การทบทวนวรรณกรรมอย่างเป็นระบบและการวิเคราะห์อภิมานกิจกรรมการพยาบาลเพื่อการป้องกันสตรีคลอดก่อนกำหนดในประเทศไทย
คำสำคัญ:
การทบทวนวรรณกรรมอย่างเป็นระบบ , การวิเคราะห์อภิมาน , การป้องกันสตรีคลอดก่อนกำหนดบทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อการทบทวนวรรณกรรมอย่างเป็นระบบและการวิเคราะห์อภิมานกิจกรรมการพยาบาลเพื่อการป้องกันสตรีคลอดก่อนกำหนดในประเทศไทย การทบทวนวรรณกรรมอย่างเป็นระบบและการวิเคราะห์อภิมานตามแนวทาง PRISMA สืบค้นจากฐานข้อมูลหลัก 8 แหล่ง (2557–2567) รวมงานวิจัย quasi-experimental ที่รายงานผลลัพธ์การคลอดก่อนกำหนด ประเมินคุณภาพด้วย ROBINS-I วิเคราะห์อภิมานด้วยโมเดลแบบสุ่ม
ผลการวิจัย ผลงานวิจัย 11 เรื่อง ตัวอย่าง 570 คน การวิเคราะห์อภิมานกิจกรรมการพยาบาลช่วยลดอัตราการคลอดก่อนกำหนด พบว่า 10 กิจกรรมการพยาบาลส่งผลบวกต่อการป้องกันการคลอดก่อนกำหนด ได้ร้อยละ 83 (RR = 0.17, 95% CI: 0.07–0.44, p < 0.001, I² = 0%, p < 0.55) เมื่อเทียบกับสตรีที่ได้รับการพยาบาลตามปกติ กิจกรรมการพยาบาล ได้แก่ 1. การคัดกรองและประเมินความเสี่ยง 2. การประเมินสภาพการณ์จริงและปัญหาของผู้รับบริการ 3. การให้ความรู้เกี่ยวกับภาวะเจ็บครรภ์คลอดก่อนกำหนด 4. การสาธิตและสาธิตย้อนกลับ 5. การจัดประชุมครอบครัวและเสริมสร้างการสนับสนุนทางสังคม 6. การสะท้อนคิดและส่งเสริมการตัดสินใจด้วยตนเอง 7. การวางแผนจำหน่ายตามหลัก D-METHOD 8. การใช้แนวปฏิบัติทางคลินิกในระดับองค์กร 9. การนิเทศทางคลินิกและพัฒนาสมรรถนะพยาบาล 10. การติดตามเยี่ยมและประเมินผลต่อเนื่องผ่านเทคโนโลยี
เอกสารอ้างอิง
Younes, S., Samara, M., Al-Jurf, R., & Nasrallah, G. (2021). Incidence, risk factors, and outcomes of preterm and early term births: A population-based register study. International Journal of Environmental Research and Public Health, 18(11), 5865. https://www.mdpi.com/1660-4601/18/11/5865
Seetho, S., Kongwattanakul, K., & Saksiriwuttho, P. (2023). Epidemiology and factors associated with preterm births in multiple pregnancy: A retrospective cohort study. BMC Pregnancy and Childbirth. https://link.springer.com/article/10.1186/s12884-023-06186-0
Thaichana, P., Sripan, P., Rerkasem, A., & Tongsong, T. (2025). Association of maternal PM2.5 exposure with preterm birth and low birth weight: A large-scale cohort study in Northern Thailand (2016–2022). Toxics, 13(4), 304. https://www.mdpi.com/2305-6304/13/4/304
สุภาวดี ตั้งใจ จิรัชญา เหล่าคมพฤฒาจารย์ อ้อยใจ กุชัยภูมิ ศิริพร มาสูงเนิน. การพัฒนาแนวปฏิบัติการพยาบาลหญิงตั้งครรภ์ที่ได้รับการเจาะน้ำคร่ำ. วารสารศูนย์อนามัยที่ 9 : วารสารส่งเสริมสุขภาพและอนามัยสิ่งแวดล้อม, 2568; 19(3): 1001–1015.
ดารุณี นิมมิตรานนท์ (2024). การพัฒนารูปแบบการวางแผนจำหน่ายหญิงตั้งครรภ์ที่มีภาวะเจ็บครรภ์คลอดก่อนกำหนด โรงพยาบาลท่าอุเทน นครพนม. วารสารอนามัยสิ่งแวดล้อมและสุขภาพชุมชน, 9(4), 10–16.
ศลาฆนันท์ หงษ์สวัสดิ์ (2023). ปัจจัยที่ส่งผลต่อพฤติกรรมการป้องกันการคลอดก่อนกำหนดของหญิงตั้งครรภ์ จังหวัดราชบุรี. วารสารสิ่งแวดล้อมศึกษาการแพทย์และสุขภาพ, 8(4), 822–833.
