมถึงการพัฒนารูปแบบการส่งเสริมป้องกันโรคไตเรื้อรังกรณีจังหวัดเชียงใหม่ เป็นกระบวนการดำเนินงานอย่างมีส่วนร่วมในการคิด วางแผน ปฏิบัติ และประเมินผลของ 3 เสาหลัก ประกอบด้วย 1) คณะกรรมพัฒนาระบบบริการสุขภาพ (Service Plan) เขตสุขภาพที่ 1 2) หน่วยบริการสาธารณสุขทุกระดับ จัดบริการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพเพื่อชะลอภาวะไตเสื่อม 3) ผู้ป่วยและครอบครัว ศึกษาความรู้โรคไตเรื้อรังให้เข้าใจโรค เข้าใจความเสี่ยง วางแผนเฝ้าระวังความเสี่ยง กำกับผลลัพธ์สุขภาพตนอง เข้ารับบริการตรวจสุขภาพ และปรับเปลี่ยนพฤติกรรมป้องกันภาวะไตเสื่อม ตามแนวทางการส่งเสริมสุขภาพตามกฏบัตรออตตาวาผ่านกลยุทธ์ 5 ด้าน ประกอบด้วย การสร้างนโยบายสาธารณะ สิ่งแวดล้อมที่เอื้อต่อสุขภาพ ความเข้มแข็งของชุมชน ทักษะส่วนบุคคล และการปรับปรุงระบบบริการสุขภาพ