การศึกษาและพัฒนาระบบบริการแพทย์แผนไทยในสถานบริการสาธารณสุขของรัฐทุกระดับ กระทรวงสาธารณสุข

ผู้แต่ง

  • อัจฉรา เชียงทอง สถาบันการแพทย์แผนไทย
  • จีรนันท์ บรรทัด สถาบันการแพทย์แผนไทย

คำสำคัญ:

สถานบริการสาธารณสุขของรัฐทุกระดับ, กระทรวงสาธารณสุข, ระบบบริการแพทย์แผนไทย

บทคัดย่อ

     การวิจัยเชิงสำรวจประเภทการวิจัยเอกสารนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสถานการณ์พัฒนาระบบบริการแพทย์แผนไทยที่ผ่านมา กระบวนการให้บริการแพทย์แผนไทยในสถานบริการสาธารณสุขของรัฐทุกระดับและแนวทางพัฒนายกระดับมาตรฐานระบบบริการแพทย์แผนไทยในสถานบริการสาธารณสุขของรัฐ โดยแหล่งข้อมูลในการศึกษาครั้งนี้ได้จากการทบทวนเอกสารและงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง แล้วนำมาจัดหมวดหมู่ตามวัตถุประสงค์ ส่วนเครื่องมือที่ได้จากการทบทวนเอกสารและงานวิจัยที่เกี่ยวข้องนำมากำหนดประเด็นของการศึกษาแล้วรวบรวมข้อมูลในแต่ละส่วน รวมทั้งการวิเคราะห์ผลการศึกษาให้สอดคล้องกับวัตถุประสงค์ของการศึกษา

     ผลการศึกษาพบว่า 1)สถานการณ์การพัฒนาระบบบริการแพทย์แผนไทยที่ผ่านมา พบว่า ผู้บริหาร รัฐบาลและกระทรวงสาธารณสุขได้ผลักดันนโยบายหลัก 12 ข้อ ในแต่ละนโยบายส่งเสริมสนับสนุนในการพัฒนาระบบบริการแพทย์แผนไทยให้เป็นรูปธรรมชัดเจนมากขึ้น 2) กระบวนการให้บริการแพทย์แผนไทยในสถานบริการสาธารณสุขของรัฐทุกระดับ พบว่า โดยแต่ละระดับจะกำหนดกิจกรรมให้บริการแตกต่างกันไปตามศักยภาพของสถานบริการสาธารณสุขชองรัฐ ส่วนผู้มารับบริการส่วนใหญ่สามารถมารับบริการในส่วนแพทย์แผนไทยโดยตรงและมีบางส่วนที่ผู้มารับบริการได้รับการส่งต่อมาจากแพทย์แผนปัจจุบันภายในโรงพยาบาล และจากหน่วยงานอื่น ๆ 3) แนวทางการพัฒนายกระดับมาตรฐานระบบบริการแพทย์แผนไทยในสถานบริการสาธารณสุขของรัฐ พบว่า ระบบบริการแพทย์แผนไทยในสถานบริการสาธารณสุขของรัฐในแต่ละระดับจะต้องได้รับการปรับปรุงแก้ไขให้ได้มาตรฐาน ไม่ว่าจะเป็นด้านสถานที่ เครื่องมือ เครื่องใช้และสภาพแวดล้อม ส่วนบุคลากรด้านการปฏิบัติงาน ด้านการให้บริการ รวมทั้งด้านการควบคุมคุณภาพของการให้บริการ ให้ผู้รับบริการได้รับความปลอดภัยและความพึงพอใจสอดคล้องกับความต้องการของผู้มารับบริการ ข้อเสนอแนะ  1)  ข้อเสนอแนะเชิงนโยบาย รัฐบาลโดยกระทรวงสาธารณสุข ควรมีนโยบายยกระดับงานบริการแพทย์แผนไทยเป็นโรงพยาบาลแพทย์แผนไทยสู่ความเป็นเลิศ ทุกภาคๆ ละ 4 แห่ง และได้รับงบประมาณสนับสนุนต่อเนื่อง 2) ข้อเสนอแนะเชิงปฏิบัติ กระทรวงสาธารณสุข ควรจัดทำแนวทางการดำเนินงานโรงพยาบาลแพทย์แผนไทยสู่ความเป็นเลิศและถ่ายทอดให้แก่ผู้บริหารและผู้รับผิดชอบให้รับทราบแนวทางในการปฏิบัติด้วย

เอกสารอ้างอิง

ประพจน์ เภตรากาศ และคณะ . การบูรณาการการแพทย์แผนไทย : สถานการณ์การให้บริการการแพทย์แผนไทย กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก, 2551.

คณะกรรมการหลักประกันสุขภาพ. ประกาศคณะกรรมการหลักประกันสุขภาพ การบริการการแพทย์แผนไทย 21 มิถุนายน 2545, 2545.

ภาณิศา รักความสุข และคณะ. การประเมินผลโรงพยาบาลการแพทย์แผนไทย กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก กระทรวงสาธารณสุข, กรุงเทพฯ : บริษัทสามเจริญพาณิชย์ (กรุงเทพ) จำกัด, 2562.

อัจฉรา และคณะ. แนวทางเวชปฏิบัติการดูแลรักษาผู้ป่วยด้านการแพทย์แผนไทยสำหรับโรงพยาบาลการแพทย์แผนไทยนำร่อง. กรุงเทพฯ : บริษัทเจริญพาณิชย์ (กรุงเทพ) จำกัด, 2559.

ปราโมทย์ เสถียรรัตน์ และคณะ. คู่มือจัดระดับบริการแพทย์แผนไทยในสถานบริการสาธารณสุขของรัฐ, กรุงเทพฯ :สำนักงานกิจการโรงพิมพ์องค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึกในพระบรมราชูปถัมภ์, 2557.

สุพิญญา เกิดโถ . การศึกษาสถานการณ์จัดบริการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือกแบบครบวงจรในโรงพยาบาลศูนย์ โรงพยาบาลทั่วไป และโรงพยาบาลชุมชน ปีงบประมาณ 2560. กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก กระทรวงสาธารณสุข นนทบุรี, 2561

ลือชา วนรัตน์ และคณะ. มาตรฐานการจัดบริการแพทย์แผนไทยในสถานบริการสาธารณสุขของรัฐ. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์องค์การส่งเคราะห์ทหารผ่านศึก, 2551

ยลชัย จงจิระศิริ และคณะ. ประสิทธิผลและความปลอดภัยหัตถการพอกเข่าในการดูแลผู้ป่วยและข้อเข่าเสื่อม. กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก กระทรวงสาธารณสุข นนทบุรี, 2566.

อัจฉรา เชียงทอง. คุณภาพและการเข้าถึงบริการของโรงพยาบาลการแพทย์แผนไทย. ปริญญาสาธารณสุขศาสตร มหาบัณฑิต สาขาการจัดการบริการสาธารณสุข มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, 2559.

สุพิญญา เกิดโถ .ศึกษาสถานการณ์การให้บริการแพทย์แผนไทยในโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก กระทรวงสาธารณสุข นนทบุรี, 2563.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-03-31

รูปแบบการอ้างอิง

เชียงทอง อ., & บรรทัด จ. (2026). การศึกษาและพัฒนาระบบบริการแพทย์แผนไทยในสถานบริการสาธารณสุขของรัฐทุกระดับ กระทรวงสาธารณสุข. วารสารสิ่งแวดล้อมศึกษาการแพทย์และสุขภาพ, 11(1), 1531–1546. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/hej/article/view/295110