การพัฒนาระบบการสื่อสารเพื่อเสริมสมรรถนะบุคลากรในการดูแลผู้ป่วยโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง จังหวัดกระบี่

ผู้แต่ง

  • พิพัฒน์ พุทธโร สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดกระบี่
  • ดรัสพงศ์ สุวรรณพันธ์ สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดกระบี่

คำสำคัญ:

ระบบการสื่อสาร, สมรรถนะบุคลากร, โรคไม่ติดต่อเรื้อรัง, คุณภาพข้อมูล, จังหวัดกระบี่

บทคัดย่อ

     การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสถานการณ์และข้อจำกัด พัฒนา และประเมินผลระบบการสื่อสารเพื่อเสริมสมรรถนะบุคลากรในการดูแลผู้ป่วยโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง จังหวัดกระบี่ ใช้รูปแบบการวิจัยกึ่งทดลอง ดำเนินการในพื้นที่นำร่อง 3 อำเภอ ได้แก่ อำเภอเขาพนม อำเภอคลองท่อม และอำเภออ่าวลึก กลุ่มตัวอย่างคือบุคลากรสาธารณสุขที่เกี่ยวข้องกับการดูแลผู้ป่วยโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง จำนวน 120 คน คัดเลือกแบบเฉพาะเจาะจง เครื่องมือวิจัยประกอบด้วยแนวทางการสัมภาษณ์เชิงลึก แนวทางการสนทนากลุ่ม แนวทางการประชุมเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม แบบประเมินสมรรถนะด้านการสื่อสาร แบบประเมินความพึงพอใจ และแบบตรวจสอบคุณภาพข้อมูล วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณด้วยความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และ paired t-test ส่วนข้อมูลเชิงคุณภาพวิเคราะห์ด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา

     ผลการวิจัยพบว่า ระบบการสื่อสารเดิมมีข้อจำกัดสำคัญ ได้แก่ ข้อมูลไม่คงอยู่ ข้อมูลไม่ครบถ้วนและไม่ทันการณ์ รอยต่อระหว่างระดับบริการเปราะบาง การติดตามผู้ป่วยขาดนัดไม่ต่อเนื่อง และความเสี่ยงด้านความปลอดภัยของข้อมูล ระบบการสื่อสารที่พัฒนาขึ้นประกอบด้วย 5 องค์ประกอบ ได้แก่ ช่องทางการสื่อสารมาตรฐาน แบบฟอร์มรายงานและติดตามผู้ป่วย กลไกการป้อนกลับข้อมูล การกำหนดบทบาทผู้รับผิดชอบแต่ละระดับ และการใช้ข้อมูลเพื่อกำกับติดตาม ภายหลังการใช้ระบบ บุคลากรมีคะแนนเฉลี่ยสมรรถนะด้านการสื่อสารเพิ่มขึ้นจาก 56.77 คะแนน เป็น 81.91 คะแนน จากคะแนนเต็ม 100 คะแนน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .001) คุณภาพข้อมูลและประสิทธิภาพการประสานงานมีแนวโน้มดีขึ้นในทุกตัวชี้วัด และความพึงพอใจต่อระบบอยู่ในระดับมาก

เอกสารอ้างอิง

World Health Organization.(2025). Noncommunicable diseases [Internet]. Geneva: World Health Organization; 2025 [cited 2026 Jun 3].

World Health Organization.(2013). Global action plan for the prevention and control of noncommunicable diseases 2013–2020. Geneva: World Health Organization; 2013.

กองโรคไม่ติดต่อ กรมควบคุมโรค.(2566). คู่มือแนวทางการดำเนินงาน NCD Clinic Plus ปี 2566. นนทบุรี: กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข; 2566.

กองโรคไม่ติดต่อ กรมควบคุมโรค.(2567). แผนปฏิบัติการด้านการป้องกันและควบคุมโรคไม่ติดต่อของประเทศไทย พ.ศ. 2566–2570. นนทบุรี: กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข; 2567.

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดกระบี่.(2567). รายงานสถานการณ์ผู้ป่วยโรคเบาหวานและโรคความดันโลหิตสูง จังหวัดกระบี่ ปีงบประมาณ 2567. กระบี่: สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดกระบี่; 2567.

สมาคมความดันโลหิตสูงแห่งประเทศไทย.(2567). แนวทางการรักษาโรคความดันโลหิตสูงในเวชปฏิบัติทั่วไป พ.ศ. 2567. กรุงเทพฯ: สมาคมความดันโลหิตสูงแห่งประเทศไทย; 2567.

ราชวิทยาลัยอายุรแพทย์แห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์, สมาคมโรคเบาหวานแห่งประเทศไทยฯ, สมาคมต่อมไร้ท่อแห่งประเทศไทย, กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข, สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ.(2566). แนวทางเวชปฏิบัติสำหรับโรคเบาหวาน 2566. กรุงเทพฯ: ราชวิทยาลัยอายุรแพทย์แห่งประเทศไทย; 2566.

พุฒิพงศ์ สัตยวงศ์ทิพย์, ทองทิพย์ สละวงษ์ลักษณ์, ชูสง่า สีสัน, อรรถวิทย์ สิงห์ศาลาแสง, รชานนท์ ง่วนใจรัก, ละม่อม กล้าหาญ.(2567). การพัฒนาศูนย์การจัดการโรคไม่ติดต่อเรื้อรังแนวใหม่แบบมีส่วนร่วมของเครือข่ายสุขภาพระดับอำเภอ. วารสารควบคุมโรค. 2567;50(2):245-256. doi:10.14456/dcj.2024.21

จิราพร สุวะมาตย์, สิปป์ธวัฒน์ มณีวรรณ, จเร ศรีมีชัย.(2566). การประยุกต์ใช้เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารเพื่อสุขภาพในการดูแลผู้ป่วยโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง. วารสารการพยาบาล สุขภาพ และการศึกษา. 2566;6(3):82-93.

Xiong S, Lu H, Peoples N, Duman EK, Najarro A, Ni Z, et al.(2023). Digital health interventions for non-communicable disease management in primary health care in low- and middle-income countries. NPJ Digit Med. 2023;6:12. doi:10.1038/s41746-023-00764-4

Sheehan J, Laver K, Bhopti A, Rahja M, Usherwood T, Clemson L, Lannin NA.(2021). Methods and effectiveness of communication between hospital allied health and primary care practitioners: a systematic narrative review. J Multidiscip Healthc. 2021;14:493-511. doi:10.2147/JMDH.S295549

Duffy A, Boroumandzad N, Sherman AL, Christie G, Riadi I, Moreno S.(2025). Examining challenges to co-design digital health interventions with end users: systematic review. J Med Internet Res. 2025;27:e50178. doi:10.2196/50178

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-06-30

รูปแบบการอ้างอิง

พุทธโร พ. ., & สุวรรณพันธ์ ด. . (2026). การพัฒนาระบบการสื่อสารเพื่อเสริมสมรรถนะบุคลากรในการดูแลผู้ป่วยโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง จังหวัดกระบี่. วารสารสิ่งแวดล้อมศึกษาการแพทย์และสุขภาพ, 11(2), 1080–1091. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/hej/article/view/296980