Kim G. How to perform and write a systematic review and meta-analysis. Child Health Nurs Res. 2023 Jul;29(3):161-165. doi: 10.4094/chnr.2023.29.3.161. Epub 2023 Jul 31. PMID: 37554084; PMCID: PMC10415837.
วรรษมน ปาพรม สมสมร เรืองวรบูรณ์ สมปอง พะมุลิลาวรรษมน ปาพรม สมสมร เรืองวรบูรณ์ สมปอง พะมุลิลา นุชรัตน์ มังคละคีรี มารศรี ศิริสวัสดิ์. ผลของโปรแกรมการสนับสนุนและให้ความรู้ต่อพฤติกรรมการดูแลทารกคลอดก่อนกําาหนดของมารดาวัยรุ่น. วารสารพยาบาลสงขลานครินทร, 39(4):86-96.
วารุณี โสตะทวิ โสเพ็ญ ชูนวล. ผลของการจััดประชุุมครอบครัวต่่อความเครียดและอายุครรภ์์เมื่อคลอดของสตรีตั้งครรภ์์ที่ีมีภาวะเจ็บครรภ์์คลอดก่อนกําหนด. วารสารการปฏิบัติการพยาบาลและการผดุงครรภ์ไทย, 2566; 10(2): 123-139.
อภิญญา สารภักดิ์และ เฉิดฉวี ไกรจันทร์ เ. . (2025). การพัฒนารูปแบบการเฝ้าระวังและติดตามหญิงตั้งครรภ์ที่มีภาวะเจ็บครรภ์คลอด ก่อนกำหนด. วารสารแนวโน้มทางการพยาบาลและวิทยาศาสตร์สุขภาพ, 1(2), 58–72.
ทิพย์วรรณ ประสาสน์ศักดิ์, วิรัชนี สุขวัฒนานนท์ และศศิธร อินทุดม. (2563). การพัฒนาแนวปฏิบัติทางคลินิกสำหรับการป้องกันและการดูแลหญิงตั้งครรภ์ที่มีภาวะเจ็บครรภ์คลอดก่อนกำหนดโรงพยาบาลแพร่.วารสารโรงพยาบาลแพร่, 28(2), 25-35.
ผดาวดี สาฆะ อริยา ศรีสองเมือง สุพัตรา ช่างทาพิน วัลภา ศรีบุญพิมพ์สวย จิตตานันท์ ศรีสุวรรณ์ . การพัฒนารูปแบบการจัดการทางการพยาบาลเพื่อป้องกันการคลอดก่อนกำหนด ในหญิงตั้งครรภ์ที่ได้รับการยับยั้งการคลอด โรงพยาบาลอุดรธานี. 2568;41(1):170-81.
จีรวัฒน์ เขียววิจิตร สุพิศ ศิริอรุณรัตน์ ศิริวรรณ แสงอินทร์ . ผลของโปรแกรมสนับสนุนการจัดการตนเองต่อพฤติกรรมการป้องกันการคลอดก่อนกำหนดและการคลอดก่อนกำหนดในหญิงตั้งครรภ์เสี่ยงสูง ต่อการคลอดก่อนกำหนด. วารสารพยาบาลทหารบก, 2568;26(3): 266-274.
จีราภรณ์ จอมกัน, ณัฐธยาน์ วังขา, สินีนาฏ หงส์ระนัย. ประสิทธิผลของโปรแกรมการดูแลสตรีตั้งครรภ์ที่เสี่ยงต่อภาวะเจ็บครรภ์คลอดก่อนกำหนดในโรงพยาบาลแม่สรวย. วารสารสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดเชียงราย. 2567;1(3):37–52.
จิราจันทร์ คณฑา.การรับรู้เกี่ยวกับการคลอดก่อนกำหนดและพฤติกรรมการป้องกันการคลอดก่อนกำหนดของหญิงตั้งครรภ์. ราชาวดีสาร วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี สุรินทร์, 2561;8(1), 1–12.
ประชุมพร สุวรรณรัตน์ ทิพย์วรรณ บุณยาภรณ์ ศศิธร คำพันธ์. ผลของโปรแกรมการส่งเสริมศักยภาพสตรีตั้งครรภ์ที่เสี่ยงต่อภาวะเจ็บครรภ์คลอดก่อนกำหนด ต่ออัตราการเกิดภาวะเจ็บครรภ์คลอดและการคลอดก่อนกำหนด”, วารสารการพยาบาล สุขภาพ และการศึกษา, 2565;5(3): 81–91.
ศุภธาภรณ์ มะหุวรรณ์ และ โยธกา ภาคี. ผลของโปรแกรมการส่งเสริมสุขภาพสตรีตั้งครรภ์ต่ออัตราการเกิด ภาวะเจ็บครรภ์คลอดก่อนกำหนด และการคลอดก่อนกำหนด. วารสารการพยาบาลและวิทยาศาสตร์สุขภาพ มหาวิทยาลัยนครพนม, 3(1), e4086.
