ปัจจัยที่มีผลต่อทารกแรกเกิดน้ำหนักตัวน้อย โรงพยาบาลโพธาราม จังหวัดราชบุรี
คำสำคัญ:
ทารกแรกเกิดน้ำหนักตัวน้อย, ปัจจัยเสี่ยง, การฝากครรภ์, การคลอดก่อนกำหนด, ภาวะครรภ์เป็นพิษบทคัดย่อ
การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีผลต่อทารกแรกเกิดน้ำหนักตัวน้อยในโรงพยาบาลโพธาราม จังหวัดราชบุรี เป็นการศึกษาเชิงวิเคราะห์แบบย้อนหลัง (Retrospective case-control study) เก็บข้อมูลจากเวชระเบียนของหญิงตั้งครรภ์ที่มาคลอดบุตรในโรงพยาบาลโพธาราม ระหว่างวันที่ 1 มกราคม ถึง 31 ธันวาคม 2568 จำนวน 963 ราย แบ่งเป็นกลุ่มศึกษา คือมารดาที่คลอดทารกน้ำหนักน้อยกว่า 2,500 กรัม จำนวน 96 ราย และกลุ่มควบคุม คือมารดาที่คลอดทารกน้ำหนักตั้งแต่ 2,500 กรัมขึ้นไป จำนวน 867 ราย วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา Chi-square test, Fisher's exact test และ Multiple logistic regression analysis
ผลการศึกษา พบอุบัติการณ์ทารกแรกเกิดน้ำหนักตัวน้อยร้อยละ 9.97 ผลการวิเคราะห์แบบหลายตัวแปรพบปัจจัยที่มีผลต่อภาวะทารกแรกเกิดน้ำหนักตัวน้อยอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ 7 ปัจจัย ได้แก่ การคลอดก่อนกำหนด (Adj.OR = 123.64; 95%CI = 39.31–388.91) ภาวะครรภ์เป็นพิษ (Adj.OR = 13.56; 95%CI = 2.67–68.77) การฝากครรภ์น้อยกว่า 5 ครั้ง (Adj.OR = 10.74; 95%CI = 4.83–23.89) น้ำหนักเพิ่มขึ้นระหว่างตั้งครรภ์น้อยกว่า 10 กิโลกรัม (Adj.OR = 5.56; 95%CI = 3.05–10.15) สถานภาพหม้ายหรือหย่าร้าง (Adj.OR = 5.27; 95%CI = 1.81–15.31) ภาวะซีด (Adj.OR = 3.41; 95%CI = 1.72–6.75) และการฝากครรภ์ครั้งแรกหลังอายุครรภ์ 12 สัปดาห์ (Adj.OR = 2.61; 95%CI = 1.44–4.74)
เอกสารอ้างอิง
WHO.(2014). Global nutrition targets 2025: Low birth weight policy brief (Internet) Geneva: World Health Organization; 2014 [cited February 21, 2026]. Available from: https://iris.who.int/server/api/core/bitstreams/9eda9329-059e-4515-8dec-aa2ba2158674/content.
Agbozo F, Abubakari A, Der J, Jahn A.(2016). Prevalence of low birth weight, macrosomia and stillbirth and their relationship to associated maternal risk factors in Hohoe Municipality, Ghana. Midwifery 2016;40:200-6. doi:https://doi.org/10.1016/j.midw.2016.06.016.
Jana A, Saha UR, Reshmi RS, Muhammad T.(2023). Relationship between low birth weight and infant mortality: evidence from National Family Health Survey 2019-21, India. Archives of public health = Archives belges de sante publique 2023;81(1):28. doi:10.1186/s13690-023-01037-y. pmcid:PMC9942291.
WHO.(2026). Low birth weight (Internet): World Health Organization; [cited February 21, 2026]. Available from: https://www.who.int/data/nutrition/nlis/info/low-birth-weight.
Mathewson KJ, Chow CH, Dobson KG, Pope EI, Schmidt LA, Van Lieshout RJ.(2017). Mental health of extremely low birth weight survivors: A systematic review and meta-analysis. Psychological bulletin 2017;143(4):347-83. doi:10.1037/bul0000091.
Sicuri E, Bardají A, Sigauque B, Maixenchs M, Nhacolo A, Nhalungo D, et al.(2011). Costs associated with low birth weight in a rural area of Southern Mozambique. PloS one 2011;6(12):e28744. doi:10.1371/journal.pone.0028744. pmcid:PMC3236214.
กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข.(2565). อัตราทารกแรกเกิดน้ำหนักน้อย (Low Birth Weight Rate) ระดับเขตสุขภาพ: ระบบสารสนเทศสนับสนุนด้านการส่งเสริมสุขภาพและอนามัยสิ่งแวดล้อม; 2565 [cited 21 กุมภาพันธ์ 2569]. Available from: https://dashboard.anamai.moph.go.th/dashboard/lbwr.
Kale PL, Fonseca SC.(2023). Intrauterine growth restriction, prematurity, and low birth weight: risk phenotypes of neonatal death, Rio de Janeiro State, Brazil. Cadernos de saude publica 2023;39(6):e00231022. doi:10.1590/0102-311xpt231022. pmcid:PMC10547104.
Sania A, Spiegelman D, Rich-Edwards J, Hertzmark E, Mwiru RS, Kisenge R, et al.(2015). The contribution of preterm birth and intrauterine growth restriction to childhood undernutrition in Tanzania. Maternal & child nutrition 2015;11(4):618-30. doi:10.1111/mcn.12123. pmcid:PMC4300290.
