ผลของโปรแกรมเสริมสร้างพลังอำนาจต่อการรับรู้ความสามารถตนเองและพฤติกรรมป้องกันโรคหลอดเลือดสมองของผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูงในเขตเทศบาลนครอุบลราชธานี จังหวัดอุบลราชธานี
คำสำคัญ:
โปรแกรมการเสริมสร้างพลังอำนาจ, การรับรู้ความสามารถตนเอง, พฤติกรรมป้องกันโรคหลอดเลือดสมอง, โรคความดันโลหิตสูง, ภาวะสุขภาพบทคัดย่อ
การวิจัยกึ่งทดลองนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบการรับรู้ความสามารถตนเองในการปฏิบัติพฤติกรรมป้องกันโรคหลอดเลือดสมอง พฤติกรรมป้องกันโรคหลอดเลือดสมอง และภาวะสุขภาพของกลุ่มทดลองระหว่างก่อนและหลังได้รับโปรแกรม และระหว่างกลุ่มทดลองกับกลุ่มเปรียบเทียบหลังได้รับโปรแกรม กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูง อายุ 35-59 ปี ที่มารับบริการตรวจรักษาที่คลินิกหมอครอบครัวท่าวังหินและคลินิกหมอครอบครัววัดใต้ โรงพยาบาลสรรพสิทธิประสงค์ และมีความดันโลหิต ≥ 140/90 มม.ปรอท คัดเลือกกลุ่มตัวอย่างที่มีคุณสมบัติตามเกณฑ์คัดเข้าเป็นกลุ่มทดลอง แล้วเลือกกลุ่มเปรียบเทียบให้มีอายุและดัชนีมวลกายใกล้เคียงกัน กลุ่มละ 30 คน เครื่องมือเก็บข้อมูล ได้แก่ 1) เครื่องวัดความดันโลหิตชนิดดิจิทัล 2) สายวัด 3) แบบสอบถามผลของโปรแกรมเสริมสร้างพลังอำนาจ 4)แบบบันทึกพฤติกรรมรับประทานอาหารและยา 5)แบบบันทึกการเยี่ยมบ้าน และ6) แบบบันทึกการเยี่ยมทางโทรศัพท์ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติพรรณนา สถิติทดสอบที สถิติทดสอบวิลคอกสันซายน์แรงค์ส สถิติทดสอบแมนวิทนีย์ยู และสถิติทดสอบแอนโควา
ผลการวิจัย พบว่า หลังได้รับโปรแกรม กลุ่มทดลองมีการรับรู้ความสามารถตนเองในการปฏิบัติพฤติกรรมป้องกันโรคหลอดเลือดสมอง พฤติกรรมป้องกันโรคหลอดเลือดสมอง พฤติกรรมรับประทานอาหารและรับประทานยา สูงกว่าก่อนได้รับโปรแกรมและกลุ่มเปรียบเทียบ มีความดันโลหิตซิสโตลิกต่ำกว่าก่อนได้รับโปรแกรมและกลุ่มเปรียบเทียบ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05
เอกสารอ้างอิง
World Stroke Organization. (2019). World Stroke Organization (WSO) Annual Report 2019.
กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. (2567). รายงานประจำปี 2566. อักษรกราฟฟิคแอนด์ดีไซน์.
ไพรินทร์ พัสดุ, และดารุณี จงอุดมการณ์. (2563). การพัฒนาระบบสุขภาพชุมชนเพื่อป้องกันโรคหลอดเลือดสมองในกลุ่มเสี่ยง. วารสารพยาบาลสภากาชาดไทย, 13(1), 179 -195.
สมาคมความดันโลหิตแห่งประเทศไทย. (2562). แนวทางการรักษาโรคความดันโลหิตสูงในเวชปฏิบัติทั่วไป พ.ศ.2562. ทริค ธิงค์.
World Health Organization. (2021). Guideline for the pharmacological treatment of hypertension in adults. https://iris.who.int/handle/10665/344424. (2023). Global Report on Hypertension : The Race Against a Silent Killer.
วิชัย เอกพลการ, บรรณาธิการ. (2564). รายงานการสำรวจสุขภาพประชาชนไทยโดยการตรวจร่างกาย ครั้งที่ 6 พ.ศ.2562-2563. อักษรกราฟฟิคแอนด์ดีไซน์.
งานเวชระเบียน คลินิกหอครอบครัวท่าวังหิน. (2566). สถิติผู้ป่วยความดันโลหิตสูงที่ควบคุมความดันโลหิตไม่ได้ในเดือนพฤศจิกายน 2566-มกราคม 2567. คลินิกหมอครอบครัวท่าวังหิน.
มุกดา ตันชัย. (2560). การพยาบาลผู้ใหญ่และผู้สูงอายุที่มีภาวะออกซิเจนจากความผิดปกติของหัวใจและการไหลเวียน. ใน เอกสารการสอนชุดวิชาการพยาบาลผู้ใหญ่และผู้สูงอายุ (พิมพ์ ครั้งที่ 16, หน่วยที่ 12, หน้า 131-282). สาขาวิชาพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยสุโขทัย ธรรมาธิราช.
สัมฤทธิ์ สุภามา, และสมโชค คุณสนอง. (บ.ก.). (2556). วัฒนธรรมอาหารไทย: ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. โรงพิมพ์องค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึกในพระบรมราชู.ปถัมภ์.
Gibson, C. H. (1995). The Process of Empowerment in Mothers of Chronically ill Children. Journal of Advanced Nursing. 21, 1201-1210.
วรดา ทองสุก และ วรวรรณ์ ทิพย์วารีรมย์. (2563). ผลของโปรแกรมการเสริมสร้างพลังอำนาจต่อพฤติกรรมดัชนีมวลกายและระดับความดันโลหิตในผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูงที่ควบคุมไม่ได้. พยาบาลสาร, 47(4), 229-241.
วิยะการ แสงหัวช้าง, วิไลวรรณ แสงธรรม, และวิไลวรรณ วงศ์เจริญ. (2560). ผลของการใช้โปรแกรมการเสริมสร้างพลังอำนาจต่อการรับรู้พลังอำนาจและพฤติกรรมการป้องกันโรคหลอดเลือดสมองในผู้สูงอายุโรคเรื้อรัง. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยอีสเทิร์นเอเชีย, 11(3), 159-172.
Bandura, A. (1997). Social learning theory. Englewood Cliffs. N.J.: Prentice-Hall.