ประตินพ น้อยนาค.(2563). การพยาบาลทารกเกิดก่อนกำหนดและมีน้ำหนักน้อยร่วมกับมีภาวะหายใจลำบาก. โรงพยาบาลสิงห์บุรีเวชสาร 2563;29(1):2-14.
เกรียงศักดิ์ จีระแพทย์.(2554). การประเมินภาวะสุขภาพทารกแรกเกิด. กรุงเทพฯ: ภาควิชากุมารเวชศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล; 2554.
ศูนย์ข้อมูล โรงพยาบาลโพธาราม.(2568). สถิติทารกแรกเกิดน้ำหนักน้อย โรงพยาบาลโพธาราม ปีงบประมาณ 2565-2567 (ฐานข้อมูลเวชระเบียนภายในหน่วยงาน). ราชบุรี: โรงพยาบาลโพธาราม; 2568.
Schlesselman JJ.(1982). Case-control studies: design, conduct, analysis: Oxford university press; 1982.
Cunningham FG, Leveno KJ, Dashe JS, Hoffman BL, Spong CY, Casey BM.(2022). Williams Obstetrics 26th, editor: McGraw-Hill Education; 2022.
ระจิตร ชาครียวณิชย์.(2563). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับทารกแรกเกิดน้ำหนักน้อยในเขตสุขภาพที่ 5. วารสารพยาบาลสาธารณสุข 2563;34(3):1-17.
วีรศักดิ์ เหลืองสุวรรณ์.(2565). ปัจจัยที่มีผลต่อการเกิดภาวะทารกแรกเกิดน้ำหนักน้อยที่โรงพยาบาลสะเมิง จังหวัดเชียงใหม่. วารสารโรงพยาบาลนครพิงค์ 2565;13(1):30-46.
นิตยา พวงราช.(2560). ปัจจัยเสี่ยงของมารดากับทารกแรกเกิดน้ำหนักต่ำกว่าเกณฑ์ อำเภอคูเมือง จังหวัดบุรีรัมย์. วารสารวิชาการสาธารณสุข 2560;26(2):346-51.
Adugna DG, Worku MG.(2022). Maternal and neonatal factors associated with low birth weight among neonates delivered at the University of Gondar comprehensive specialized hospital, Northwest Ethiopia. Frontiers in pediatrics 2022;10:899922.
Ruan X, Chen K, Li Z, Wei J, Chen Y, Zou Q, et al.(2025). The impact of maternal health and lifestyle on low birth weight: a prospective cohort study. Italian Journal of Pediatrics 2025;51(1):217.
Arabzadeh H, Doosti-Irani A, Kamkari S, Farhadian M, Elyasi E, Mohammadi Y.(2024). The maternal factors associated with infant low birth weight: an umbrella review. BMC Pregnancy and Childbirth 2024;24(1):316.
Solar O, Irwin A.(2010). A conceptual framework for action on the social determinants of health. WHO Document Production Services; 2010.
สมเกียรติ พยุหเสนารักษ์, โสพิศ ปุรินทราภิบาล.(2563). ปัจจัยที่มีผลต่อการคลอดทารกน้ำหนักน้อยของหญิงตั้งครรภ์ที่ฝากครรภ์ในโรงพยาบาลวังวิเศษ จังหวัดตรัง. วารสารวิชาการสาธารณสุข 2563;29(3):497-507.
Safitri HO, Fauziningtyas R, Indarwati R, Efendi F, McKenna L.(2022). Determinant factors of low birth weight in Indonesia: Findings from the 2017 Indonesian demographic and health survey. Journal of pediatric nursing 2022;63:e102-e6. doi:10.1016/j.pedn.2021.10.005.
Engdaw GT, Tesfaye AH, Feleke M, Negash A, Yeshiwas A, Addis W, et al.(2022). Effect of antenatal care on low birth weight: a systematic review and meta-analysis in Africa, 2022. Frontiers in Public Health 2023;11:1158809.
อรพินท์ กอสนาน.(2556). ผลต่อการเกิดทารกแรกเกิดน้ำหนักน้อยในโรงพยาบาลบางน้ำเปรี้ยว. วารสารศูนย์การศึกษาแพทยศาสตร์คลินิก โรงพยาบาลพระปกเกล้า 2556;30(4):287-99.
รุ่งนภา รู้ชอบ, นิตยา สินสุกใส, วรรณา พาหุวัฒนกร, ดิฐกานต์ บริบูรณ์หิรัญสาร.(2558). ปัจจัยทำนายการคลอดทารกแรกเกิดน้ำหนักน้อย. วารสารพยาบาลศาสตร์ 2558;33(3):18-29.
Devaguru A, Gada S, Potpalle D, Eshwar MD, Purwar D. The prevalence of low birth weight among newborn babies and its associated maternal risk factors: a hospital-based cross-sectional study. Cureus 2023;15(5).
อุษาวดี จะระนิล, ถวัลย์ เนียมทรัพย์, ปรเมษฐ์ จินา.(2557). ปัจจัยของหญิงตั้งครรภ์ที่มีผลต่อทารกนํ้าหนักน้อย โรงพยาบาลหนองบัวลําภู จังหวัดหนองบัวลําภู. ใน รายงานการประชุมเสนอผลงานวิจัยระดับบัณฑิตศึกษา มหาวิทยาลัยขอนแก่น ครั้งที่ 15 (หน้า 1-11): บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยขอนแก่น; 2557.
